Ile wody wypierają kamienie i korzenie: metoda z wiadrem

Kamień albo korzeń zanurzony w wodzie wypiera dokładnie tyle wody, ile sam zajmuje. To prawo Archimedesa w najprostszej postaci. Nie potrzebujesz więc ani wagi, ani gęstości: wystarczy zanurzyć dekorację i odczytać, o ile podniósł się poziom wody. Wynik w litrach wpisujesz w pole „Kamienie i korzenie” w kalkulatorze litrażu netto.

Czy to w ogóle ma znaczenie? W akwarium 80 × 35 × 40 cm (szyby 6 mm, 2 cm wolnej przestrzeni, 5 cm podłoża) bez dekoracji jest 86,3 l wody. Z 3 l kamieni zostaje 83,3 l, a z 8 l dużych skał: 78,3 l. W zbiorniku 120 × 40 × 50 cm z szybami 8 mm bez skał jest 191,9 l, a z 15 l skał: 176,9 l.

Metoda z wiadrem z podziałką

1. Weź wiadro z podziałką litrową. Do małych kamieni lepiej nada się kuchenny dzbanek z miarką.
2. Nalej wody do jednej z kresek. Wody ma być tyle, żeby po włożeniu kamień zniknął pod powierzchnią, ale nic się nie przelało.
3. Włóż kamień powoli, bez chlapania.
4. Odczytaj nowy poziom na wysokości oczu. Wiadro musi stać na płaskiej powierzchni: przechylone zafałszuje odczyt.
5. Różnica to objętość kamienia. Woda podniosła się z kreski 5 l do 6,5 l? Kamień ma 1,5 l.
6. Powtórz dla wszystkich elementów i zsumuj wyniki. Kilka mniejszych kamieni możesz zmierzyć naraz.

Podziałka na wiadrze bywa rzadka, na przykład co litr. Jeśli poziom stanie między kreskami, zapisz wartość w połowie między nimi. Dokładniejszy wynik da metoda z przelewem: postaw pełne po brzegi naczynie w misce, włóż kamień i przelej wodę, która wylała się do miski, do dzbanka z miarką.

Pomiar w samym akwarium

Jeśli dekoracje trafiają do akwarium, w którym jest już woda, możesz zmierzyć je na miejscu. Przyklej na szybie kawałek taśmy na wysokości lustra wody, włóż kamienie i zmierz linijką, o ile podniósł się poziom. Objętość to przyrost poziomu pomnożony przez wewnętrzne pole dna.

W akwarium 80 × 35 cm z szybą 6 mm wnętrze ma 78,8 × 33,8 cm. Centymetr przyrostu to 2,7 l, a 1,2 cm: 3,2 l. Nie musisz tego liczyć ręcznie: w kalkulatorze litrażu brutto wpisz wymiary wewnętrzne, a jako wysokość: przyrost poziomu w centymetrach.

Ta metoda ma jedną słabość. Milimetr przyrostu to tu tylko 0,3 l, więc przy małych kamieniach pomyłka w odczycie jest duża w stosunku do wyniku. Mierz linijką przyłożoną do szyby i patrz na wprost, nie z góry.

Co zrobić, gdy korzeń pływa

Suchy korzeń często wypływa. Żeby zmierzyć jego objętość, musi być cały pod wodą. Dociśnij go cienkim patykiem albo końcem palca i odczytaj poziom, gdy korzeń jest całkowicie zanurzony. Cienki patyk wypiera tak mało, że możesz go pominąć.

Mierz korzeń w takim stanie, w jakim trafi do akwarium, czyli po namoczeniu. Zmienia się wtedy jego waga, bo drewno nasiąka, ale do litrażu liczy się objętość zewnętrzna. Duży, rozgałęziony korzeń nie zmieści się w wiadrze? Zmierz go w prostopadłościennym pojemniku albo w samym akwarium, zanim wsypiesz podłoże: zaznacz poziom wody przed zanurzeniem i po nim, a przyrost przelicz tak jak wyżej.

Podobnie jest z kamieniami porowatymi, na przykład ze skałą wulkaniczną. Woda wchodzi w pory powoli, a poziom w wiadrze po chwili trochę opada. Odczytaj go zaraz po zanurzeniu. To objętość całego kamienia, więc wynik jest zachowawczy: odejmujesz trochę więcej, a litraż netto wychodzi raczej niższy niż wyższy. Tak samo kalkulator traktuje podłoże: odejmuje całą warstwę razem z wodą w porach.

Czego nie policzysz z samej wagi

Objętości nie da się wyliczyć z masy bez znajomości gęstości, a gęstość kamieni i drewna jest bardzo różna. Nie publikujemy tabeli gęstości, bo nie mamy dla niej źródła, które spełniałoby nasze zasady. Zmierz objętość bezpośrednio: to prostsze i pewniejsze.

Masa przyda się gdzie indziej: przy liczeniu wagi całego zestawu. Zważ kamienie na wadze łazienkowej. Najpierw stań na niej sam, potem z kamieniami w rękach, i odejmij jeden wynik od drugiego. Co ta liczba oznacza dla szafki, pokazujemy w poradniku ile waży akwarium 240 l.

Gdzie wpisać wynik

W kalkulatorze litrażu netto dekoracje są osobnym polem, w litrach. Podłoże wpisujesz jako wysokość warstwy: tego nie mierzysz wiadrem. Jak zmierzyć pozostałe wartości, opisujemy w poradniku jak zmierzyć akwarium, a po co to wszystko: w tekście litraż netto a brutto.

Zmierz dekoracje, zanim trafią do akwarium, i policz swój przypadek w kalkulatorze litrażu netto.