Ekwiwalent za urlop 2026: jak go obliczyć i kiedy wypłata

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop liczy się tak: miesięczną pensję brutto dzielisz przez współczynnik urlopowy, który w 2026 r. przy pełnym etacie wynosi 20,92, wynik dzielisz przez 8 i mnożysz przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Przy pensji 8000 zł brutto dzień urlopu jest wart 382,41 zł, a 5 dni daje 1912,00 zł brutto. Od 27 stycznia 2026 r. pracodawca wypłaca ekwiwalent w terminie wypłaty pensji, a jeśli ten termin wypada przed końcem umowy, w ciągu 10 dni od jej rozwiązania.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r. dla umowy o pracę i pełnego etatu. Wszystkie kwoty są brutto.

Kiedy należy się ekwiwalent

Pieniądze zamiast wolnego dostajesz tylko wtedy, gdy umowa o pracę się rozwiązuje albo wygasa, a część urlopu zostaje niewykorzystana (art. 171 § 1 Kodeksu pracy). W trakcie zatrudnienia urlopu nie da się „sprzedać”, bo pracownik nie może zrzec się prawa do urlopu (art. 152 § 2 KP).

Ekwiwalentu może nie być w dwóch sytuacjach:

• Urlop w okresie wypowiedzenia. Jeśli pracodawca udzieli Ci urlopu w czasie wypowiedzenia, masz obowiązek go wykorzystać (art. 167¹ KP). Z urlopu za bieżący rok może wyznaczyć tylko część proporcjonalną do okresu pracy w tym roku, a zaległy urlop w całości.
• Nowa umowa u tego samego pracodawcy. Gdy kolejna umowa zaczyna się zaraz po poprzedniej, strony mogą ustalić, że urlop wykorzystasz w ramach nowej umowy, i wtedy ekwiwalentu nie ma (art. 171 § 3 KP).

Jak obliczyć ekwiwalent krok po kroku

Zasady liczenia są w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. o urlopach wypoczynkowych:

1. Podstawa. Stałe składniki pensji bierzesz w kwocie z miesiąca, w którym powstaje prawo do ekwiwalentu, zwykle z miesiąca końca umowy (§ 15). Dochodzą do nich składniki zmienne.
2. Za dzień. Podstawę dzielisz przez współczynnik (§ 18 pkt 1). To liczba dni w roku minus niedziele, święta i dni wolne z pięciodniowego tygodnia pracy, podzielona przez 12 (§ 19 ust. 2). W 2026 r. wynosi 20,92.
3. Za godzinę. Kwotę za dzień dzielisz przez dobową normę czasu pracy, zwykle 8 godzin (§ 18 pkt 2).
4. Wynik. Stawkę za godzinę mnożysz przez godziny niewykorzystanego urlopu. Dzień urlopu to 8 godzin (art. 154² § 2 KP).

Przy płacy minimalnej za dzień wychodzi 229,73 zł, ale po przeliczeniu przez stawkę godzinową dzień urlopu daje 229,76 zł. Kilka groszy różnicy to efekt zaokrąglenia stawki za godzinę. Współczynnik bierze się z roku, w którym powstało prawo do ekwiwalentu (§ 19 ust. 1), więc umowa kończąca się 31 grudnia 2026 r. rozlicza się jeszcze z 20,92.

Premie, nadgodziny i niepełny etat

Zmienne składniki za okresy nie dłuższe niż miesiąc, np. premia miesięczna, prowizja czy wynagrodzenie za nadgodziny, wchodzą do podstawy jako średnia z 3 miesięcy przed miesiącem nabycia prawa do ekwiwalentu (§ 16 ust. 1). Premia kwartalna i inne składniki za dłuższe okresy liczą się jako średnia z 12 miesięcy (§ 17). Do podstawy nie wchodzą m.in. jednorazowe nagrody za konkretne zadanie, nagrody jubileuszowe, trzynastka ani wynagrodzenie za czas choroby (§ 6 w związku z § 14).

Przykład: pensja 6000 zł i średnio 900 zł premii miesięcznie. Podstawa wynosi 6900 zł, za dzień 329,83 zł, za godzinę 41,23 zł, a 7 dni urlopu, czyli 56 godzin, daje 2308,88 zł zamiast 2007,60 zł bez premii.

Przy niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (§ 19 ust. 3): przy połowie etatu to połowa z 20,92. Podstawą jest pensja za Twój etat, a liczbę dni urlopu ustala się według art. 154 § 2 KP.

Termin wypłaty: nowa zasada od 27 stycznia 2026 r.

Ustawa z 4 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2026 poz. 25) dodała do art. 171 KP dwa paragrafy:

• Zasada: ekwiwalent wypłaca się w terminie wypłaty wynagrodzenia ustalonym u pracodawcy zgodnie z art. 85 KP (art. 171 § 4).
• Wyjątek: jeśli ten termin przypada przed dniem rozwiązania umowy, pracodawca ma 10 dni od rozwiązania umowy, a gdy dziesiąty dzień jest wolny od pracy, płaci dzień wcześniej (art. 171 § 5).

Przykłady dla firmy, która wypłaca pensje 28. dnia miesiąca:

• umowa kończy się 20 października 2026 r.: termin wypłaty przypada po końcu umowy, więc ekwiwalent przychodzi z pensją 28 października;
• umowa kończy się 31 października 2026 r.: 28 października wypada wcześniej, więc pracodawca ma czas do 10 listopada 2026 r.

Wcześniej Kodeks nie podawał terminu i przyjmowało się, że ekwiwalent trzeba zapłacić w dniu rozwiązania umowy. Wiele tekstów w sieci wciąż tak pisze, choć to już nieaktualne.

Podatek, ZUS i brak wypłaty

Ekwiwalent jest przychodem ze stosunku pracy: pracodawca pobiera od niego składki ZUS, składkę zdrowotną i zaliczkę na PIT jak od pensji.

Jeśli pieniądze nie przyjdą w terminie, wezwij pracodawcę do zapłaty na piśmie albo mailem. Niewypłacenie w terminie świadczenia należnego pracownikowi to wykroczenie (art. 282 § 1 pkt 1 KP), które możesz zgłosić do Państwowej Inspekcji Pracy. Zapłaty możesz też dochodzić w sądzie pracy; roszczenie przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 KP).

Swój ekwiwalent policzysz w kalkulatorze ekwiwalentu za urlop: wpisz pensję, średnie premie, liczbę dni i wymiar etatu. Jeśli nie wiesz, ile dni urlopu zostało do rozliczenia, zacznij od poradnika ile dni urlopu mi przysługuje.