Akwarium cylindryczne, narożne i panoramiczne: jak policzyć litry
Zasada jest zawsze ta sama: pole dna × wysokość ÷ 1000. Zmienia się tylko wzór na pole dna. Kalkulator litrażu akwarium nietypowego zna cztery kształty: cylinder, akwarium narożne w kształcie ćwierci koła, sześciokąt foremny i panoramę z wygiętym przodem. Wynik to litraż brutto bryły. Szkło, podłoże i dekoracje odejmujesz potem tak samo jak przy zwykłym prostopadłościanie.
To czysta geometria, bez żadnych współczynników. Dokładność zależy więc tylko od tego, jak zmierzysz zbiornik.
Cylinder
Pole dna to π × (d/2)², gdzie d to średnica. Cylinder o średnicy 40 cm i wysokości 45 cm ma 56,5 l. Prostopadłościan 40 × 40 × 45 cm, w którym ten cylinder by się zmieścił, ma 72 l.
Jak zmierzyć średnicę:
- Przyłóż miarkę do górnej krawędzi i szukaj najszerszego miejsca. Zmierz w dwóch prostopadłych kierunkach. Jeśli wyniki się różnią, weź średnią.
- Możesz też zmierzyć obwód centymetrem krawieckim i podzielić go przez π. To często łatwiejsze niż trafienie w środek koła.
W cylindrze szkło zabiera więcej, niż się wydaje, bo pole koła zależy od kwadratu promienia. Przy ściance 5 mm średnica wewnętrzna to 39 cm zamiast 40 cm, a litraż spada z 56,5 do 53,8 l. Jeśli możesz, mierz od razu średnicę wewnętrzną.
Akwarium narożne (ćwierć koła)
Akwarium narożne z dwoma prostymi bokami przy ścianach i łukowym przodem to ćwiartka koła. Pole dna to π × d² ÷ 16, gdzie d jest dwukrotnością boku przy ścianie. Przy bokach 50 cm i wysokości 50 cm wychodzi 98,2 l. Sześcian 50 × 50 × 50 cm miałby 125 l.
Część akwariów narożnych nie jest jednak czystą ćwiartką koła. Mają proste odcinki przy ścianach albo przód złożony z płaskich szyb. Wtedy podziel dno na figury, które umiesz policzyć: ćwierć koła, prostokąty, trójkąty. Każdą policz osobno i zsumuj litry. Prostokątne części policzysz w kalkulatorze litrażu brutto.
Sześciokąt foremny
Pole dna sześciokąta foremnego to (3√3 ÷ 2) × bok², czyli sześć trójkątów równobocznych. Przy boku 20 cm i wysokości 45 cm wychodzi 46,8 l.
Zmierz wszystkie sześć boków. Jeśli nie są równe, to nie jest sześciokąt foremny i wzór nie zadziała. Wtedy znów pomaga podział na prostsze figury.
Szybki test: w sześciokącie foremnym najdłuższa przekątna, od narożnika do przeciwległego narożnika, jest dokładnie dwa razy dłuższa od boku. Przy boku 20 cm to 40 cm. Jeśli wychodzi wyraźnie inaczej, kształt nie jest foremny.
Panorama z wygiętym przodem i strzałka łuku
Dno akwarium panoramicznego to prostokąt z doklejonym z przodu odcinkiem koła. Kalkulator potrzebuje trzech wymiarów dna:
- długość: od narożnika do narożnika, po linii prostej;
- głębokość bez wygięcia: od tylnej szyby do linii łączącej przednie narożniki;
- strzałkę łuku: o ile przednia szyba wystaje poza tę linię w najdalszym miejscu.
Strzałkę zmierzysz tak: połóż prostą listwę albo poziomicę na górnej krawędzi, od jednego przedniego narożnika do drugiego. Na środku zmierz odległość od listwy do zewnętrznej strony szyby. To jest strzałka.
Kalkulator zakłada, że przód jest łukiem koła. Jeśli przednia ściana składa się z kilku płaskich szyb połączonych pod kątem, to nie jest łuk. Podziel wtedy dno na prostokąt i trójkąty albo trapezy i policz każdą część osobno.
Przykład: długość 80 cm, głębokość 35 cm, strzałka 8 cm, wysokość 45 cm: 145,4 l. Ten sam zbiornik z prostym przodem miałby 126 l. Pomyłka o centymetr w strzałce zmienia wynik o mniej więcej 2,5 l: przy 7 cm wychodzi 142,9 l, przy 9 cm: 147,8 l.
Od brutto do netto
Kalkulator liczy bryłę z wymiarów, które podasz. Najprościej dojść do litrażu netto w dwóch krokach:
- Wpisz wymiary wewnętrzne (albo zewnętrzne pomniejszone o dwie grubości ścianki).
- Jako wysokość wpisz nie wysokość zbiornika, tylko wysokość słupa wody: od wierzchu podłoża do lustra wody.
Weźmy cylinder z przykładu: średnica 40 cm, ścianka i dno po 5 mm, 2 cm wolnej przestrzeni nad wodą i 3 cm podłoża. Słup wody ma 39,5 cm, a średnica wewnętrzna: 39 cm. Wychodzi 47,2 l. Od tego odejmij jeszcze objętość kamieni i korzeni: jak ją zmierzyć, piszemy w poradniku o metodzie z wiadrem.
Dlaczego to ważne, wyjaśnia poradnik litraż netto a brutto. Zasady pomiaru szyby, poziomu wody i podłoża są takie same jak w zwykłym akwarium: opisujemy je w poradniku jak zmierzyć akwarium.
Zmierz dno swojego zbiornika i policz swój przypadek w kalkulatorze litrażu akwarium nietypowego.