Próg podatkowy 120 000 zł: brutto czy netto i ile zabiera 32%

Próg 120 000 zł dotyczy dochodu, czyli przychodu po odjęciu kosztów uzyskania i składek na ubezpieczenia społeczne, a nie pensji brutto. Po jego przekroczeniu 32% płacisz tylko od nadwyżki, a kwota zmniejszająca podatek nadal działa. Na umowie o pracę ze stałą pensją próg przekroczysz dopiero przy mniej więcej 11 880 zł brutto miesięcznie.

Od czego liczy się 120 000 zł

Skala podatkowa z art. 27 ust. 1 ustawy o PIT wygląda tak:

Podstawa to dochód, czyli przychód minus koszty jego uzyskania (art. 9 ust. 2), pomniejszony o składki na ubezpieczenia społeczne potrącone z Twojej pensji (art. 26 ust. 1 pkt 2). Przy umowie o pracę od brutto odejmujesz więc składki emerytalną, rentową i chorobową oraz koszty 250 zł miesięcznie.

Przykład: przy 15 000 zł brutto składki społeczne to 2056,50 zł, koszty 250 zł, a miesięczna podstawa po zaokrągleniu 12 694,00 zł. Brutto w roku wynosi 180 000 zł, ale dochód do opodatkowania 152 328 zł (12 razy 12 694 zł).

32% tylko od nadwyżki

Kwota 10 800 zł w drugim wierszu skali to 12% od 120 000 zł pomniejszone o 3600 zł. Kwota zmniejszająca podatek jest więc w niej już uwzględniona. Przykład: przy dochodzie 130 000 zł podatek roczny wynosi 10 800 zł plus 32% od 10 000 zł, czyli 14 000 zł. Pierwsze 120 000 zł dochodu dalej jest opodatkowane po 12%.

Hasło „przekraczasz 10 000 zł brutto i płacisz 32%” nie jest prawdą przy stałej pensji. Przy 11 870 zł brutto miesięcznie próg w ogóle nie zostanie przekroczony, a przy 11 880 zł dopiero w grudniu. Przy niższej pensji 32% może Cię dotyczyć tylko wtedy, gdy dochodzą premie albo inne dochody, które sumują się w rozliczeniu rocznym.

Miesiąc przekroczenia: zaliczka po 12% i po 32%

Pracodawca liczy zaliczki od dochodu uzyskanego u niego od początku roku (art. 32 ust. 2):

1. Dopóki ten dochód nie przekroczy 120 000 zł, zaliczka to 12% (pkt 1).
2. W miesiącu przekroczenia część dochodu do 120 000 zł idzie po 12%, a nadwyżka po 32% (pkt 2).
3. W kolejnych miesiącach zaliczka to 32% całego miesięcznego dochodu (pkt 3).

Z PIT-2 każda zaliczka jest nadal obniżana o 300 zł (art. 31b ust. 1), także po przekroczeniu progu.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r. Założenia: umowa o pracę, 15 000 zł brutto co miesiąc, standardowe koszty uzyskania przychodu 250 zł, złożony PIT-2, bez PPK i bez ulg.

Po dziewięciu miesiącach dochód wynosi 114 246 zł. W październiku z podstawy 12 694 zł część 5754 zł jest opodatkowana po 12%, a pozostałe 6940 zł po 32%. Średnio w roku dostajesz 10 016,75 zł miesięcznie. Spadek netto pod koniec roku nie jest błędem w liście płac, a w styczniu zaliczka wraca do 12%.

Kilku pracodawców i rozliczenie roczne

Każdy pracodawca widzi tylko swoje wypłaty („od danego płatnika”). Przy dwóch etatach obaj pracodawcy mogą pobierać 12%, choć łączny dochód przekroczy 120 000 zł. Różnicę dopłacisz wtedy w zeznaniu rocznym, w którym podatek liczy się od sumy dochodów według skali z art. 27 ust. 1. Działa to też w drugą stronę: jeśli pracodawca pobrał 32%, a Twój roczny dochód po wszystkich odliczeniach nie przekroczy progu, nadpłata wróci jako zwrot.

Jeśli Twoje dochody przekroczą 120 000 zł, ale rozliczasz się wspólnie z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko, a dochody małżonka lub dziecka łączone z Twoimi nie przekroczą tej kwoty, możesz złożyć pracodawcy oświadczenie z art. 32 ust. 3 pkt 2. Wtedy zaliczki przez cały rok wynoszą 12%.

Czy próg zmieni się w 2027 r.

Rząd skierował do Sejmu projekt ustawy (druk nr 3147 z 29.09.2026 r.): od 1 stycznia 2027 r. 12% do 130 000 zł, 24% od 130 000 do 150 000 zł i 32% powyżej 150 000 zł. To projekt, a nie obowiązujące prawo. Dopóki nie zostanie uchwalony i ogłoszony w Dzienniku Ustaw, obowiązuje próg 120 000 zł i według niego liczą nasze kalkulatory.

Zaliczkę w wybranym miesiącu sprawdzisz w kalkulatorze zaliczki na PIT, a netto na cały rok, z wyróżnionym miesiącem przekroczenia progu, w kalkulatorze brutto netto.