Umowa zlecenie dla studenta: ZUS, podatek i ile na rękę

Jeśli masz status ucznia szkoły ponadpodstawowej lub studenta i nie masz jeszcze 26 lat, od umowy zlecenia nie płacisz składek ZUS ani składki zdrowotnej, a ulga dla młodych zwalnia przychód z PIT. Z 5000 zł brutto dostajesz więc 5000,00 zł na rękę. Po 26. urodzinach albo po utracie statusu studenta wchodzą zwykłe składki.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r.

Dlaczego student nie płaci ZUS

Zleceniobiorcy podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Wyjątek z art. 6 ust. 4: obowiązek nie dotyczy uczniów szkół ponadpodstawowych i studentów do ukończenia 26 lat. Bez emerytalnej i rentowej nie ma też wypadkowej (art. 12 ust. 1), a do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego mogą przystąpić tylko osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi (art. 11 ust. 2). Student na zleceniu nie ma więc płatnego L4 z tej umowy.

Składki zdrowotnej też nie ma. Zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, jeśli spełnia warunki objęcia ubezpieczeniami społecznymi (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej), a student ich nie spełnia. Student ma wtedy ubezpieczenie zdrowotne z innego tytułu, na przykład jako członek rodziny ubezpieczonego rodzica albo przez zgłoszenie z uczelni (art. 66 ust. 1 pkt 20).

Muszą być spełnione oba warunki naraz: status ucznia lub studenta i wiek poniżej 26 lat. Zwolnienie kończy się w dniu 26. urodzin albo wtedy, gdy tracisz status studenta, na przykład po ukończeniu studiów lub skreśleniu z listy studentów. Nie działa też przy zleceniu u własnego pracodawcy: wtedy przychód traktuje się jak z etatu (art. 8 ust. 2a).

PIT: ulga dla młodych

Przychody z umów zlecenia zawartych z firmami są zwolnione z PIT do 26. urodzin, do 85 528 zł w roku (art. 21 ust. 1 pkt 148 lit. b ustawy o PIT). Limit jest wspólny z przychodami z etatu. Tu status studenta nie ma znaczenia: ulga zależy tylko od wieku. Od nadwyżki ponad limit płacisz podatek.

Zlecenie po 26. urodzinach lub bez statusu studenta

Od zlecenia płacisz wtedy składkę emerytalną 9,76% i rentową 1,5% (art. 16 ust. 1 i 1b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Chorobowa 2,45% jest dobrowolna. Wypadkową płaci zleceniodawca. Zdrowotna to 9% od kwoty pomniejszonej o składki społeczne.

Podatek: koszty uzyskania przychodu to 20% kwoty pomniejszonej o składki społeczne (art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o PIT), zaliczka wynosi 12% (art. 41 ust. 1). PIT-2 działa także przy zleceniu: zleceniodawca obniża zaliczkę o 300 zł miesięcznie, jeśli złożysz mu oświadczenie (art. 31b ust. 1). Oświadczenie można złożyć najwyżej trzem płatnikom i podzielić kwotę na 1/12, 1/24 albo 1/36 (art. 31b ust. 2 i 3). Przy umowie do 200 zł z firmą, która nie jest Twoim pracodawcą, pobiera się zryczałtowany podatek 12% bez kosztów (art. 30 ust. 1 pkt 5a).

Jeśli masz etat w innej firmie i zarabiasz tam co najmniej płacę minimalną, od zlecenia obowiązkowa jest tylko składka zdrowotna (art. 9 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Ile zostaje z 5000 zł brutto

Założenia: jedna umowa zlecenia z firmą, 5000 zł brutto w miesiącu, PIT-2 złożony u zleceniodawcy, bez chorobowego, chyba że zaznaczono inaczej. Przy etacie w innej firmie zakładamy, że PIT-2 jest złożony u pracodawcy, a nie u zleceniodawcy.

Sytuacja	Składki społeczne	Zdrowotna	Na rękę
Student przed 26. urodzinami	0,00 zł	0,00 zł	5000,00 zł
Przed 26. urodzinami, bez statusu studenta	563,00 zł	399,33 zł	4037,67 zł
Po 26. urodzinach, jedyna umowa	563,00 zł	399,33 zł	3911,67 zł
To samo z dobrowolnym chorobowym	685,50 zł	388,31 zł	3812,19 zł
Etat w innej firmie, płaca co najmniej minimalna	0,00 zł	450,00 zł	4070,00 zł

Osoba przed 26. urodzinami bez statusu studenta płaci te same składki co osoba starsza, ale nie płaci podatku. Po 26. urodzinach zaliczka wynosi 126,00 zł, a z chorobowym 114,00 zł. Przy etacie w innej firmie, bez PIT-2 u zleceniodawcy, zaliczka to 480,00 zł.

Minimalna stawka godzinowa: 31,40 zł

Za każdą godzinę zlecenia wykonywanego dla firmy należy się co najmniej minimalna stawka godzinowa (art. 8a ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). W 2026 r. to 31,40 zł brutto (§ 2 rozporządzenia z 11 września 2025 r.), a od 1 stycznia 2027 r. 32,30 zł. Nie można się jej zrzec (art. 8a ust. 4), także w przypadku studentów. Status studenta zwalnia ze składek, ale nie obniża stawki.

Swoją kwotę i sytuację wpisz w kalkulatorze umowy zlecenia. Jeśli zastanawiasz się nad umową o dzieło, porównaj ją w poradniku umowa o dzieło a ZUS.

Przepisy: art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; art. 8 ust. 2a, art. 9 ust. 1 i 1a, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 i 1b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e i pkt 20 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych; art. 21 ust. 1 pkt 148 ustawy o PIT; art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o PIT; art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT; art. 31b ust. 1, 2 i 3 ustawy o PIT; art. 41 ust. 1 ustawy o PIT; art. 8a ust. 1 i 4 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę; § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r..

Poradnik ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną ani podatkową. Wartości podajemy według parametrów na 2026 r.; wszystkie są w tabeli parametrów z przepisem i datą sprawdzenia. W razie wątpliwości zapytaj PIP, ZUS albo Krajową Informację Skarbową.