Dyżur pod telefonem: czy jest płatny i czy to czas pracy

Dyżur pod telefonem w domu, w czasie którego nie wykonujesz pracy, nie jest czasem pracy, a Kodeks pracy nie przewiduje za niego ani pieniędzy, ani czasu wolnego (art. 151⁵ § 2 i 3). Płatna jest dopiero praca wykonana po wezwaniu. Za dyżur w firmie albo w innym miejscu wskazanym przez pracodawcę należy się czas wolny tej samej długości, a gdy pracodawca nie może go dać, wynagrodzenie.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r.

Czym jest dyżur według Kodeksu pracy

Dyżur to obowiązek pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy z umowy o pracę, w zakładzie pracy albo w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (art. 151⁵ § 1 Kodeksu pracy).

Czy pracodawca może zmusić do dyżuru? Tak. Przepis mówi wprost, że pracodawca „może zobowiązać” pracownika do dyżuru. Chodzi jednak tylko o gotowość do pracy, którą wykonujesz na podstawie swojej umowy, i dyżur musi mieścić się w granicach odpoczynku opisanych niżej.

Kodeks pracy dotyczy umowy o pracę. Przy umowie zlecenia albo B2B zasady gotowości pod telefonem i zapłaty za nią wynikają tylko z umowy.

Czy dyżur wlicza się do czasu pracy

Nie, jeżeli w czasie dyżuru nie było pracy (art. 151⁵ § 2). Sama gotowość do pracy nie jest czasem pracy, także wtedy, gdy czekasz w firmie.

Inaczej z pracą wykonaną po wezwaniu. To zwykły czas pracy, a jeśli przekracza normy czasu pracy, są to nadgodziny z dodatkiem 50% albo 100% (art. 151 § 1 i art. 151¹ § 1). Interwencja w porze nocnej daje też dodatek nocny (art. 151⁸ § 1). Szczegóły znajdziesz w poradniku nadgodziny: kiedy 50%, a kiedy 100%.

Ile może trwać dyżur? Kodeks nie podaje osobnego limitu godzin dyżuru. Ogranicza go prawo do odpoczynku: czas dyżuru nie może naruszać 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdej dobie ani 35 godzin w tygodniu (art. 151⁵ § 2 w związku z art. 132 § 1 i art. 133 § 1). Doba pracownicza liczy się od godziny, o której zaczynasz pracę (art. 128 § 3 pkt 1). Przy dosłownym odczytaniu przepisu po 8 godzinach pracy na dyżur w tej samej dobie zostaje najwyżej 5 godzin.

Co należy się za dyżur

Za dyżur poza domem pracodawca w pierwszej kolejności daje czas wolny w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru. Jeśli nie może, płaci wynagrodzenie z osobistego zaszeregowania, czyli zwykle z pensji zasadniczej. Gdy umowa nie wyodrębnia takiej stawki, podstawą jest 60% wynagrodzenia (art. 151⁵ § 3). Stawkę godzinową ustala się, dzieląc pensję przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu (§ 4a rozporządzenia z 29 maja 1996 r.).

Przykład. Umowa o pracę, pełny etat, wynagrodzenie zasadnicze 8000 zł brutto, październik 2026 r. (176 godzin), w ciągu miesiąca 16 godzin dyżuru w firmie bez wezwania do pracy:

• pracodawca daje czas wolny: 16 godzin wolnego, bez dodatkowych pieniędzy;
• pracodawca nie może dać czasu wolnego: stawka 45,45 zł, razem 727,20 zł brutto;
• umowa podaje tylko łączną kwotę wynagrodzenia, bez stawki zasadniczej: podstawą jest 60% pensji, stawka 27,27 zł, razem 436,32 zł brutto;
• te same 16 godzin pod telefonem w domu: 0,00 zł.

Pod telefonem, ale poza domem: sprawa sporna

Kodeks zna dwa rodzaje dyżuru: w domu, za który nic nie przysługuje, oraz w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, za który należy się czas wolny albo wynagrodzenie. Bywa jednak, że masz tylko odbierać telefon i w razie potrzeby szybko dojechać albo zalogować się zdalnie, a przebywać możesz gdziekolwiek.

Przepisy nie mówią wprost, do której grupy należy taki dyżur, i ta kwestia bywa różnie oceniana. Znaczenie może mieć to, czy pracodawca faktycznie wskazuje miejsce albo ogranicza, gdzie możesz przebywać. Najbezpieczniej ustalić to na piśmie: gdzie pełnisz dyżur, jak szybko masz reagować i ile za to dostajesz.

Co jeszcze warto wiedzieć

Regulamin pracy, układ zbiorowy albo umowa mogą przewidywać zapłatę także za dyżur domowy. Takie stawki są wynikiem ustaleń w firmie, a nie wymogiem Kodeksu.

Wyjątek z art. 151⁵ § 4: osobom zarządzającym zakładem pracy w imieniu pracodawcy nie przysługuje ani czas wolny, ani wynagrodzenie za dyżur, a ograniczenie związane z odpoczynkiem ich nie dotyczy.

Co należy się za Twoje godziny dyżuru, policzysz w kalkulatorze dyżuru pracowniczego. Podaj miejsce dyżuru, pensję i miesiąc.