Przerwa w pracy 15 minut: kiedy się należy i czy jest płatna

Jeśli Twój dzień pracy według grafiku trwa co najmniej 6 godzin, masz prawo do przerwy trwającej co najmniej 15 minut. Ta przerwa wlicza się do czasu pracy, więc jest płatna (art. 134 Kodeksu pracy). Przy dniu pracy dłuższym niż 9 godzin dochodzi druga taka przerwa, a przy dłuższym niż 16 godzin trzecia.

Zasady według stanu prawnego na 2026 r. Dodatkowe przerwy przy dłuższej pracy obowiązują od kwietnia 2023 r.

Ile minut przerwy przy Twoim dniu pracy

Kilka przykładów policzonych tak jak w kalkulatorze:

• 6 godzin: 15 minut. Przepis mówi o dniu pracy, który „wynosi co najmniej 6 godzin”, więc równe 6 godzin już wystarczy.
• 8 lub 9 godzin: 15 minut. Równe 9 godzin to jeszcze nie „dłużej niż 9 godzin”.
• 9,5 godziny: 30 minut.
• 12 godzin, na przykład w systemie równoważnym (art. 135 § 1): 30 minut.
• 16,5 godziny: 45 minut.

Kodeks pracy nie przewiduje zasady „30 minut przerwy po 6 godzinach”. Przy 6 godzinach należy się 15 minut, a 30 minut dopiero przy dniu dłuższym niż 9 godzin.

Liczy się grafik, a nie przepracowane godziny

Art. 134 § 1 mówi o dobowym wymiarze czasu pracy, czyli o tym, ile godzin masz pracować danego dnia według rozkładu. Na niepełnym etacie wszystko zależy od grafiku: przy 4 godzinach dziennie przerwa z art. 134 się nie należy, ale w dniu zaplanowanym na 8 godzin już tak.

Nadgodziny nie są częścią dobowego wymiaru. Z brzmienia przepisu wynika więc, że jeśli według grafiku pracujesz 8 godzin, a zostajesz 2 godziny dłużej, prawo do drugiej przerwy nie powstaje. Kodeks nie rozstrzyga tego osobno; pracodawca może dać przerwę także wtedy.

Przerwa płatna i niepłatna

Przerwa z art. 134 wlicza się do czasu pracy (§ 2). Pracodawca płaci za nią jak za pracę i nie może kazać jej odpracować.

Przerwa z art. 141 to coś innego. Pracodawca może wprowadzić jedną przerwę do 60 minut na posiłek albo sprawy osobiste, która nie wlicza się do czasu pracy, więc nie jest płatna. Musi ją przewidywać układ zbiorowy, regulamin pracy albo, jeśli w firmie ich nie ma, umowa o pracę (art. 141 § 2). Przy takiej przerwie spędzasz w pracy dłużej: przy 8 godzinach pracy i 30 minutach przerwy niepłatnej jesteś w firmie 8,5 godziny.

Obie przerwy mogą występować jednocześnie: 15 minut płatnej przerwy z art. 134 i na przykład 30 minut niepłatnej z art. 141.

Inne przerwy, o których warto wiedzieć

• Karmienie piersią. Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw wliczanych do czasu pracy, a przy więcej niż jednym dziecku do dwóch przerw po 45 minut. Przy pracy krótszej niż 4 godziny dziennie przerwy nie przysługują, a przy pracy do 6 godzin dziennie należy się jedna (art. 187 Kodeksu pracy). Na wniosek pracownicy przerwy można połączyć.
• Praca szczególnie uciążliwa lub monotonna. Przy pracy w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia skrócenie czasu pracy może polegać na przerwach wliczanych do czasu pracy, a przy pracy monotonnej lub w narzuconym z góry tempie polega właśnie na takich przerwach (art. 145 § 1).
• Praca przy monitorze. Osobne zasady przerw przy monitorze ekranowym wynikają z przepisów BHP, a nie z art. 134. W tym poradniku ich nie omawiamy.

Czy przerwę można dzielić i kiedy ją brać

Kodeks nie mówi, o której godzinie ma być przerwa. Jej porę ustala się w firmie, na przykład w regulaminie pracy. Przepis mówi natomiast o przerwie „trwającej co najmniej 15 minut”. Dzielenie jej na krótsze odcinki budzi wątpliwości, dlatego bezpieczniej przyjąć, że każda przerwa z art. 134 powinna trwać pełne 15 minut.

Pracodawca może dać więcej niż Kodeks, na przykład dłuższą płatną przerwę w regulaminie. Nie może dać mniej.

Ile minut przerwy należy się przy Twoim grafiku, sprawdzisz w kalkulatorze przerwy w pracy. Wpisz liczbę godzin z grafiku na dany dzień.