Komornik: ile może zabrać z pensji i ile musi zostawić

Z pensji z umowy o pracę komornik może zająć najwyżej połowę wynagrodzenia netto, a przy alimentach trzy piąte. Przy długach innych niż alimenty musi przy tym zostać Ci co najmniej płaca minimalna netto: w 2026 r. 3605,85 zł przy pełnym etacie. Przy alimentach takiej kwoty wolnej nie ma.

Dwa limity: część pensji i kwota wolna

Potrącenia liczy się od wynagrodzenia po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na PIT i wpłat do PPK (art. 87 § 1 Kodeksu pracy). Pierwszy limit to część tej kwoty (art. 87 § 3):

• alimenty: do 3/5 wynagrodzenia;
• inne długi egzekwowane przez komornika: do 1/2;
• zaliczki pieniężne udzielone przez pracodawcę: do 1/2.

Inne długi i zaliczki razem nie mogą przekroczyć połowy, a wszystkie potrącenia razem z alimentami trzech piątych (art. 87 § 4).

Drugi limit to kwota wolna od potrąceń (art. 87¹ § 1): minimalne wynagrodzenie dla pełnego etatu po odliczeniu składek, zaliczki na PIT i wpłat do PPK. Chroni ona w całości przy długach innych niż alimenty, w 75% przy zaliczkach i w 90% przy karach pieniężnych. Przy alimentach kwoty wolnej nie ma. Komornik może zająć mniejszą z dwóch wartości: część pensji z art. 87 albo nadwyżkę ponad kwotę wolną.

Przykłady dla 2026 r.

Wyliczenia według parametrów na 2026 r. Założenia: umowa o pracę, pełny etat, standardowe koszty uzyskania przychodu 250 zł, złożony PIT-2, bez PPK, jedno zajęcie.

Przy płacy minimalnej komornik nie zajmie nic za zwykły dług, bo cała pensja netto mieści się w kwocie wolnej. Przy 6000 zł brutto połowa netto jest większa niż nadwyżka ponad kwotę wolną, więc zajęcie wynosi 814,58 zł i zostaje dokładnie 3605,85 zł. Przy 8000 zł decyduje już połowa netto: 2178,06 zł. Przy alimentach zawsze działa limit 3/5, nawet przy płacy minimalnej: z 3605,85 zł zostaje 1442,34 zł.

Zaliczkę pieniężną pracodawca potrąca z innym limitem. Przy 6000 zł brutto potrąci najwyżej 1716,04 zł, bo musi zostawić 2704,39 zł.

Część etatu i PPK

Przy niepełnym etacie kwota wolna maleje proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87¹ § 2). Przykład: pół etatu i 3000 zł brutto, czyli 2355,72 zł netto. Kwota wolna to połowa pełnej, 1802,93 zł, a za zwykły dług komornik zajmie najwyżej 552,79 zł.

PPK obniża obie wartości: wpłata pracownika zmniejsza wynagrodzenie, od którego liczy się limit, i kwotę wolną (art. 87 § 1 i art. 87¹ § 1 pkt 1). Przy 6000 zł brutto i wpłacie podstawowej pracownika do PPK kwota wolna wynosi 3501,73 zł, a maksymalne zajęcie za zwykły dług 787,70 zł.

Co przyjmujemy przy składce zdrowotnej

Art. 87 § 1 i art. 87¹ § 1 wymieniają składki na ubezpieczenia społeczne, zaliczkę na PIT i wpłaty do PPK, ale nie wymieniają wprost składki zdrowotnej. Przyjmujemy, że i wynagrodzenie do potrąceń, i kwotę wolną liczy się od netto po odjęciu także składki zdrowotnej. Dlatego kwota wolna w kalkulatorze równa się płacy minimalnej netto, 3605,85 zł. Jeśli pracodawca albo komornik pokazuje Ci nieco inną kwotę, sprawdź najpierw, jak potraktował składkę zdrowotną.

Zlecenie, premie i świadczenia

• Umowa zlecenia: Kodeks pracy jej nie obejmuje, ale art. 833 § 2¹ Kodeksu postępowania cywilnego każe stosować te same limity do świadczeń powtarzających się, które służą utrzymaniu albo są jedynym źródłem dochodu. Czy Twoja umowa się w tym mieści, zależy od konkretnej sytuacji.
• Dodatkowe wynagrodzenie roczne (trzynastka), nagroda z zakładowego funduszu nagród i udział w zysku mogą zostać zajęte w całości na alimenty (art. 87 § 5 Kodeksu pracy).
• Świadczenie wychowawcze 800+, świadczenia rodzinne i świadczenia z pomocy społecznej nie podlegają egzekucji (art. 833 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego).

Swoje zajęcie policzysz w kalkulatorze potrąceń komorniczych: wpisz pensję brutto, rodzaj długu, etat i PPK, a zobaczysz kwotę wolną, maksymalne zajęcie i to, co zostanie na rękę.