L4 ile płatne w 2026: 80% czy 100% i kto płaci za zwolnienie

Za zwolnienie lekarskie dostajesz 80% podstawy, a 100%, gdy choroba przypada w czasie ciąży, wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy albo z badań i zabiegu u dawcy komórek, tkanek lub narządów (art. 92 § 1 Kodeksu pracy, art. 11 ustawy zasiłkowej). Przez pierwsze 33 dni choroby w roku płaci pracodawca, a od roku po pięćdziesiątych urodzinach tylko przez 14 dni. Za kolejne dni zasiłek chorobowy wypłaca ZUS albo większy pracodawca, a płatny jest każdy dzień kalendarzowy, także sobota i niedziela.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r. dla umowy o pracę, pełnego etatu i ubezpieczenia chorobowego trwającego ponad 30 dni. Kwoty są brutto: płatnik pobiera od nich zaliczkę na PIT, ale nie składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

80% czy 100%: od czego zależy stawka

Kodeks pracy przewiduje 80% za czas choroby i 100% w trzech przypadkach: ciąża, wypadek w drodze do pracy lub z pracy oraz badania i zabieg dawcy (art. 92 § 1 KP). Te same stawki ma zasiłek chorobowy (art. 11 ust. 1 i 2 ustawy zasiłkowej).

Stawki 70% za pobyt w szpitalu już nie ma: przepisy, które ją przewidywały (art. 11 ust. 1a i 1b ustawy zasiłkowej), uchylono z dniem 1 stycznia 2022 r. Nie ma też osobnej stawki dla zwolnienia od psychiatry, bo liczy się przyczyna z listy powyżej, a nie specjalizacja lekarza. Wypadek przy pracy i choroba zawodowa to osobna ścieżka: świadczenia wypłaca się wtedy z ubezpieczenia wypadkowego. Zwolnienie na chore dziecko to z kolei zasiłek opiekuńczy w wysokości 80% (art. 35 ust. 1 ustawy zasiłkowej).

Ile płaci pracodawca, a od kiedy ZUS

Wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy przysługuje łącznie za 33 dni w roku kalendarzowym, a po roku, w którym pracownik kończy 50 lat, za 14 dni (art. 92 § 1 i § 5 KP). Dni ze wszystkich zwolnień w roku się sumują. Od następnego dnia przysługuje zasiłek chorobowy w tej samej wysokości (art. 92 § 4 KP). Wypłaca go ZUS albo pracodawca, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób (art. 61 ust. 1 ustawy zasiłkowej).

Przy płacy minimalnej 4806 zł dzień zwolnienia przy 80% to 110,59 zł, a 7 dni daje 774,13 zł.

Weekendy i święta: płatny jest każdy dzień

Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek przysługują za każdy dzień niezdolności do pracy, nie wyłączając dni wolnych (art. 92 § 2 KP, art. 11 ust. 4 ustawy zasiłkowej). Za dzień należy się 1/30 miesięcznej podstawy razy 80% albo 100% (art. 36 ust. 3 ustawy zasiłkowej).

Pensja spada za to o 1/30 za każdy dzień kalendarzowy zwolnienia, też za weekend (§ 11 ust. 1 rozporządzenia z 29 maja 1996 r.). Przykład: pensja 8000 zł i 10 dni L4 w październiku 2026 r. Pracodawca odejmuje 2666,67 zł, za pracę wypłaca 5333,33 zł i dokłada 1840,90 zł wynagrodzenia chorobowego, razem nieco ponad 7170 zł brutto. Każdy dzień L4, również weekendowy, obniża więc wypłatę.

Okres wyczekiwania i podstawa

Zasiłek chorobowy przysługuje po 30 dniach nieprzerwanego obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy zasiłkowej). Dotyczy to też wynagrodzenia chorobowego, bo nie należy się ono tam, gdzie nie byłoby prawa do zasiłku (art. 92 § 3 pkt 2 KP). Wcześniejsze ubezpieczenie się wlicza, jeśli przerwa nie przekroczyła 30 dni (art. 4 ust. 2). Bez czekania prawo do zasiłku mają m.in. absolwenci ubezpieczeni w ciągu 90 dni od ukończenia nauki i osoby z co najmniej 10 latami wcześniejszego obowiązkowego ubezpieczenia (art. 4 ust. 3).

Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych przed miesiącem, w którym zaczęła się choroba, a przy krótszym zatrudnieniu z pełnych miesięcy (art. 36 ust. 1 i 2). Odejmuje się od niego składki pracownika na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i chorobowe (art. 3 pkt 3), zwykle razem 13,71%. Przy pensji 8000 zł podstawa wynosi 6903,20 zł, a dzień zwolnienia przy 80% to 184,09 zł. Przy pełnym etacie podstawa nie może być niższa niż płaca minimalna po takim odliczeniu (art. 45 ust. 1), czyli w 2026 r. 4147,10 zł.

Zmiany od 13 kwietnia 2026 r.: praca na L4 i kontrole

Ustawa z 18 grudnia 2025 r. (Dz.U. 2026 poz. 26) w większości obowiązuje od 13 kwietnia 2026 r.

• Praca w czasie L4. Prawo do zasiłku za cały okres zwolnienia traci osoba, która w tym czasie wykonuje pracę zarobkową albo podejmuje aktywność niezgodną z celem zwolnienia (art. 17 ust. 1). Pracą zarobkową jest każda czynność zarobkowa, bez względu na rodzaj umowy, poza czynnościami incydentalnymi wymuszonymi istotnymi okolicznościami. Polecenie pracodawcy taką okolicznością nie jest (ust. 1a), a zwykłe czynności dnia codziennego są dozwolone (ust. 1b).
• Kilka tytułów ubezpieczenia. Niezdolność do pracy dotyczy każdego tytułu, na który wystawiono osobne zwolnienie (ust. 1c). Możliwość niewystawienia zwolnienia dla jednego z tytułów wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r.
• Kontrole. Kontroluje ZUS, a każdy pracodawca może skontrolować zwolnienie za okres, za który płaci wynagrodzenie chorobowe. Pracodawca zgłaszający ponad 20 osób sprawdza też tych, którym wypłaca zasiłek (art. 68 ust. 1, 1a i 1d). Wątpliwości rozstrzyga ZUS (ust. 1e).

Utrata zasiłku oznacza też utratę wynagrodzenia chorobowego (art. 92 § 3 pkt 2 KP). Nie zmieniło się to, kto płaci.

Swoje L4 policzysz w kalkulatorze wynagrodzenia chorobowego: wpisz średnią pensję z 12 miesięcy, liczbę dni zwolnienia, dni choroby wcześniej w tym roku i przyczynę niezdolności do pracy.