Nawóz makro z soli krok po kroku: roztwór i dawka

Zamiast co tydzień ważyć ułamki grama, rozpuszczasz sole raz, w butelce, i dawkujesz mililitrami. Najwygodniej zaprojektować roztwór tak, żeby 1 ml podnosił NO₃ w Twoim akwarium o 1 ppm. Dla akwarium z 83,3 l wody netto i butelki 500 ml potrzebujesz 67,91 g KNO₃ i 8,952 g KH₂PO₄. Każdy mililitr daje wtedy 1 ppm NO₃ i 0,15 ppm PO₄.

Sprawdzisz to w kalkulatorze ppm soli nawozowych: wpisz gramy soli zawarte w jednej dawce i litraż netto.

Krok 1 i 2: litraż netto i proporcja

Roztwór projektujesz pod konkretną ilość wody, więc zacznij od litrażu netto. Akwarium 80 × 35 × 40 cm sprzedaje się jako „112 l”, ale przy szybie 6 mm, 2 cm wolnej przestrzeni, 5 cm podłoża i 3 l kamieni mieści ono 83,3 l wody. Gdybyś zaprojektował butelkę na 112 l, w 500 ml znalazłoby się 91,31 g KNO₃, a każdy mililitr dawałby w 83,3 l nie 1, tylko 1,34 ppm NO₃.

Proporcja NO₃ do PO₄ to Twój wybór, a nie stała chemiczna. W przykładzie przyjmujemy 1 : 0,15, czyli tyle, ile wynika z przykładowych celów 20 ppm NO₃ i 3 ppm PO₄ z poradnika Nawożenie EI: skąd biorą się gramy soli. To liczby do przykładu, nie zalecenie.

Butelka 500 ml przy takim roztworze to łącznie 500 ppm NO₃ dla Twojego akwarium. Przy 20 ml na tydzień wystarczy na 25 tygodni, przy 21 ml: na 23,8 tygodnia.

Mikroelementy, w tym żelazo, trzymaj w osobnej butelce. To praktyczna reguła społeczności akwarystów, a nie wynik pomiaru, ale ma chemiczne uzasadnienie: żelazo i fosforany w jednym roztworze mogą się wytrącać. Siarczan potasu możesz dodać do butelki makro, jeśli potrzebujesz więcej potasu: sprawdź jednak jego rozpuszczalność w karcie charakterystyki, zanim dosypiesz go do mocnego roztworu.

Krok 3: policz gramy

gramy soli = ppm na 1 ml × litraż netto (l) × objętość butelki (ml) ÷ (udział jonu × 1000)

Udział NO₃ w KNO₃ to 0,6133, a PO₄ w KH₂PO₄: 0,6979. Oba wynikają z mas atomowych (źródła), a tabelę dla czterech soli znajdziesz w poradniku Sole nawozowe: ile ppm daje jeden gram. Dla 83,3 l i butelki 500 ml:

KNO₃: 67,91 g: 1 ppm NO₃ na mililitr,
KH₂PO₄: 8,952 g: 0,15 ppm PO₄ na mililitr.

Sprawdzenie w drugą stronę: 1 ml roztworu zawiera 0,1358 g KNO₃ i 0,0179 g KH₂PO₄. Wpisane do kalkulatora z litrażem 83,3 l dają dokładnie 1 ppm NO₃ i 0,15 ppm PO₄. Taki test zrób zawsze, zanim zaczniesz dawkować: wyłapie pomyłkę o rząd wielkości.

Do ważenia potrzebujesz wagi o dokładności co najmniej 0,1 g, a lepiej 0,01 g. Kuchenna waga z działką 1 g nie wystarczy, żeby odważyć 8,952 g KH₂PO₄.

Krok 4: rozpuść i uzupełnij do kreski

Użyj wody RO albo destylowanej. Taka woda nie wnosi do butelki chloru ani twardości, więc w roztworze jest tylko to, co odważyłeś.
Wsyp odważone sole do naczynia z podziałką i rozpuść je w mniejszej ilości wody, niż wynosi docelowa objętość.
Dopiero potem uzupełnij wodą do 500 ml. Roztwór o objętości 500 ml to nie to samo co sole wsypane do 500 ml wody: objętość końcowa będzie inna, a z nią stężenie.
Jeśli na dnie zostaje osad, roztwór jest za mocny. Zwiększ objętość albo zmniejsz ilość soli i przelicz dawkę. Rozpuszczalność każdej soli znajdziesz w karcie charakterystyki (SDS) produktu.
Opisz butelkę: skład, ile ppm daje 1 ml i przy jakim litrażu, data przygotowania. Dopisz, że to nie napój. Trzymaj ją z dala od dzieci, w chłodnym i ciemnym miejscu. Saletra potasowa jest utleniaczem: przechowuj ją zgodnie z kartą charakterystyki, z dala od materiałów palnych.

Krok 5: dawkuj i sprawdzaj testem

Przy tej butelce liczba mililitrów to liczba ppm NO₃. Przykład: 7 ml trzy razy w tygodniu to 21 ml, czyli 21 ppm NO₃ i 3,15 ppm PO₄ na tydzień. Obie sole dostarczają przy tym ok. 14,5 ppm potasu. Odmierzaj strzykawką z podziałką, a nie „z nakrętki”.

Po tygodniu zrób test azotanów. Jeśli poziom rośnie z tygodnia na tydzień, rośliny zużywają mniej, niż dajesz: zmniejsz dawkę albo zwiększ podmiany. Jeśli azotany spadają do zera, rośliny zużywają więcej, niż dajesz: to też sygnał do korekty. Korekta dawki to Twoja decyzja; kalkulator liczy tylko, ile ppm daje każdy mililitr.

Jeśli zamiast własnego roztworu używasz gotowego nawozu, przeliczenie jest podobne, tylko stężenie bierzesz z etykiety: opisujemy to w poradniku Nawozy z butelki: jak przeliczyć dawkę na swój litraż.

Policz swój roztwór w kalkulatorze ppm soli nawozowych: wpisz gramy soli w jednej dawce i litraż netto, a zobaczysz, ile ppm daje każdy mililitr.