Podwyższone koszty uzyskania przychodu: dojazd i 300 zł

Podwyższone koszty uzyskania przychodu to 300 zł zamiast 250 zł miesięcznie. Należą się, gdy mieszkasz w innej miejscowości niż ta, w której jest zakład pracy, i nie dostajesz dodatku za rozłąkę (art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy o PIT). Zysk jest niewielki: przy stawce 12% to 6 zł miesięcznie więcej na rękę, czyli 72 zł w roku.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r.

Cztery warianty kosztów z umowy o pracę

Art. 22 ust. 2 ustawy o PIT przewiduje cztery kwoty. Koszty pracownicze są ryczałtowe: nie zbierasz rachunków, tylko spełniasz warunek.

Przy kilku etatach każdy pracodawca uwzględnia w zaliczkach koszty miesięczne, a łączny limit roczny rozlicza się w zeznaniu rocznym.

Warunek: inna miejscowość, a nie odległość

Przepis mówi o sytuacji, w której miejsce stałego lub czasowego zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy. Liczy się więc miejscowość, a nie kilometry. Mieszkasz w Pruszkowie, a pracujesz w Warszawie: warunek jest spełniony. Mieszkasz i pracujesz w Warszawie, tylko w odległych dzielnicach: nie jest, nawet jeśli dojazd trwa godzinę. Przepis mówi też o miejscu zamieszkania, a nie o zameldowaniu.

Drugi warunek: nie dostajesz dodatku za rozłąkę. Trzeci wynika z art. 22 ust. 13: podwyższonych kosztów nie stosuje się, gdy pracodawca zwraca Ci koszty dojazdu, chyba że ten zwrot doliczono do przychodu i opodatkowano.

Jak je dostać: oświadczenie u pracodawcy

Wystarczy złożyć pracodawcy oświadczenie, że spełniasz warunek z art. 22 ust. 2 pkt 3. Od tej chwili pracodawca liczy zaliczki z kosztami 300 zł (art. 32 ust. 7 ustawy o PIT). Ustawa nie przewiduje urzędowego wzoru. Gdy przeprowadzisz się do miejscowości, w której pracujesz, powiadom o tym pracodawcę. Możliwy jest też wniosek odwrotny: o niestosowanie kosztów miesięcznych w ogóle (art. 32 ust. 6), na przykład gdy masz kilka źródeł dochodu i nie chcesz dopłacać podatku w zeznaniu.

Jeśli oświadczenia nie złożono, a warunek był spełniony, koszty w należnej wysokości można wykazać w zeznaniu rocznym. Jest też druga możliwość: gdy roczne koszty są niższe niż faktyczne wydatki na dojazdy autobusem, pociągiem, promem lub komunikacją miejską, w zeznaniu rocznym możesz przyjąć koszty w wysokości tych wydatków. Muszą być udokumentowane wyłącznie imiennymi biletami okresowymi (art. 22 ust. 11).

Ile to daje: przykłady

Założenia: umowa o pracę, pełny etat, złożony PIT-2, bez PPK, wynagrodzenie stałe przez cały rok.

Podwyższone koszty obniżają podstawę podatku o 50 zł. Przy stawce 12% to 6 zł, a po przekroczeniu progu 120 000 zł dochodu, gdy obowiązuje 32%, to 16 zł miesięcznie. Przy 8000 zł brutto netto rośnie z 5783,91 zł do 5789,91 zł, a w skali roku z 69 406,92 zł do 69 478,92 zł.

Praca zdalna i hybrydowa: przepisy milczą

Kodeks pracy pozwala wykonywać pracę zdalną całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika, także w domu (art. 67¹⁸). Ustawa o PIT nie mówi jednak nic o pracy zdalnej. Posługuje się wyłącznie pojęciem miejscowości, w której znajduje się zakład pracy.

Przy pracy całkowicie zdalnej nie dojeżdżasz wcale, a przy hybrydowej tylko w niektóre dni. Organy podatkowe i komentatorzy oceniają te sytuacje różnie, a ustawa ich nie rozstrzyga. Zanim złożysz oświadczenie, porozmawiaj z działem kadr. Wiążącą odpowiedź dla Twojej sytuacji może dać interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej).

Koszty autorskie 50% to inna sprawa

Jeśli w ramach etatu tworzysz utwory, na przykład programy komputerowe, teksty czy projekty, a działalność mieści się w katalogu z art. 22 ust. 9b, do części pensji za przeniesienie praw autorskich stosuje się koszty 50% (art. 22 ust. 9 pkt 3). Łącznie mogą wynieść najwyżej 120 000 zł w roku (art. 22 ust. 9a). Pracodawca uwzględnia je w zaliczkach (art. 32 ust. 4). Nasz kalkulator ich nie liczy.

Swoją zaliczkę z kosztami 250 zł albo 300 zł policzysz w kalkulatorze zaliczki na PIT. Wybierz miesiąc, żeby zobaczyć, czy obowiązuje już stawka 32%.