Automatyczna dolewka (ATO): jak policzyć zbiornik na tydzień

Zbiornik dolewki na tydzień to dobowe odparowanie razy siedem plus zapas, który wybierasz sam. Dobowe odparowanie mierzysz, a nie zgadujesz: spadek poziomu w milimetrach razy powierzchnia komory, w której poziom opada. Jeśli komora pompy powrotnej w sumpie ma od środka 30 × 40 cm, a poziom spada w niej o 10 mm na dobę, system traci 1,2 l wody dziennie, czyli 8,4 l tygodniowo.

Milimetry na litry przeliczy kalkulator dolewki i odparowania. Poniżej wyjaśniamy, jak zmierzyć spadek, żeby wynik był wiarygodny, i jak nie przesadzić z wielkością zbiornika.

Gdzie mierzyć spadek

W akwarium bez sumpa sprawa jest prosta: mierzysz spadek w samym akwarium, a powierzchnię liczysz z wewnętrznych wymiarów lustra wody.

W systemie z sumpem woda paruje i z akwarium głównego, i z sumpa, ale poziom w akwarium głównym się nie zmienia: trzyma go przelew. Cały ubytek widać w jednym miejscu: w komorze pompy powrotnej, tam, gdzie zwykle wisi czujnik dolewki. Dlatego do rachunku bierzesz powierzchnię tej komory, a nie sumę wszystkich luster wody w systemie. Łatwo się tu pomylić: spadek zmierzony w komorze pomnożony przez powierzchnię całego systemu daje wynik mocno zawyżony.

Krok po kroku

1. Wyłącz dolewkę na czas pomiaru, ale zostaw pompy włączone. Przy wyłączonej pompie powrotnej woda spływa z akwarium do sumpa i poziom w komorze rośnie.
2. Zaznacz poziom w komorze pompy powrotnej markerem albo paskiem taśmy.
3. Odczekaj dobę albo dwie. Dłuższy pomiar daje dokładniejszy wynik, ale pilnuj, żeby poziom nie opadł tak nisko, że pompa zacznie zasysać powietrze.
4. Zmierz spadek linijką i zapisz, ile godzin minęło.
5. Zmierz komorę od środka: długość × szerokość w centymetrach.
6. Wpisz dane do kalkulatora. Dla przykładu z początku: 1200 cm², 10 mm, 24 h: dostajesz 1,2 l na dobę, 8,4 l na tydzień i 36 l na 30 dni.
7. Powtórz pomiar, gdy zmienia się pora roku albo sposób ogrzewania mieszkania. W bloku z centralnym ogrzewaniem zimowe parowanie może wyglądać zupełnie inaczej niż letnie.

Dlaczego w ogóle trzeba dolewać i co się dzieje z zasoleniem, gdy tego nie robisz, wyjaśniamy w poradniku Dolewka: ile wody odparowuje.

Ile litrów ma mieć zbiornik

W przykładzie tydzień to 8,4 l. Zapas ponad tę ilość, na cieplejsze dni albo spóźnione uzupełnienie, wybierasz sam; nie ma reguły, która poda właściwy procent. Pamiętaj jednak, że większy zbiornik to nie tylko rzadsze napełnianie. Jeśli dolewka zawiedzie i pompa nie wyłączy się w porę, do akwarium może trafić cała zawartość zbiornika. Woda RO rozcieńczy wtedy wodę morską i zasolenie spadnie: tym mocniej, im większy jest zbiornik dolewki w stosunku do litrażu systemu. Wielkość zbiornika to więc kompromis między wygodą a skutkami awarii.

Zbiornik dolewki powinien być nieprzezroczysty albo osłonięty i przykryty. W odkrytej, oświetlonej wodzie łatwiej o glony i kurz, które potem trafią do akwarium.

Jeśli liczysz zbiornik na wyjazd, weź pod uwagę, że pod Twoją nieobecność nikt nie zareaguje na nietypowe zachowanie dolewki. Przed wyjazdem zmierz odparowanie jeszcze raz, w aktualnych warunkach, i sprawdź, czy zbiornik rzeczywiście wystarczy na cały okres. Jeśli ktoś może w tym czasie zajrzeć do akwarium, pokaż mu, jak wyłączyć pompę dolewki.

Zabezpieczenia

• Dwa czujniki zamiast jednego. Drugi czujnik albo wyłącznik awaryjny zatrzyma pompę, gdy pierwszy się zatnie.
• Limit czasu pracy pompy dolewki, jeśli pozwala na to sterownik. Pompa, która pracuje dłużej niż zwykle, może sygnalizować awarię.
• Tylko woda RO. Do zbiornika dolewki nigdy nie wlewaj wody morskiej: dolewka zastępuje odparowaną wodę, a sól nie odparowuje.
• Regularny pomiar zasolenia. Dolewka utrzymuje poziom, ale nie zasolenie. Z systemu ubywa też trochę słonej wody do kubka odpieniacza, więc zasolenie może powoli spadać. Piszemy o tym w poradniku o doborze odpieniacza.
• Stały poziom w komorze to także warunek stabilnej pracy odpieniacza, jeśli stoi w sumpie.

Automatyczna dolewka to sprzęt typowy dla akwarium rafowego. Jeśli trzymasz w nim korale twarde, przydacznie albo koniki morskie, gatunki z załącznika B rozporządzenia (WE) nr 338/97 (CITES), przechowuj faktury jako dowód legalnego nabycia. Więcej w poradniku CITES i dokumenty w UE.

Policz swój przypadek w kalkulatorze dolewki i odparowania: wpisz powierzchnię komory, zmierzony spadek i czas pomiaru, a do wyniku tygodniowego dodaj zapas, który uznasz za rozsądny dla swojego systemu.