Odprawa przy zwolnieniu w 2026 r.: ile pensji i komu się należy

Odprawa przy zwolnieniu z przyczyn niedotyczących pracownika wynosi jedno-, dwu- albo trzymiesięczne wynagrodzenie, zależnie od stażu u danego pracodawcy. W 2026 r. nie może przekroczyć 72 090,00 zł. Należy się tylko wtedy, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób, a jedynym powodem rozwiązania umowy są przyczyny, które Ciebie nie dotyczą, np. likwidacja stanowiska.

Kiedy odprawa się należy

Podstawą jest ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U. 2026 poz. 1195), potocznie ustawa o zwolnieniach grupowych. Odprawa przysługuje:

• przy zwolnieniu grupowym (art. 1 ust. 1);
• przy zwolnieniu indywidualnym, jeśli przyczyny niedotyczące pracownika są wyłącznym powodem wypowiedzenia albo porozumienia stron (art. 10 ust. 1).

W obu przypadkach pracodawca musi zatrudniać co najmniej 20 pracowników, a umowa kończy się wypowiedzeniem przez pracodawcę albo porozumieniem stron. Typowe przyczyny to likwidacja stanowiska, reorganizacja, redukcja etatów, upadłość czy likwidacja firmy.

Odprawa z ustawy nie należy się, gdy:

• to Ty składasz wypowiedzenie;
• przyczyna leży także po Twojej stronie, np. ocena pracy albo naruszenie obowiązków;
• umowę rozwiązano dyscyplinarnie;
• umowa na czas określony kończy się z upływem czasu;
• pracodawca zatrudnia mniej niż 20 osób; odprawę może wtedy dać tylko regulamin, układ zbiorowy albo Twoja umowa.

Przy porozumieniu stron liczy się jego powód. Porozumienie zawarte z inicjatywy pracodawcy, bo likwiduje Twoje stanowisko, daje odprawę. Porozumienie, o które prosisz, bo zmieniasz pracę, jej nie daje.

Ile wynosi odprawa

Tak stanowi art. 8 ust. 1. Liczy się staż u tego pracodawcy, a przy przejęciu zakładu pracy także u poprzedniego (art. 8 ust. 2 w zw. z art. 36 § 1¹ Kodeksu pracy).

Limit to 15-krotność minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu rozwiązania umowy (art. 8 ust. 4). Przy płacy minimalnej 4806 zł daje to w 2026 r. 72 090,00 zł.

Wynagrodzenie do odprawy liczy się jak ekwiwalent za urlop (art. 8 ust. 3): stałe składniki miesięczne w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa, a zmienne, np. miesięczne premie, ze średniej z 3 miesięcy (§ 15 i § 16 rozporządzenia urlopowego z 8 stycznia 1997 r.).

Przykłady

Wyliczenia według parametrów na 2026 r. Założenia: pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób, a umowę rozwiązano wyłącznie z przyczyn niedotyczących pracownika. Kwoty brutto.

Przedział „od 2 do 8 lat” obejmuje także równe 8 lat; trzy pensje należą się dopiero po ich przekroczeniu. Przy pensji 30 000 zł trzy wynagrodzenia przekraczają limit, więc odprawa wynosi 72 090,00 zł. Przy pracodawcy zatrudniającym mniej niż 20 osób odprawa z ustawy wynosi 0,00 zł.

Podatek, ZUS i zwolnienie lekarskie

Od odprawy pracodawca pobiera zaliczkę na PIT, bo to przychód ze stosunku pracy (art. 12 ust. 1 ustawy o PIT). Składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie płaci się od niej (§ 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek).

Zwolnienie lekarskie nie obniża stałej pensji w podstawie odprawy, bo bierze się ją w wysokości należnej w miesiącu nabycia prawa (§ 15). Zmienne składniki z miesięcy, w których nie przepracowano pełnego czasu, przelicza się według § 16 ust. 2 tego rozporządzenia.

Odprawa emerytalna i „odprawa sześciomiesięczna”

Odprawa emerytalna to osobne świadczenie z Kodeksu pracy: jednomiesięczne wynagrodzenie, raz w życiu, gdy umowa kończy się w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92¹). Policzysz ją w kalkulatorze odprawy emerytalnej.

Ani ustawa o zwolnieniach, ani Kodeks pracy nie przewidują odprawy sześciomiesięcznej przy zwolnieniu. Sześciokrotność wynagrodzenia pojawia się w Kodeksie przy odprawie pośmiertnej dla rodziny pracownika z co najmniej 15-letnim stażem (art. 93 § 2). Jeśli ktoś dostaje przy zwolnieniu więcej niż 3 pensje, wynika to z układu zbiorowego, regulaminu, umowy albo z odrębnych przepisów dla danej grupy zawodowej. Sprawdź swoje dokumenty.

Jeśli umowę rozwiązujecie za porozumieniem, zobacz też, jak to wpływa na zasiłek: porozumienie stron a zasiłek.

Odprawę dla swojej pensji i stażu policzysz w kalkulatorze odprawy: wpisz pensję, średnie zmienne składniki i lata pracy u tego pracodawcy, a kalkulator sam zastosuje limit na 2026 r.