Nadgodziny 2026: kiedy dodatek 50%, a kiedy 100%

Za każdą nadgodzinę dostajesz normalne wynagrodzenie za tę godzinę i dodatek: 100% w nocy, w niedziele i święta wolne według Twojego grafiku oraz za przekroczenie przeciętnej normy tygodniowej, a 50% w pozostałych przypadkach (art. 151¹ Kodeksu pracy). Zamiast pieniędzy możesz dostać czas wolny, ale wtedy dodatek nie przysługuje (art. 151² Kodeksu pracy).

Wyliczenia według parametrów na 2026 r.

Co jest nadgodziną

Nadgodziny to praca ponad normy czasu pracy, czyli ponad 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w okresie rozliczeniowym, a także ponad przedłużony dobowy wymiar z Twojego systemu czasu pracy (art. 151 § 1 Kodeksu pracy w związku z art. 129 § 1). Pracodawca może ich wymagać tylko przy akcji ratowniczej lub awarii albo ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy.

Doba pracownicza to 24 godziny od chwili, w której zaczynasz pracę według grafiku (art. 128 § 3 pkt 1). Jeśli w poniedziałek zaczynasz o 8:00, a we wtorek o 6:00, dwie godziny od 6:00 do 8:00 we wtorek mieszczą się jeszcze w dobie poniedziałkowej i mogą być nadgodzinami. Wyjątek dotyczy ruchomego czasu pracy: tam ponowna praca w tej samej dobie nie jest pracą nadliczbową (art. 140¹ § 4).

Nadgodziną nie jest też odpracowanie wyjścia w sprawach prywatnych, o które prosisz na piśmie lub elektronicznie (art. 151 § 2¹).

Kiedy dodatek 100%, a kiedy 50%

Dodatek 100% należy się za nadgodziny (art. 151¹ § 1 pkt 1 i § 2):

• w nocy,
• w niedziele i święta, które według Twojego rozkładu nie są dniami pracy,
• w dniu wolnym udzielonym za pracę w niedzielę lub święto,
• za przekroczenie przeciętnej tygodniowej normy w okresie rozliczeniowym, chyba że te same godziny są już rozliczone jako nadgodziny z dodatkiem 50% albo 100%.

W każdym innym przypadku dodatek wynosi 50% (art. 151¹ § 1 pkt 2).

Praca w wolną sobotę sama w sobie nie daje dodatku 100%. Za pracę w dniu wolnym z pięciodniowego tygodnia pracy należy się inny dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego, w terminie uzgodnionym z Tobą (art. 151³). Dopiero jeśli go nie dostaniesz, godziny z soboty przekraczają przeciętną normę tygodniową i wtedy dodatek wynosi 100%.

Ile to w złotych

Dodatek liczy się od wynagrodzenia z osobistego zaszeregowania, zwykle od pensji zasadniczej. Jeśli umowa go nie wyodrębnia, podstawą jest 60% wynagrodzenia (art. 151¹ § 3). Stawkę za godzinę ustala się, dzieląc pensję miesięczną przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu (§ 4a rozporządzenia z 29 maja 1996 r.), więc ta sama nadgodzina w lipcu jest warta mniej niż w listopadzie.

Przykład. Umowa o pracę, pełny etat, wynagrodzenie zasadnicze 8000 zł brutto, październik 2026 r. (176 godzin).

Przy 10 nadgodzinach z dodatkiem 50% i 4 z dodatkiem 100% wychodzi: 636,30 zł normalnego wynagrodzenia za 14 godzin, 227,30 zł dodatku 50% i 181,80 zł dodatku 100%, razem 1045,40 zł brutto.

To kwota brutto. Wynagrodzenie za nadgodziny jest przychodem ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT), więc pobiera się od niego składki i zaliczkę na podatek dochodowy jak od pensji.

Czas wolny zamiast pieniędzy i okres rozliczeniowy

Nadgodziny można rozliczyć czasem wolnym (art. 151² Kodeksu pracy):

• na Twój wniosek, złożony na piśmie lub elektronicznie: godzina wolnego za każdą nadgodzinę. W przykładzie to 14 godzin wolnego;
• bez wniosku, z inicjatywy pracodawcy: półtorej godziny wolnego za każdą nadgodzinę, najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego i bez obniżania pensji za pełny miesiąc. W przykładzie to 21 godzin wolnego.

W obu wariantach dodatek nie przysługuje (art. 151² § 3).

Okres rozliczeniowy może trwać do 4 miesięcy, a w uzasadnionych przypadkach do 12 (art. 129 § 1 i 2). W tym okresie liczy się przeciętną normę 40 godzin tygodniowo i w nim pracodawca może oddać czas wolny za nadgodziny. Godziny ponad normę nie znikają z końcem okresu: jeśli nie było czasu wolnego, pracodawca musi je zapłacić z dodatkiem.

Limity i kto nie może pracować w nadgodzinach

• Nadgodziny ze szczególnych potrzeb pracodawcy: najwyżej 150 godzin w roku kalendarzowym (art. 151 § 3). Układ zbiorowy, regulamin pracy albo umowa mogą ustalić inną liczbę (art. 151 § 4). Akcje ratownicze i awarie nie wliczają się do limitu.
• Tydzień pracy razem z nadgodzinami: przeciętnie najwyżej 48 godzin w okresie rozliczeniowym (art. 131 § 1).
• Pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w nadgodzinach, a rodzica dziecka do ukończenia 8 lat można tylko za jego zgodą (art. 178 § 1 i 2).
• Przy niepełnym etacie umowa określa, od ilu godzin ponad etat należy się dodatek (art. 151 § 5).
• Osoby zarządzające zakładem pracy i kierownicy komórek organizacyjnych co do zasady nie dostają za nadgodziny dodatku; kierownicy mają go za niedziele i święta, jeśli nie dostali dnia wolnego (art. 151⁴).

Swoją pensję, miesiąc i liczbę godzin wpiszesz w kalkulatorze nadgodzin. Pokaże stawkę, dodatki i godziny wolnego, jeśli wybierzesz czas wolny zamiast wypłaty.