Przejdź do treści
AkwariumAkwarium, oczko wodne i akwaponika

otwarty audyt

Skąd pochodzi każda liczba

Publikujemy 90 stałych. Każda ma źródło, adres, pod którym można ją sprawdzić, datę sprawdzenia, informację, jak często się zmienia, i: pole, którego nie ma nigdzie indziej: czym jest ta liczba. Jeśli liczby tu nie ma, nie ma jej w silniku kalkulatorów: albo wynika z geometrii, albo wpisujesz ją sam.

Pięć rodzajów liczb

W akwarystyce połowa „zasad” nigdy nie była mierzona: powstała na forum, powtórzył ją sklep, utrwalił filmik. Dlatego każda stała deklaruje swój charakter:

Reguła hobbystów jest tu dozwolona: akwaryści jej używają. Nie może tylko udawać pomiaru. Każda strona, która jej używa, pokazuje obok wartości dopisek:

praktyczna reguła społeczności akwarystów, a nie wynik pomiaru

To nie obietnica redakcyjna, tylko test: budowa serwisu się przerywa, jeśli kalkulator użyje reguły hobbystów bez dopisku.

Pozostałe zasady

Konwencja jednostek

1 ppm = 1 mg/l = 1 g/m³ (woda słodka, gęstość ok. 1 kg/l): Definicja ppm masa/objętość; wynika z tego, że 1 l wody waży ok. 1 kg, a 1 m³ = 1000 l.

Zastrzeżenie: W wodzie morskiej gęstość wynosi ok. 1,023 kg/l i różnica między ppm a mg/l przekracza 2%. Tam, gdzie ma to znaczenie (zasolenie, metoda Ballinga), serwis używa jawnie mg/l.

Jednostki i objętość: od centymetra do litra

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Centymetry sześcienne w litrze
1 l = 1 dm³ = 1000 cm³. To zamienia wymiary z miarki na litry: definicja jednostki, nie pomiar.
1000 cm³/l Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Litry w metrze sześciennym
1 m³ = 1000 l. Przy oczku wodnym wymiary podajesz w metrach.
1000 l/m³ Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Mililitry w litrze
Dawki leków i nawozów wychodzą w ml; objętość wchodzi w litrach.
1000 ml/l Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Litry w galonie amerykańskim
Wartość dokładna z definicji. Potrzebna, bo część literatury (m.in. SRAC 454) podaje wartości na galon.
3,785411784 l/gal (US) Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Gramy w kilogramie 1000 g/kg Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Miligramy w gramie
Dawka wychodzi w gramach, stężenie odczytujesz w mg/l: to jest przelicznik między nimi.
1000 mg/g Fizyka świat NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek miar
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Masy atomowe (podstawa całej stechiometrii)

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Masa atomowa wodoru 1,008 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa węgla 12,011 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa azotu 14,007 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa tlenu 15,999 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa sodu 22,99 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa magnezu 24,305 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa fosforu 30,974 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa siarki 32,06 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa chloru 35,45 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa potasu 39,098 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Masa atomowa wapnia 40,078 g/mol Fizyka świat CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Fizyka wody: konwencja i pomiar obok siebie

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Ciepło właściwe wody w 25 °C
Kolumna Cp tabeli NIST przy 25,000 °C. Przy 20 °C 4,1843, przy 30 °C 4,1801: w zakresie akwarium tropikalnego różnica to 0,1%.
4,1816 kJ/(kg·K) Fizyka świat NIST Chemistry WebBook: właściwości termofizyczne wody (IAPWS-95), izobara 0,101325 MPa
https://webbook.nist.gov/cgi/fluid.cgi?TLow=20&THigh=30&TInc=5&Digits=5&ID=C7732185&Action=Load&Type=IsoBar&P=0.101325&RefState=DEF&TUnit=C&PUnit=bar&DUnit=kg%2Fm3&HUnit=kJ%2Fkg&WUnit=m%2Fs&VisUnit=Pa*s&STUnit=N%2Fm
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Gęstość wody: wartość umowna
1 l wody ≈ 1 kg. Dzięki temu 1 mg/l = 1 ppm; tak liczone są dawki w serwisie i ciśnienie na szybę.
1000 kg/m³ Fizyka świat Konwencja wywodząca się z pierwotnej definicji kilograma; relacja litr = decymetr sześcienny w NIST Handbook 44, dodatek C
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-2026
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Gęstość wody słodkiej w 25 °C
Tabela NIST przy 25,000 °C. Przy 20 °C 998,17, przy 30 °C 995,61. Przyjęcie 1000 zawyża masę wody o 0,3%.
997,01 kg/m³ Fizyka świat NIST Chemistry WebBook: właściwości termofizyczne wody (IAPWS-95), izobara 0,101325 MPa
https://webbook.nist.gov/cgi/fluid.cgi?TLow=20&THigh=30&TInc=5&Digits=5&ID=C7732185&Action=Load&Type=IsoBar&P=0.101325&RefState=DEF&TUnit=C&PUnit=bar&DUnit=kg%2Fm3&HUnit=kJ%2Fkg&WUnit=m%2Fs&VisUnit=Pa*s&STUnit=N%2Fm
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Twardość: °dKH, °dGH i mg/l CaCO₃

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Miligramy CaO na stopień niemiecki
„10,00 mg/l CaO = 7,15 mg/l Ca2+ = 0,3566 mval/l”. To definicja jednostki (°dH, w Polsce często °n): reszta przeliczeń wynika z arytmetyki.
10 mg/l CaO na °dH Fizyka UE MEBAK, metoda W-000.11.900: Definition der Härte von Wasser (za DIN 38409 część 6)
https://www.mebak.org/methode/w-000-11-900/definition-der-haerte-von-wasser/2143
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Przelicznik °dKH → mg/l CaCO₃
WYPROWADZONY, nie przepisany: 10 mg/l CaO przeliczone stosunkiem mas molowych CaCO₃/CaO z mas atomowych CIAAW. Daje 17,848: tę samą liczbę, którą znasz z forów, tylko z rachunkiem na widoku.
17,847959056 mg/l CaCO₃ na °dKH Fizyka UE MEBAK, metoda W-000.11.900: Definition der Härte von Wasser (za DIN 38409 część 6)
https://www.mebak.org/methode/w-000-11-900/definition-der-haerte-von-wasser/2143
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Przelicznik °dGH → mg/l CaCO₃
Ten sam stopień, ten sam rachunek. GH mierzy wapń i magnez, KH: zdolność buforową. Dwie różne wielkości na tej samej linijce. Wodociągi podają twardość w mg/l CaCO₃, więc to jest przelicznik z raportu wodociągów na °dGH.
17,847959056 mg/l CaCO₃ na °dGH Fizyka UE MEBAK, metoda W-000.11.900: Definition der Härte von Wasser (za DIN 38409 część 6)
https://www.mebak.org/methode/w-000-11-900/definition-der-haerte-von-wasser/2143
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Miliwale (meq) na stopień niemiecki
Opublikowane dosłownie w MEBAK: „0,3566 mval/l”. W tej jednostce akwarysta morski czyta alkaliczność (dKH ↔ meq/l).
0,3566 meq/l na °d Fizyka UE MEBAK, metoda W-000.11.900: Definition der Härte von Wasser (za DIN 38409 część 6)
https://www.mebak.org/methode/w-000-11-900/definition-der-haerte-von-wasser/2143
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Toksyczny amoniak: równowaga NH₃ / NH₄⁺

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Współczynnik A pKa amoniaku (wyraz stały)
pKa = A + B/T(K). EPA podaje 0,09018, Florida DEP 0,0901821: różnica niewidoczna w żadnym teście akwarystycznym.
0,09018 bezwymiarowy Literatura naukowa świat Emerson, Russo, Lund i Thurston (1975), J. Fish. Res. Board Can. 32: 2379–2383: równanie odczytane w US EPA, Aquatic Life Ambient Water Quality Criteria for Ammonia (2013)
https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-08/documents/aquatic-life-ambient-water-quality-criteria-for-ammonia-freshwater-2013.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik B pKa amoniaku (wyraz 1/T)
Potwierdzony w trzech niezależnych dokumentach (EPA 2013, Florida DEP, CCME). Notatka Florida DEP o rozbieżnościach zapisuje 2729,2: to literówka; procedura tego samego urzędu ma 2729,92.
2729,92 K Literatura naukowa świat Emerson, Russo, Lund i Thurston (1975), J. Fish. Res. Board Can. 32: 2379–2383: równanie odczytane w US EPA, Aquatic Life Ambient Water Quality Criteria for Ammonia (2013)
https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-08/documents/aquatic-life-ambient-water-quality-criteria-for-ammonia-freshwater-2013.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Przesunięcie temperatury w równaniu pKa amoniaku
EPA i Florida DEP używają T(K) = °C + 273,2; CCME używa 273,15. Różnica zmienia pKa o 0,0015, a udział NH₃ o ok. 0,35%. Publikujemy 273,2, bo tak zapisują to oba źródła równania.
273,2 K Literatura naukowa świat Emerson, Russo, Lund i Thurston (1975), J. Fish. Res. Board Can. 32: 2379–2383: równanie odczytane w US EPA, Aquatic Life Ambient Water Quality Criteria for Ammonia (2013)
https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-08/documents/aquatic-life-ambient-water-quality-criteria-for-ammonia-freshwater-2013.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Minimalne pH ważności równania amoniaku
„Within the temperature range of 0oC-50oC and a pH range of 6.0 to 10.0”. Poza tym zakresem kalkulator ostrzega zamiast podawać liczbę.
6 pH Instytucja publiczna świat Florida DEP: procedura obliczania amoniaku niezjonizowanego, sekcja 4
https://floridadep.gov/sites/default/files/5-Unionized-Ammonia-SOP_1.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Maksymalne pH ważności równania amoniaku 10 pH Instytucja publiczna świat Florida DEP: procedura obliczania amoniaku niezjonizowanego, sekcja 4
https://floridadep.gov/sites/default/files/5-Unionized-Ammonia-SOP_1.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Maksymalna temperatura ważności równania amoniaku
Zakres zaczyna się od 0 °C.
50 °C Instytucja publiczna świat Florida DEP: procedura obliczania amoniaku niezjonizowanego, sekcja 4
https://floridadep.gov/sites/default/files/5-Unionized-Ammonia-SOP_1.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Ceny przykładowe (wpisz swoje z rachunku)

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Cena zmienna energii G11 (energia + dystrybucja zmienna + opłaty), brutto
Mediana z pięciu obszarów: E.ON/Stoen 0,963 · Tauron 0,974 · Enea 0,974 · PGE 1,099 · Energa 1,099 zł/kWh. Suma ceny energii, stawki sieciowej zmiennej, opłat jakościowej, OZE i kogeneracyjnej, plus akcyza 5 zł/MWh, razy VAT 23%. Bez opłat stałych: te płacisz niezależnie od akwarium. Wpisz stawkę ze swojego rachunku.
0,974 zł/kWh Instytucja publiczna Polska URE: taryfy na 2026 r. (komunikat z 17.12.2025 i decyzje w BIP URE) oraz taryfa E.ON Polska od 1.01.2026
https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/13002,Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-zatwierdzil-taryfy-na-sprzedaz-i-dystrybucje-.html
drugie źródło: https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html
wartość przykładowa · Polska: mediana 5 obszarów (PGE, Tauron, Enea, Energa, E.ON/Stoen) · 27.09.2026
27.09.2026 Zmienia się co rok
Taryfa lub cena: to pole do edycji w kalkulatorze.
Cena zmienna energii G12: strefa dzienna, brutto
Mediana z pięciu obszarów: 1,03 (E.ON/Stoen) · 1,08 (Tauron) · 1,11 (Enea) · 1,24 (Energa) · 1,25 (PGE) zł/kWh brutto.
1,112 zł/kWh Instytucja publiczna Polska URE: taryfy na 2026 r. (komunikat z 17.12.2025 i decyzje w BIP URE) oraz taryfa E.ON Polska od 1.01.2026
https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/13002,Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-zatwierdzil-taryfy-na-sprzedaz-i-dystrybucje-.html
drugie źródło: https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html
wartość przykładowa · Polska: mediana 5 obszarów (PGE, Tauron, Enea, Energa, E.ON/Stoen) · 27.09.2026
27.09.2026 Zmienia się co rok
Taryfa lub cena: to pole do edycji w kalkulatorze.
Cena zmienna energii G12: strefa nocna (tańsza), brutto
Mediana z pięciu obszarów: 0,59 (Enea) · 0,61 (PGE) · 0,62 (Energa) · 0,64 (Tauron) · 0,65 (E.ON/Stoen) zł/kWh brutto.
0,623 zł/kWh Instytucja publiczna Polska URE: taryfy na 2026 r. (komunikat z 17.12.2025 i decyzje w BIP URE) oraz taryfa E.ON Polska od 1.01.2026
https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/13002,Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-zatwierdzil-taryfy-na-sprzedaz-i-dystrybucje-.html
drugie źródło: https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html
wartość przykładowa · Polska: mediana 5 obszarów (PGE, Tauron, Enea, Energa, E.ON/Stoen) · 27.09.2026
27.09.2026 Zmienia się co rok
Taryfa lub cena: to pole do edycji w kalkulatorze.
Liczba godzin strefy tańszej G12 na dobę
U wszystkich pięciu operatorów strefa tańsza trwa łącznie 10 godzin na dobę, choć w różnych porach. Grzałka i filtr pracują równomiernie przez całą dobę, więc 10/24 ich zużycia przypada na tańszą strefę.
10 h/dobę Instytucja publiczna Polska Taryfy operatorów dystrybucyjnych na 2026 r. (BIP URE): Tauron, Energa-Operator, Stoen: 22–6 i 13–15; PGE: sezonowo 22–6 i 13–15 zimą, 15–17 latem; Enea: 8 h w nocy i 2 h po południu
https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Cena wody i odprowadzania ścieków dla gospodarstw domowych, brutto
Woda 5,01 + ścieki 7,58 zł/m³. Jeśli masz podlicznik ogrodowy, za wodę do oczka zwykle nie płacisz ścieków: wtedy wpisz samą cenę wody. Każda gmina ma własną taryfę zatwierdzaną przez Wody Polskie: wpisz swoją.
12,59 zł/m³ Instytucja publiczna Polska Toruńskie Wodociągi: taryfa 01.04.2026–31.03.2027 (decyzja RZGW w Gdańsku z 3.03.2026)
https://www.wodociagi.torun.com.pl/bok-cennik
wartość przykładowa · Toruń · 27.09.2026
27.09.2026 Zmienia się co rok
Taryfa lub cena: to pole do edycji w kalkulatorze.

Temperatura pomieszczenia: warunki techniczne budynków

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Temperatura obliczeniowa pokoju mieszkalnego
„+20 °C: przeznaczone na stały pobyt ludzi bez okryć zewnętrznych … pokoje mieszkalne, przedpokoje, kuchnie”. To temperatura, na którą projektuje się ogrzewanie: punkt wyjścia, nie pomiar w Twoim mieszkaniu. Zmierz swoją i wpisz.
20 °C Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: § 134 ust. 2 (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220001225/O/D20221225.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Temperatura obliczeniowa łazienki
„+24 °C: … łazienki, rozbieralnie”. Podana dla porównania: akwarium w cieplejszym pomieszczeniu potrzebuje mniejszej grzałki.
24 °C Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: § 134 ust. 2 (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225)
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220001225/O/D20221225.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Reguły społeczności akwarystów (to nie pomiary)

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Moc grzałki na litr: reguła kciuka
TO NIE JEST POMIAR. Najczęściej powtarzana reguła w polskiej akwarystyce: „około 1 W mocy” na litr. Już samo źródło podaje zakres: „75–100 W” dla 100 litrów. Potrzebna moc zależy od różnicy temperatur między wodą a pokojem i od powierzchni szyb, nie od samej objętości. Kalkulator pokazuje regułę i rachunek strat ciepła obok siebie.
1 W/l Reguła hobbystów
praktyczna reguła społeczności akwarystów, a nie wynik pomiaru
Polska Diversa, „Jaka grzałka do akwarium?” (blog producenta, 07.11.2025); ta sama reguła w ZooBranża (30.11.2016)
https://diversa.com.pl/Jaka-grzalka-do-akwarium-Doradzamy-przy-wyborze-blog-pol-1762502716.html
drugie źródło: https://zoobranza.com.pl/idzie-zima-czyli-jak-dobrac-odpowiednia-grzalke-akwariowa/
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Szkło float: wytrzymałość i masa

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Masa szkła na m² i mm grubości
„A 4mm thick pane of glass weighs 10kg/m2”, czyli 2,5 kg na m² i milimetr, co odpowiada gęstości 2500 kg/m³ podawanej dla szkła float wg EN 572-1. Pozwala zważyć puste akwarium bez wagi.
2,5 kg/(m²·mm) Producent świat Extralum, biuletyn techniczny IT-035 „Float Glass Basics” (gęstość 2500 kg/m³; szyba 4 mm waży 10 kg/m²)
https://www.extralum.com/wp-content/uploads/2024/03/IT-035-Float-Glass-Basics.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Charakterystyczna wytrzymałość na zginanie szkła float (fg;k)
Fraktyl 5%: wartość, poniżej której pęka 5% próbek w krótkim teście. To NIE jest naprężenie, którego wolno używać w projekcie: pod stałym obciążeniem szkło słabnie (zob. kmod).
45 MPa Producent świat Saint-Gobain Building Glass UK, „Glass Fundamentals GF-1B: The Strength of Glass” (2018), tabela 1, za EN 572-1
https://www.saint-gobain-glass.co.uk/wp-content/uploads/2024/02/Glass-Fundamentals-1B-The-Strength-of-Glass-19-09-2018-1.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Współczynnik czasu trwania obciążenia kmod: obciążenie stałe (ciężar własny)
„Dead load, self-weight 0,29”. Woda w akwarium stoi latami: to obciążenie stałe, nie podmuch wiatru (dla wiatru kmod = 0,7–1,0). Użycie współczynnika „wiatrowego” zaniżyłoby grubość szyby. Wartość odczytana w projekcie normy (prEN); omówienie ostatecznej EN 16612:2019 (Structville) podaje tę samą liczbę: 0,29 dla ciężaru własnego.
0,29 bezwymiarowy Instytucja publiczna UE JRC (Komisja Europejska), EUR 26439 EN (2014), tabela współczynników kmod dla prEN 16612
https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-12/ReqNo_JRC86637_lbna26439enn.pdf
drugie źródło: https://structville.com/design-of-glass-structures
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Częściowy współczynnik materiałowy dla szkła odprężonego (γM;A)
„γM,A = 1.8”. Zapas bezpieczeństwa po stronie materiału. Projekt normy (prEN) i omówienie ostatecznej EN 16612:2019 (Structville) podają tę samą wartość.
1,8 bezwymiarowy Instytucja publiczna UE JRC (Komisja Europejska), EUR 26439 EN (2014), przegląd prEN 16612
https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-12/ReqNo_JRC86637_lbna26439enn.pdf
drugie źródło: https://structville.com/design-of-glass-structures
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Współczynnik profilu powierzchni szkła float (ksp)
„ksp: … 1.0 for float glass”. Dla szkła wzorzystego byłoby mniej: kalkulator liczy wyłącznie szkło float (także niskożelazowe).
1 bezwymiarowy Instytucja publiczna UE JRC (Komisja Europejska), EUR 26439 EN (2014), przegląd prEN 16612
https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-12/ReqNo_JRC86637_lbna26439enn.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Strop mieszkalny: wartości normowe tylko do porównania

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Obciążenie użytkowe stropu mieszkalnego qk: dolna granica zakresu
Kategoria A (pokoje w budynkach mieszkalnych), stropy: 1,5–2,0 kN/m². To wartość, którą konstruktor PRZYJMUJE do obliczeń: nie nośność Twojego stropu. Budynki z wielkiej płyty projektowano według dawnych norm.
1,5 kN/m² Instytucja publiczna Polska PN-EN 1991-1-1:2004, tab. 6.2 (kategoria A): odczytane w miesięczniku „Inżynier Budownictwa” (PIIB), 03.01.2013; norma wycofana 10.09.2026 i zastąpiona przez PN-EN 1991-1-1:2026-09
https://inzynierbudownictwa.pl/zestawianie-obciazen-zmiennych-wedlug-pn-en-1991-1-1-cz-i/
drugie źródło: https://sklep.pkn.pl/pn-en-1991-1-1-2026-09e.html
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Obciążenie użytkowe stropu mieszkalnego qk: górna granica zakresu
Górna granica zakresu z tabeli; źródło wskazuje 2,0 jako wartość zalecaną przez normę. W EN 1991-1-1:2025 (w Polsce PN-EN 1991-1-1:2026-09) tabela 6.1 podaje już jedną wartość na podkategorię, jako parametr krajowy (NDP): tak pokazuje ją JRC na warsztatach z 3–5.06.2025. Wiersza kategorii A z tej tabeli nie znaleźliśmy w otwartym źródle. Projekt cypryjskiego załącznika krajowego do EN 1991-1-1:2025 (28.01.2026) przyjmuje dla A1 qk = 2,0 kN/m² i Qk = 2,0 kN, czyli górną granicę naszego zakresu. Polskiego załącznika do wersji 2026 nie znaleźliśmy.
2 kN/m² Instytucja publiczna Polska PN-EN 1991-1-1:2004, tab. 6.2 (kategoria A): odczytane w miesięczniku „Inżynier Budownictwa” (PIIB), 03.01.2013; norma wycofana 10.09.2026 i zastąpiona przez PN-EN 1991-1-1:2026-09
https://inzynierbudownictwa.pl/zestawianie-obciazen-zmiennych-wedlug-pn-en-1991-1-1-cz-i/
drugie źródło: https://sklep.pkn.pl/pn-en-1991-1-1-2026-09e.html
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Obciążenie skupione stropu mieszkalnego Qk: dolna granica
Kategoria A, stropy: Qk = 2,0–3,0 kN. Siła skupiona, którą norma każe sprawdzić niezależnie od obciążenia rozłożonego.
2 kN Instytucja publiczna Polska PN-EN 1991-1-1:2004, tab. 6.2 (kategoria A): odczytane w miesięczniku „Inżynier Budownictwa” (PIIB), 03.01.2013; norma wycofana 10.09.2026 i zastąpiona przez PN-EN 1991-1-1:2026-09
https://inzynierbudownictwa.pl/zestawianie-obciazen-zmiennych-wedlug-pn-en-1991-1-1-cz-i/
drugie źródło: https://sklep.pkn.pl/pn-en-1991-1-1-2026-09e.html
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Obciążenie skupione stropu mieszkalnego Qk: górna granica
Górna granica zakresu z tabeli.
3 kN Instytucja publiczna Polska PN-EN 1991-1-1:2004, tab. 6.2 (kategoria A): odczytane w miesięczniku „Inżynier Budownictwa” (PIIB), 03.01.2013; norma wycofana 10.09.2026 i zastąpiona przez PN-EN 1991-1-1:2026-09
https://inzynierbudownictwa.pl/zestawianie-obciazen-zmiennych-wedlug-pn-en-1991-1-1-cz-i/
drugie źródło: https://sklep.pkn.pl/pn-en-1991-1-1-2026-09e.html
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Lód na oczku: równanie Stefana i obserwacje IMGW

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Współczynnik α równania Stefana: akwen wietrzny, bez śniegu
h = α·√(suma stopniodni mrozu). „Windy lake w/no snow 2.7”. Górna granica tabeli: lód rośnie najszybciej, gdy nic go nie izoluje.
2,7 cm/(°C·dzień)^½ Instytucja publiczna świat US Army Corps of Engineers, EM 1110-2-1612 „Ice Engineering” (1999), tabela 2-1 (za Michel 1971)
https://dot.alaska.gov/stwddes/research/assets/pdf/em_1110_2_1612.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik α równania Stefana: przeciętny akwen ze śniegiem, górna granica
„Average lake with snow 1.7–2.4”. Śnieg na lodzie izoluje i spowalnia przyrost lodu. Kalkulator używa górnej granicy, żeby nie zaniżać.
2,4 cm/(°C·dzień)^½ Instytucja publiczna świat US Army Corps of Engineers, EM 1110-2-1612 „Ice Engineering” (1999), tabela 2-1 (za Michel 1971)
https://dot.alaska.gov/stwddes/research/assets/pdf/em_1110_2_1612.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik α równania Stefana: przeciętny akwen ze śniegiem, dolna granica
Dolna granica tego samego zakresu, podana dla porządku.
1,7 cm/(°C·dzień)^½ Instytucja publiczna świat US Army Corps of Engineers, EM 1110-2-1612 „Ice Engineering” (1999), tabela 2-1 (za Michel 1971)
https://dot.alaska.gov/stwddes/research/assets/pdf/em_1110_2_1612.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Średnia maksymalna grubość lodu na jeziorach w Polsce (1981–2020)
35 jezior Niżu Polskiego, obserwacje IMGW-PIB. Punkt odniesienia dla wyniku kalkulatora: oczko jest płytsze i mniejsze niż jezioro, więc zamarza szybciej.
23 cm Instytucja publiczna Polska M. Kornaś-Dynia (IMGW-PIB), „Zmiana klimatu a zlodzenie jezior w Polsce”, naukaoklimacie.pl, 7.05.2025
https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/zmiana-klimatu-a-zlodzenie-jezior-w-polsce
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Największa grubość lodu w serii (jezioro Litygajno, 1996)
„największa miąższość całkowitego zlodzenia 66 cm wystąpiła wówczas na jeziorze Litygajno”. Tak wygląda sroga zima i dlatego liczymy też wariant ostrożny.
66 cm Instytucja publiczna Polska M. Kornaś-Dynia (IMGW-PIB), „Zmiana klimatu a zlodzenie jezior w Polsce”, naukaoklimacie.pl, 7.05.2025
https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/zmiana-klimatu-a-zlodzenie-jezior-w-polsce
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Woda z kranu: wymagania dla wody pitnej

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Najwyższe dopuszczalne stężenie azotanów w wodzie z kranu
Wartość parametryczna dla wody pitnej. Kranówka może mieć od prawie zera do 50 mg/l i tyle azotanów wlewasz przy każdej podmianie. To dno, poniżej którego sama podmiana nie zejdzie.
50 mg/l NO₃ Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Najwyższe dopuszczalne stężenie azotynów w wodzie z kranu
0,50 mg/l u konsumenta (0,10 mg/l na wyjściu ze stacji uzdatniania).
0,5 mg/l NO₂ Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Najwyższe stężenie chloru wolnego w wodzie z kranu
Wartość parametryczna. Ile chloru jest w Twojej kranówce, zależy od wodociągu: część dezynfekuje dwutlenkiem chloru, ozonem lub UV.
0,3 mg/l Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Najwyższe stężenie chloramin w wodzie z kranu
Wartość parametryczna. Chloraminy są trwalsze od chloru: nie ulatniają się z odstanej wody.
0,5 mg/l Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Twardość wody pitnej: dolna granica zalecana
„60–500 mg/l … w przeliczeniu na węglan wapnia; wartość zalecana ze względów zdrowotnych”. Zalecenie, nie wymóg.
60 mg/l CaCO₃ Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Twardość wody pitnej: górna granica zalecana
Górna granica tego samego zakresu. 500 mg/l CaCO₃ to ok. 28 °dGH.
500 mg/l CaCO₃ Instytucja publiczna Polska Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Zasolenie: wzorzec skali PSS-78

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Przewodność wzorcowej wody morskiej (SP = 35, 15 °C, p = 0)
„gsw_C3515 conductivity of SSW at SP=35, t_68=15, p=0; 42.9140 mS/cm”. To punkt odniesienia, od którego skala PSS-78 liczy stosunek przewodności: nie pomiar Twojego konduktometru.
42,914 mS/cm Instytucja publiczna świat IOC/UNESCO: TEOS-10 Manual (IOC Manuals and Guides No. 56), tabela stałych TEOS-10, s. 195: gsw_C3515
https://www.teos-10.org/pubs/gsw/pdf/TEOS-10_Manual.pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Budowa oczka: progi z Prawa budowlanego i Prawa wodnego

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Oczko przy domu jednorodzinnym bez pozwolenia i bez zgłoszenia: największa powierzchnia
Art. 29 ust. 2 pkt 13: „basenów i oczek wodnych o powierzchni niewiększej niż 50 m2 przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych oraz przy budynkach rekreacji indywidualnej”. Ustawa nie podaje tu limitu głębokości.
50 m² Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Oczko w rodzinnym ogrodzie działkowym bez pozwolenia i bez zgłoszenia: największa powierzchnia
Art. 29 ust. 2 pkt 35 lit. b: oczka wodne na terenie ROD „o powierzchni niewiększej niż 10 m2 i głębokości niewiększej niż 1 m”. Regulamin ogrodu może być surowszy.
10 m² Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Oczko w rodzinnym ogrodzie działkowym: największa głębokość
Art. 29 ust. 2 pkt 35 lit. b: oba warunki naraz: do 10 m² i do 1 m głębokości.
1 m Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Staw na gruncie rolnym bez pozwolenia i bez zgłoszenia: największa powierzchnia
Art. 29 ust. 2 pkt 32: „stawów i zbiorników wodnych o powierzchni nieprzekraczającej 1000 m2 i głębokości nieprzekraczającej 3 m, położonych w całości na gruntach rolnych”.
1000 m² Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Staw na gruncie rolnym: największa głębokość
Art. 29 ust. 2 pkt 32: razem z limitem 1000 m².
3 m Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Bezodpływowy zbiornik na deszczówkę bez pozwolenia i bez zgłoszenia: największa łączna pojemność
Art. 29 ust. 2 pkt 36: „bezodpływowych zbiorników na wody opadowe lub roztopowe o łącznej pojemności niewiększej niż 5 m3”.
5 m³ Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo budowlane, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 524, art. 29 ust. 2
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Staw zasilany tylko deszczem lub wodą gruntową na zgłoszenie wodnoprawne: największa powierzchnia
Art. 394 ust. 1 pkt 9: zgłoszenia wodnoprawnego wymaga wykonanie stawów, „które nie są napełniane w ramach usług wodnych, ale wyłącznie wodami opadowymi lub roztopowymi, lub wodami gruntowymi o powierzchni nieprzekraczającej 5000 m2 oraz głębokości nieprzekraczającej 3 m od naturalnej powierzchni terenu”, jeśli oddziaływanie nie wychodzi poza własny teren.
5000 m² Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo wodne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 960
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/960/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Staw na zgłoszenie wodnoprawne: największa głębokość od naturalnej powierzchni terenu
Art. 394 ust. 1 pkt 9: razem z limitem 5000 m². Większy staw to urządzenie wodne na pozwolenie wodnoprawne (art. 389 pkt 6).
3 m Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo wodne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 960
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/960/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Zwykłe korzystanie z wód: pobór bez pozwolenia wodnoprawnego
Art. 33 ust. 4 pkt 1: zwykłe korzystanie z wód obejmuje „pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę”; art. 395 pkt 7: taki pobór nie wymaga zgody wodnoprawnej. Zwykłe korzystanie służy potrzebom własnego gospodarstwa domowego lub rolnego (art. 33 ust. 3).
5 m³ na dobę, średnio w roku Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo wodne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 960
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/960/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Ujęcie wód podziemnych na zwykłe korzystanie bez zgody wodnoprawnej: największa głębokość
Art. 395 pkt 5: nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia wodnoprawnego „wykonanie urządzeń wodnych do poboru wód podziemnych na potrzeby zwykłego korzystania z wód z ujęć o głębokości do 30 m”.
30 m Instytucja publiczna Polska Ustawa: Prawo wodne, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 960
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/960/text.pdf
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Budowa oczka: folia i deszczówka

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Zakład folii na brzegu oczka (z każdej strony)
TO NIE JEST POMIAR. To zapas, który sprzedawcy folii radzą zostawić na brzegu do przysypania i zamocowania: 50 cm z każdej strony w jednym poradniku, 60–100 cm w drugim. Wartość w polu jest przykładem: więcej zakładu to łatwiejsze wykończenie brzegu i więcej folii do zapłaty.
50 cm Reguła hobbystów
praktyczna reguła społeczności akwarystów, a nie wynik pomiaru
Polska oczkawodne.pl: „Jak wyliczyć ilość folii do oczka wodnego?” (03.09.2020)
https://oczkawodne.pl/module/blog/module-blog-display?category=porady&article=jak-wyliczyc-ilosc-folii-do-oczka-wodnego
drugie źródło: https://folia-epdm.pl/kalkulator-folii-do-oczka-wodnego-lub-stawu-jak-wyliczyc-folie-do-oczka/
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Współczynnik spływu z dachu tradycyjnego (dachówka, blacha, papa)
Z dachu szczelnego spływa 90–95% opadu; bierzemy dolną granicę, żeby nie obiecywać wody, której nie będzie. Dach zielony zatrzymuje dużo więcej: według tych samych wytycznych współczynnik to od 0,1 do 0,5 zależnie od grubości warstwy. Wytyczne branżowe, nie norma.
0,9 bezwymiarowy Producent Polska Miesięcznik „Izolacje”, za „Wytycznymi dla dachów zielonych”: współczynnik spływu dla dachów tradycyjnych 0,9–0,95
https://www.izolacje.com.pl/artykul/dachy/263322,jak-zwiekszyc-retencje-miejska-poprzez-stosowanie-dachow-zielonych
30.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Kwas węglowy: CO₂ w akwarium roślinnym i dwa równania, które się nie zgadzają

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Współczynnik A pK₁ kwasu węglowego (Harned i Davis)
pK₁ = A/T + B·T − C, T w kelwinach (°C + 273,2, jak w silniku). W 25 °C daje pK₁ = 6,3595.
3405 K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik B pK₁ kwasu węglowego (Harned i Davis) 0,0328 1/K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik C pK₁ kwasu węglowego (Harned i Davis) 14,84 bezwymiarowy Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik A pK₁ (Shedlovsky i MacInnes)
pK₁ = A/T + B·log₁₀T − C·T − D. Równanie KONKURENCYJNE z tego samego fragmentu źródła. W 25 °C daje 6,3650 wobec 6,3595 u Harneda i Davisa: różnicę widać w wyniku CO₂ (ok. 1,3%).
17 052 K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik B pK₁ (Shedlovsky i MacInnes) 215,21 bezwymiarowy Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik C pK₁ (Shedlovsky i MacInnes) 0,12675 1/K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik D pK₁ (Shedlovsky i MacInnes) 545,56 bezwymiarowy Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik A pK₂ kwasu węglowego (Harned, Samuel i Scholes)
pK₂ = A/T + B·T − C. W 25 °C daje 10,330. W akwarium słodkowodnym poniżej pH 9 udział węglanów jest pomijalny.
2902,39 K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik B pK₂ kwasu węglowego 0,02379 1/K Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Współczynnik C pK₂ kwasu węglowego 6,498 bezwymiarowy Literatura naukowa świat Harned i Davis (1943), J. Amer. Chem. Soc. 65:2030: równanie odczytane w otwartej transkrypcji Papers in Meteorology and Geophysics 6(1), Meteorological Research Institute (Japonia)
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Akwaponika: SRAC 454 / system University of the Virgin Islands

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Minimalna dawka paszy: uprawa na tratwach
„a ratio in the range of 60 to 100 grams of fish feed per square meter of plant growing area per day”. Dolna granica dla małych roślin (np. sałata masłowa).
60 g paszy/(m²·dzień) Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Maksymalna dawka paszy: uprawa na tratwach
Górna granica zakresu, dla dużych roślin. Powyżej sole mineralne mogą się kumulować do poziomu szkodliwego dla roślin.
100 g paszy/(m²·dzień) Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Zdolność oczyszczania tratwy
Granica nitryfikacji tratwy: nie dawka projektowa, tylko prawie jej dwukrotność.
180 g paszy/(m²·dzień) Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Typowy współczynnik wykorzystania paszy (FCR) tilapii
„The usual feed conversion ratio is 1.7”. Dotyczy tilapii w systemie UVI; dla karpia czy suma afrykańskiego wpisz FCR z karty paszy.
1,7 kg paszy/kg ryby Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Końcowe zagęszczenie ryb w zbiorniku
„final density is 0.5 pound/gallon for an aerated system”. To ok. 60 g ryby na litr.
0,5 lb/gal (US) Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.
Stosunek powierzchni uprawy do powierzchni zbiornika ryb
„The commercial scale unit at UVI has a ratio of 7.3:1”. Służy do kontroli wymiarowania.
7,3 m²/m² Literatura naukowa świat SRAC Publication No. 454: Recirculating Aquaculture Tank Production Systems: Aquaponics (Southern Regional Aquaculture Center / Oklahoma State University)
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf
27.09.2026 Zmienia się rzadko
Norma, katalog, karta techniczna: zmienia się z wydaniem.

Przeliczniki jednostek (NIST SP 811)

StałaWartośćJednostkaCharakterŹródłoSprawdzonoZmienia się?
Funt (avoirdupois) w kilogramach
Wartość dokładna z definicji. Potrzebna, bo amerykańska literatura akwakultury liczy w lb/gal.
0,45359237 kg/lb Fizyka świat NIST Special Publication 811 (2008), dodatek B.8: współczynniki przeliczeniowe
https://www.nist.gov/pml/special-publication-811/nist-guide-si-appendix-b-conversion-factors/nist-guide-si-appendix-b8
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Stopa w metrach
Wartość dokładna z definicji. 1 m² = 10,7639 ft²: SRAC 454 zaokrągla to do 10,76.
0,3048 m/ft Fizyka świat NIST Special Publication 811 (2008), dodatek B.8: współczynniki przeliczeniowe
https://www.nist.gov/pml/special-publication-811/nist-guide-si-appendix-b-conversion-factors/nist-guide-si-appendix-b8
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.
Normalne przyspieszenie ziemskie
Wartość dokładna z definicji. Zamienia słup wody na ciśnienie na szybę i ciężar na siłę na strop.
9,80665 m/s² Fizyka świat NIST Special Publication 811 (2008), dodatek B.8: współczynniki przeliczeniowe
https://www.nist.gov/pml/special-publication-811/nist-guide-si-appendix-b-conversion-factors/nist-guide-si-appendix-b8
27.09.2026 Nie zmienia się
Fizyka, definicja jednostki albo masa molowa.

Zestawy współczynników

PSS-78: Praktyczna Skala Zasolenia z 1978 r.. Przelicza stosunek przewodności próbki wody morskiej na zasolenie praktyczne, z korektą temperatury. To oficjalny algorytm oceanografii i to, co stoi za liczbą na ekranie konduktometru akwarysty morskiego. Źródło: IOC/UNESCO: The international thermodynamic equation of seawater 2010 (TEOS-10), IOC Manuals and Guides No. 56, dodatek E (sprawdzono 27.09.2026). Kontrola wbudowana w samo źródło: suma sześciu współczynników a wynosi dokładnie 35, a suma sześciu b: dokładnie zero. Test F8 sprawdza obie sumy przy każdej aktualizacji serwisu.

Współczynniki momentu β dla płyty prostokątnej swobodnie podpartej na 4 krawędziach (obciążenie równomierne). Moment zginający w środku płyty M = β·q·a², gdzie a to krótszy bok. Z momentu wynika naprężenie σ = 6M/t², a z niego: potrzebna grubość szyby. Źródło: S. Timoshenko, S. Woinowsky-Krieger, „Theory of Plates and Shells”, tabela 8: wartości odczytane w: M. Batista, „Uniformly Loaded Rectangular Thin Plates with Symmetrical Boundary Conditions”, arXiv:1001.3016 (2010), tabela 2a (sprawdzono 27.09.2026). Tabela liczona dla ν = 0,3. Szkło ma ν ok. 0,2: przy mniejszym ν moment jest nieco mniejszy, więc tabela działa na korzyść bezpieczeństwa. Kontrola wbudowana: dla płyty nieskończenie długiej β = 1/8 = 0,125 (pasmo belkowe), a test przy każdej aktualizacji serwisu liczy całą tabelę od nowa szeregiem Naviera (ścisłe rozwiązanie teorii płyt Kirchhoffa): zgodność do 7 cyfr. Tym samym szeregiem sprawdzamy obciążenie hydrostatyczne (trójkątne): największy moment wychodzi o 39–49% mniejszy niż przy ciśnieniu z dna na całej szybie. Tego zapasu kalkulator nie oddaje.

Liczba wyprowadzona: 17,848

Przelicznik °dKH na mg/l CaCO₃ to najczęściej powtarzana liczba w akwarystyce i prawie nigdy z rachunkiem. Tu nie jest przepisany, tylko liczony przy każdej budowie serwisu: 1 °d = 10 mg/l CaO (definicja stopnia niemieckiego), a masy molowe wynikają z mas atomowych IUPAC: CaCO₃ = 100,086 g/mol, CaO = 56,077 g/mol.

10 × 100,086 ÷ 56,077 = 17,847959056 mg/l CaCO₃ na °dKH.

Rozbieżności, które znamy i pokazujemy

Amoniak: 273,2 czy 273,15?

Równanie Emersona (1975) dla pKa amoniaku odczytaliśmy w trzech dokumentach urzędowych. Wszystkie podają współczynnik 2729,92. US EPA i Florida DEP przeliczają temperaturę jako °C + 273,2, kanadyjska CCME: jako °C + 273,15. Różnica zmienia udział NH₃ o ok. 0,35%. Czwarty dokument, notatka Florida DEP o rozbieżnościach, zapisuje 2729,2: to literówka, sprzeczna z procedurą tego samego urzędu.

Grzałka: „1 W na litr” według samych źródeł

Blog producenta Diversa pisze o „około 1 W” na litr, a zaraz potem, że do akwarium 100 l „wystarczy grzałka o mocy 75–100 W”. ZooBranża podaje po prostu 1 W. Reguła bez pomiaru ma więc już w źródłach rozrzut, dlatego kalkulator pokazuje ją obok rachunku strat ciepła.

Szkło float: trzy drogi, jedna liczba

Wytrzymałość obliczeniowa szkła float pod obciążeniem stałym według projektu normy prEN 16612 (raport JRC): 0,29 × 1,0 × 45 ÷ 1,8 = 7,25 MPa. Brazylijska norma NBR 7199 dla szkła float podpartego na czterech krawędziach pod obciążeniem trwającym ponad rok: 7,2 MPa. Saint-Gobain: przy obciążeniu długotrwałym „as low as 7 MPa”. Trzy niezależne drogi, różnica poniżej 1%.

Klimat województw: IMGW-PIB

Normy klimatyczne 1991–2020 (WMO-1203), miesiąc po miesiącu. Styczeń zasila kalkulator grzałki w pomieszczeniu nieogrzewanym; miesiące poniżej zera: sumę stopniodni mrozu dla lodu na oczku (wariant przeciętny ze średnich dobowych, ostrożny ze średnich minimalnych); sumy opadu: kalkulator deszczówki do oczka. Źródłem pochodzenia danych jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy. Dane zostały przetworzone.

Wyjątki: dla Gdańska norma ma w IMGW status „NA”, więc pomorskie korzysta ze stacji Lębork; Bydgoszcz nie ma stacji synoptycznej: kujawsko-pomorskie korzysta ze stacji Toruń.

WojewództwoMiastoStacja IMGWStyczeńRokSuma mrozu (średnie)Suma mrozu (minima)Opad VI–VIIIOpad w roku
dolnośląskieWrocławWrocław (12424)0 °C9,7 °C0 °C·d238 °C·d216,3 mm541,3 mm
kujawsko-pomorskieBydgoszczToruń (12250)-1,1 °C8,9 °C36,9 °C·d298,4 °C·d210,2 mm548,9 mm
lubelskieLublinLublin (12495)-2,5 °C8,2 °C148,1 °C·d407 °C·d203,9 mm601,1 mm
lubuskieGorzów WielkopolskiGorzów Wlkp. (12300)-0,1 °C9,4 °C3,1 °C·d153,4 °C·d188,5 mm556,8 mm
łódzkieŁódźŁódź (12465)-1,5 °C8,8 °C55 °C·d313,3 °C·d197,5 mm578,1 mm
małopolskieKrakówKraków (12566)-1,6 °C8,9 °C70,8 °C·d380,4 °C·d247,7 mm673,2 mm
mazowieckieWarszawaWarszawa (12375)-1,5 °C9 °C60,9 °C·d313,3 °C·d206,7 mm549,8 mm
opolskieOpoleOpole (12530)-0,5 °C9,6 °C15,5 °C·d234,9 °C·d221,8 mm584,9 mm
podkarpackieRzeszówRzeszów (12580)-1,9 °C8,9 °C91,4 °C·d373,7 °C·d235,9 mm651,9 mm
podlaskieBiałystokBiałystok (12295)-2,8 °C7,7 °C177,7 °C·d491,8 °C·d221,3 mm610,2 mm
pomorskieGdańskLębork (12125)-0,2 °C8,5 °C6,2 °C·d195,2 °C·d233,6 mm746,3 mm
śląskieKatowiceKatowice (12560)-1,2 °C9 °C37,2 °C·d340,9 °C·d255,6 mm723,2 mm
świętokrzyskieKielceKielce (12570)-2,2 °C8,2 °C127,2 °C·d446,7 °C·d232,1 mm631,1 mm
warmińsko-mazurskieOlsztynOlsztyn (12272)-2 °C8 °C105,5 °C·d370,9 °C·d221,9 mm642,4 mm
wielkopolskiePoznańPoznań (12330)-0,4 °C9,4 °C12,4 °C·d201,1 °C·d197,8 mm538,8 mm
zachodniopomorskieSzczecinSzczecin (12205)0,6 °C9,5 °C0 °C·d108 °C·d195,6 mm567 mm

IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020 (TSR_AVE): sprawdzono 27.09.2026. Styczeń służy do grzałki w pomieszczeniu nieogrzewanym; miesiące poniżej zera: do sumy stopniodni mrozu dla oczka.IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020 (TMIN_AVE): sprawdzono 27.09.2026. Wariant ostrożny dla lodu na oczku: tak, jakby każda doba była zimna jak przeciętna noc.IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020 (OPAD_SUMA): sprawdzono 30.09.2026. Suma roczna i suma czerwiec–sierpień zasilają kalkulator deszczówki do oczka. 1 mm opadu to 1 litr na każdy metr kwadratowy.

Ceny energii 2026: pięć obszarów

Część zmienna ceny brutto: energia + składnik zmienny stawki sieciowej + opłaty jakościowa, OZE i kogeneracyjna + akcyza 5 zł/MWh, razy VAT 23%. Bez opłat stałych: akwarium ich nie zmienia. W 2026 r. nie obowiązuje ustawowa cena maksymalna: limit 500 zł/MWh netto skończył się 31.12.2025. Rozpiętość G11 między obszarami: od 0,96 do 1,10 zł/kWh brutto. Dlatego pole jest edytowalne: wpisz stawkę ze swojego rachunku.

Obszar (sprzedawca + operator)G11G12 dzieńG12 noc
PGE Obrót + PGE Dystrybucja1,099 zł/kWh1,249 zł/kWh0,611 zł/kWh
Tauron Sprzedaż + Tauron Dystrybucja0,974 zł/kWh1,077 zł/kWh0,636 zł/kWh
Enea + Enea Operator0,974 zł/kWh1,112 zł/kWh0,586 zł/kWh
Energa Obrót + Energa-Operator1,099 zł/kWh1,244 zł/kWh0,623 zł/kWh
E.ON Polska + Stoen Operator (Warszawa)0,963 zł/kWh1,03 zł/kWh0,65 zł/kWh
Mediana (wartość przykładowa w kalkulatorach)0,9741,1120,623

Źródło: URE: taryfy na 2026 r. (komunikat z 17.12.2025, decyzje w BIP URE) oraz taryfa E.ON Polska. Cena wody: Toruńskie Wodociągi: taryfa 01.04.2026–31.03.2027: Jedna gmina jako przykład. Taryfy zatwierdza Wody Polskie dla każdego przedsiębiorstwa osobno: nie ma ceny krajowej.

Akty prawne i normy

Dane osobowe i cookies

Usługi elektroniczne

Gatunki obce i CITES

Leki, żywność i akwakultura

Woda, budynki, energia

Dostępność

Stan prawny sprawdzony 27.09.2026.

Czego nie potrafimy poprzeć źródłem

Te wartości są w kalkulatorach polami z przykładem, a nie stałymi, bo nie znaleźliśmy źródła, które spełniałoby nasze zasady:

Sprawdzone adresy (43)

Każdy adres otworzyliśmy, zapisaliśmy kod odpowiedzi serwera i przeczytaliśmy fragment, który podtrzymuje liczbę. Notatka jest najważniejsza: kod 200 dowodzi, że adres istnieje, nie że liczba w nim jest.

AdresKodDataCo przeczytaliśmy
https://doi.org/10.6028/NIST.HB.44-202620027.09.2026NIST Handbook 44 (2026), dodatek C: tablice jednostek. Wiersze: „1 000 cubic decimeters = 1 cubic meter” oraz „1 gallon (gal) = … 3.785 411 784”. Ponownie otwarte dziś: 200.
https://ciaaw.org/abridged-atomic-weights.htm20027.09.2026CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024). Z niej pochodzą masy H, C, N, O, Na, Mg, P, S, Cl, K i Ca. Ponownie otwarte dziś: 200.
https://www.nist.gov/pml/special-publication-811/nist-guide-si-appendix-b-conversion-factors/nist-guide-si-appendix-b820027.09.2026NIST SP 811, dodatek B.8: współczynniki przeliczeniowe (funt, stopa, przyspieszenie ziemskie normalne). Ponownie otwarte dziś: 200.
https://webbook.nist.gov/cgi/fluid.cgi?TLow=20&THigh=30&TInc=5&Digits=5&ID=C7732185&Action=Load&Type=IsoBar&P=0.101325&RefState=DEF&TUnit=C&PUnit=bar&DUnit=kg%2Fm3&HUnit=kJ%2Fkg&WUnit=m%2Fs&VisUnit=Pa*s&STUnit=N%2Fm20027.09.2026NIST Chemistry WebBook, właściwości wody (IAPWS-95) przy 0,101325 MPa. W tabeli: 25 °C → gęstość 997,01 kg/m³ i Cp 4,1816 J/(g·K); 20 °C → 998,17 i 4,1843; 30 °C → 995,61 i 4,1801.
https://www.mebak.org/methode/w-000-11-900/definition-der-haerte-von-wasser/214320027.09.2026MEBAK, metoda W-000.11.900 „Definition der Härte von Wasser”, powtarzająca DIN 38409 część 6. Przeczytane: „1 Deutscher Grad … entspricht (bezogen auf CaO) 0,3566 mval/l = 0,179 mmol/l” oraz „10,00 mg/l CaO = 7,15 mg/l Ca2+”.
https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-08/documents/aquatic-life-ambient-water-quality-criteria-for-ammonia-freshwater-2013.pdf20027.09.2026US EPA, Aquatic Life Ambient Water Quality Criteria for Ammonia: Freshwater (2013). Przeczytane: „pKa = 0.09018 + (2729.92/(273.2 + T)) (Emerson et al. 1975)”, T w °C.
https://floridadep.gov/sites/default/files/5-Unionized-Ammonia-SOP_1.pdf20027.09.2026Florida DEP, procedura obliczania amoniaku niezjonizowanego. Przeczytane: „pKa = 0.0901821 + 2729.92/Tk”, „Tk = oC + 273.2” i zakres ważności 0–50 °C oraz pH 6,0–10,0.
https://ccme.ca/en/res/ammonia-en-canadian-water-quality-guidelines-for-the-protection-of-aquatic-life.pdf20027.09.2026CCME (Kanada), wytyczne dla amoniaku. Równanie 1: pKa = 0,0901821 + 2729,92/T, T w kelwinach, z dopiskiem „Absolute zero = -273.15 oC”. Trzecie niezależne źródło tego samego współczynnika i jedyne, które różni się zerem bezwzględnym.
https://floridadep.gov/sites/default/files/unnh3disc.pdf20027.09.2026Notatka Florida DEP o rozbieżnościach. UWAGA: zapisuje „2729.2” zamiast 2729,92, wbrew procedurze tego samego urzędu. Traktujemy to jako literówkę i odnotowujemy.
https://www.jstage.jst.go.jp/article/mripapers1950/6/1/6_38/_pdf20027.09.2026Papers in Meteorology and Geophysics (Japonia), otwarty dostęp. Przeczytane równanie Harneda i Davisa: „pK1 = 3405/T + 0,0328 T − 14,84”, konkurencyjne Shedlovsky’ego i MacInnesa oraz pK2 Harneda, Samuela i Scholesa.
https://pods.okstate.edu/fact-sheets/SRAC-454pod.pdf20027.09.2026SRAC Publication No. 454 (akwaponika, system UVI). Przeczytane: 60–100 g paszy/m²·dzień dla uprawy na tratwach, zdolność oczyszczania tratwy 180 g/m²·dzień, FCR tilapii 1,7, gęstość końcowa 0,5 lb/gal, proporcja 7,3:1 i przykład 9216 g/dzień ÷ 80 = 115,2 m².
https://www.teos-10.org/pubs/gsw/pdf/TEOS-10_Manual.pdf20027.09.2026IOC/UNESCO, podręcznik TEOS-10, dodatek E: pełny algorytm PSS-78. Źródło podaje, że suma sześciu współczynników a wynosi dokładnie 35, a suma sześciu b: dokładnie zero. W tabeli stałych TEOS-10 (s. 195): „gsw_C3515 … 42.9140 mS/cm”.
https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/13002,Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-zatwierdzil-taryfy-na-sprzedaz-i-dystrybucje-.html20027.09.2026URE, komunikat z 17.12.2025 o taryfach na 2026 r. Przeczytane: średnia cena energii 495,16 zł/MWh netto, wzrost dystrybucji średnio o 9,36%, opłata kogeneracyjna 3 zł/MWh, OZE 7,3 zł/MWh, jakościowa 0,0331 zł/kWh; „wszystkie ceny … bez VAT i akcyzy”.
https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html20027.09.2026BIP URE, taryfy opublikowane w 2025 r.: decyzje z 17.12.2025 dla PGE Obrót, Tauron Sprzedaż, Enea, Energa Obrót oraz operatorów PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja, Enea Operator, Energa-Operator i Stoen Operator, ważne od 1.01 do 31.12.2026. Z tabel odczytano ceny G11 i G12 oraz godziny strefy nocnej (22–6 i 13–15 u Tauron, Energa-Operator i Stoen; sezonowo u PGE; 8+2 h u Enea). Część dokumentów to skany: liczby odczytano przez OCR i sprawdzono wzrokowo na stronach z tabelami grup G (27.09.2026).
https://eon.pl/-/media/Eon/Dokumenty/Dla-domu/Taryfa-energii-elektrycznej-EON-Polska-SA-dla-Grup-taryfowych-G--obowizuje-od-dnia-01_01_2026.ashx20027.09.2026Taryfa E.ON Polska dla grup G od 1.01.2026, zatwierdzona uchwałą zarządu z 29.10.2025 (nie decyzją URE). Przeczytane: G11 0,5050 zł/kWh netto z akcyzą (0,6212 brutto), G12 dzień 0,5394 i noc 0,4295 netto.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/412/text.pdf20027.09.2026Ustawa o podatku akcyzowym, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 412. Art. 89 ust. 3: stawka akcyzy na energię elektryczną 5,00 zł/MWh.
https://www.ure.gov.pl/pl/konsumenci/rachunki-pod-kontrola-konsumen/mrozenie-cen-energii-elektrycz/12784,Mrozenie-cen-energii-elektrycznej-2025.html20027.09.2026URE, „Mrożenie cen energii elektrycznej – 2025”. Przeczytane: 500 zł/MWh netto, czyli „0,6212 zł za kWh brutto” po doliczeniu VAT i akcyzy: to ten przelicznik netto→brutto stosujemy.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/1302/text.pdf20027.09.2026Dz.U. 2025 poz. 1302 (ustawa z 12.09.2025). Art. 15: cena maksymalna 500 zł/MWh przedłużona do 31.12.2025. Na 2026 r. nie znaleźliśmy aktu, który ustanawiałby nowy limit ceny.
https://klimat.imgw.pl/pl/climate-normals/TSR_AVE20027.09.2026IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020 (wg WMO-1203): średnia dobowa temperatura powietrza, miesiąc po miesiącu, dla 58 stacji synoptycznych. Dla Gdańska (12155) norma ma status NA, dlatego województwo pomorskie korzysta ze stacji Lębork (12125). Źródłem pochodzenia danych jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy; dane zostały przetworzone.
https://klimat.imgw.pl/pl/climate-normals/TMIN_AVE20027.09.2026IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020: średnia minimalna temperatura powietrza, miesiąc po miesiącu. Służy do wariantu ostrożnego w kalkulatorze lodu na oczku. Źródłem pochodzenia danych jest IMGW-PIB; dane zostały przetworzone.
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20220001225/O/D20221225.pdf20027.09.2026Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (tekst jednolity Dz.U. 2022 poz. 1225), § 134 ust. 2: +20 °C dla pokoi mieszkalnych, przedpokoi i kuchni, +24 °C dla łazienek, +5 °C dla garaży indywidualnych z ogrzewaniem dyżurnym.
https://dot.alaska.gov/stwddes/research/assets/pdf/em_1110_2_1612.pdf20027.09.2026US Army Corps of Engineers, EM 1110-2-1612 „Ice Engineering” (30.04.1999), rozdz. 2, równanie 2-10 i tabela 2-1 (za Michel 1971): grubość lodu h = α·√AFDD; α = 2,7 dla „windy lake w/no snow”, 1,7–2,4 dla „average lake with snow” (cm i °C·dni).
https://naukaoklimacie.pl/aktualnosci/zmiana-klimatu-a-zlodzenie-jezior-w-polsce20027.09.2026Artykuł dr M. Kornaś-Dyni (IMGW-PIB), 7.05.2025. Przeczytane: średnia maksymalna grubość pokrywy lodowej na 35 jeziorach w latach 1981–2020 wynosiła 23 cm; rekord 66 cm na jeziorze Litygajno w 1996 r.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/748/text.pdf20027.09.2026Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748, w mocy od 24.06.2026). Przeczytane: azotany 50 mg/l, azotyny 0,50 mg/l, chlor wolny 0,3 mg/l, chloraminy 0,5 mg/l, twardość 60–500 mg/l CaCO₃ (wartość zalecana).
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/605/text.pdf20027.09.2026Ustawa z 13.03.2026 zmieniająca ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (Dz.U. 2026 poz. 605, w mocy od 21.05.2026). Art. 4q: dostawca co najmniej raz w roku udostępnia najnowsze wyniki monitoringu jakości wody na stronie internetowej lub w aplikacji.
https://www.wodociagi.torun.com.pl/bok-cennik20027.09.2026Toruńskie Wodociągi, taryfa na okres 01.04.2026–31.03.2027 (decyzja Dyrektora RZGW w Gdańsku G.RZT.70.1.46.2025.MW.8 z 3.03.2026). Przeczytane: woda 5,01 zł/m³ brutto, ścieki 7,58 zł/m³ brutto, razem 12,59 zł/m³ dla gospodarstw domowych.
https://www.extralum.com/wp-content/uploads/2024/03/IT-035-Float-Glass-Basics.pdf20027.09.2026Biuletyn techniczny IT-035 „Float Glass Basics” (producent systemów przeszkleń). Przeczytane: „Density : 2500 kg/m3”, „A 4mm thick pane of glass weighs 10kg/m2”, moduł sprężystości 70 000 MPa, wytrzymałość na zginanie 45 MPa.
https://www.saint-gobain-glass.co.uk/wp-content/uploads/2024/02/Glass-Fundamentals-1B-The-Strength-of-Glass-19-09-2018-1.pdf20027.09.2026Saint-Gobain Building Glass UK, „Glass Fundamentals GF-1B: The Strength of Glass” (2018). Tabela 1: szkło float wg EN 572-1: 45 N/mm² (fraktyl 5%). Wzór kmod = 0,663·t^(−1/16) z prEN 16612 oraz zdanie, że wytrzymałość obliczeniowa szkła odprężonego pod obciążeniem długotrwałym może spaść „as low as 7 MPa”.
https://eurocodes.jrc.ec.europa.eu/sites/default/files/2021-12/ReqNo_JRC86637_lbna26439enn.pdf20027.09.2026JRC (Komisja Europejska), raport EUR 26439 EN (2014) „Guidance for European Structural Design of Glass Components”. Przeczytane dla prEN 16612: γM;A = 1,8, γM;v = 1,2, kmod = 0,663·t^(−1/16) (t w godzinach), ksp = 1,0 dla szkła float, oraz tabela: „Dead load, self-weight 0,29”. To projekt normy (prEN), nie tekst ostateczny EN 16612:2019.
https://arxiv.org/pdf/1001.301620027.09.2026M. Batista (Uniwersytet w Lublanie), „Uniformly Loaded Rectangular Thin Plates…”, arXiv 2010. Tabela 2a (płyta swobodnie podparta na 4 krawędziach, ν = 0,3): współczynnik β momentu M = β·q·a²: 0,0478864; 0,0811601; 0,1016831; 0,1188605; 0,1234586; 0,1246245; 0,125 dla b/a = 1; 1,5; 2; 3; 4; 5; ∞. Autor zaznacza zgodność z tabelą 8 Timoshenki.
https://inzynierbudownictwa.pl/zestawianie-obciazen-zmiennych-wedlug-pn-en-1991-1-1-cz-i/20027.09.2026Miesięcznik „Inżynier Budownictwa” (PIIB), 03.01.2013, tabela kategorii użytkowania wg PN-EN 1991-1-1: kategoria A (powierzchnie mieszkalne), stropy qk = 1,5–2,0 kN/m², Qk = 2,0–3,0 kN. Źródło wtórne: sama norma jest płatna.
https://sklep.pkn.pl/pn-en-1991-1-1-2026-09e.html20027.09.2026Katalog PKN: PN-EN 1991-1-1:2026-09 (wprowadza EN 1991-1-1:2025), opublikowana 10.09.2026. Tego samego dnia wycofano PN-EN 1991-1-1:2004 i jej załącznik krajowy. Wartości qk w nowej wersji nie zostały przez nas zweryfikowane: tabela jest w płatnym tekście normy.
https://sklep.pkn.pl/pn-en-572-2-2012p.html20027.09.2026Katalog PKN: PN-EN 572-2:2012 „Szkło w budownictwie, Podstawowe wyroby ze szkła sodowo-wapniowo-krzemianowego, Część 2: Szkło float”. Norma płatna; w katalogu tytuł i status (aktualna).
https://diversa.com.pl/Jaka-grzalka-do-akwarium-Doradzamy-przy-wyborze-blog-pol-1762502716.html20027.09.2026Blog Diversa (polski producent akwariów), 07.11.2025. Przeczytane: „Przyjmuje się zasadę, że na każdy litr wody powinno przypadać około 1 W mocy” oraz „w akwarium o pojemności 100 litrów wystarczy grzałka o mocy 75–100 W”.
https://zoobranza.com.pl/idzie-zima-czyli-jak-dobrac-odpowiednia-grzalke-akwariowa/20027.09.2026ZooBranża, 30.11.2016. Przeczytane: „najprościej przyjąć zasadę, aby na każdy litr wody przypadał 1 W mocy urządzenia (a więc np. grzałka o mocy 100 W do 100-litrowego akwarium)”. Druga niezależna publikacja tej samej reguły.
https://structville.com/design-of-glass-structures20027.09.2026Structville, „Design of Glass Structures”: omówienie OSTATECZNEJ EN 16612:2019. Przeczytane: f_gd = (ke × ksp × kmod × fgk)/γM,A; fgk = 45 MPa; „γM,A is the material partial factor for annealed glass (1.8)”; ksp i ke typowo 1,0; tabela kmod: ciężar własny (50 lat) 0,29, śnieg 0,49, podmuch wiatru 1,0. Te same liczby co w projekcie normy (JRC EUR 26439). Źródło wtórne: sama norma jest płatna.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf20030.09.2026Prawo budowlane, tekst jednolity (Dz.U. 2026 poz. 524, obwieszczenie z 27.03.2026). Art. 29 ust. 2: bez pozwolenia na budowę i bez zgłoszenia: pkt 13 „basenów i oczek wodnych o powierzchni niewiększej niż 50 m2 przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych oraz przy budynkach rekreacji indywidualnej”; pkt 32 stawy i zbiorniki do 1000 m2 i 3 m głębokości „położonych w całości na gruntach rolnych”; pkt 35 lit. b oczka w ROD do 10 m2 i 1 m głębokości; pkt 36 bezodpływowe zbiorniki na wody opadowe do 5 m3. Nowelizacje po obwieszczeniu (Dz.U. 2025 poz. 1673, 2026 poz. 605, 646, 1161) tych punktów nie zmieniają.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/960/text.pdf20030.09.2026Prawo wodne, tekst jednolity (Dz.U. 2025 poz. 960). Art. 16 pkt 65 lit. c: stawy są urządzeniami wodnymi; art. 33 ust. 4 pkt 1: zwykłe korzystanie: pobór wód „w ilości średniorocznie nieprzekraczającej 5 m3 na dobę”; art. 389 pkt 6: pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych; art. 394 ust. 1 pkt 9: zgłoszenie wodnoprawne dla stawów napełnianych wyłącznie wodami opadowymi, roztopowymi lub gruntowymi, do 5000 m2 i 3 m głębokości; art. 395 pkt 5 i 7: bez zgody wodnoprawnej: ujęcia do 30 m na zwykłe korzystanie i pobór do 5 m3/dobę. Późniejsze nowelizacje (2025 poz. 1535; 2026 poz. 445, 605, 815, 1033, 1156) tych przepisów nie zmieniają.
https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/1033/text.pdf20030.09.2026Ustawa z 19.06.2026 o zmianie ustawy: Prawo wodne (Dz.U. 2026 poz. 1033), w mocy po 14 dniach od ogłoszenia (3.08.2026). Dodaje art. 524a: zwolnienie z opłaty legalizacyjnej i z kary dla właściciela urządzenia do poboru wód podziemnych wykonanego bez wymaganej zgody wodnoprawnej, jeśli do 31.12.2027 złoży kompletny wniosek o legalizację.
https://klimat.imgw.pl/pl/climate-normals/OPAD_SUMA20030.09.2026IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020, „Miesięczna suma opadu” dla stacji synoptycznych; odczytane 16 stacji tych samych co temperatura, np. Warszawa (12375): styczeń 31,0 mm, lipiec 82,2 mm, rok 549,7 mm.
https://oczkawodne.pl/module/blog/module-blog-display?category=porady&article=jak-wyliczyc-ilosc-folii-do-oczka-wodnego20030.09.2026Blog sklepu z wyposażeniem oczek, 03.09.2020. Przeczytane: „Długość arkusza folii = długość wykopu + 2 x największa głębokość + 100 cm (na 2 zakładki po 50 cm)” i tak samo szerokość.
https://folia-epdm.pl/kalkulator-folii-do-oczka-wodnego-lub-stawu-jak-wyliczyc-folie-do-oczka/20030.09.2026Poradnik sklepu z folią EPDM. Przeczytane: długość folii = długość oczka + 2 × największa głębokość + zakład; zakład „zazwyczaj wynosi on od 60 do 100 cm z każdej strony”; przykład 4 × 3 × 1 m z zakładem 0,6 m → 7,2 × 6,2 m. Druga, niezależna publikacja tej samej reguły, z większym zakładem.
https://www.izolacje.com.pl/artykul/dachy/263322,jak-zwiekszyc-retencje-miejska-poprzez-stosowanie-dachow-zielonych20030.09.2026Miesięcznik „Izolacje”, artykuł o retencji na dachach zielonych, cytuje „Wytyczne dla dachów zielonych”: „Współczynnik spływu dla dachów tradycyjnych (uszczelnionych) przyjmuje wartości na poziomie 0,9 do 0,95”; dla dachów zielonych o nachyleniu do 5° od 0,1 (struktura > 50 cm) do 0,5 (6–10 cm).