Przejdź do treści
BasenBasen w ogrodzie
Metoda i źródła

Czy plandeka solarna działa – co mówią liczby

Opublikowano

Działa, ale inaczej, niż sugeruje nazwa. Plandeka solarna przede wszystkim ogranicza parowanie, a to właśnie przez parowanie odkryty basen traci najwięcej ciepła. Dla basenu 8 × 4 m z wodą o temperaturze 26 °C w województwie mazowieckim w lipcu model wylicza 68,54 kWh strat z parowania na dobę. Przykrycie, które zatrzymuje 62,5% strat, oszczędza w miesiącu 1328 kWh ciepła. Przy pompie ciepła z COP 4,7 to 282,6 kWh prądu i 275,20 zł. Swój basen policzysz w kalkulatorze oszczędności z plandeki solarnej.

Dlaczego parowanie kosztuje tak dużo

Każdy kilogram wody, który odparuje, zabiera ze sobą 2,45 MJ ciepła (FAO-56), czyli ok. 0,68 kWh. W naszym przykładzie z lustra wody odparowuje 100,7 litra na dobę, czyli poziom wody spada o 3,15 mm.

Model parowania z programu EnergyPlus (Departament Energii USA) wylicza je z różnicy między ciśnieniem pary wodnej tuż nad ciepłą wodą a ciśnieniem pary w otaczającym powietrzu. Im cieplejsza woda i chłodniejsze, suchsze powietrze, tym większe parowanie. Dlatego w maju straty są większe niż w lipcu: w mazowieckim 82,5 kWh na dobę zamiast 68,54 kWh. Model nie uwzględnia wiatru, więc w przewiewnym ogrodzie parowanie będzie większe, niż pokazuje wynik.

Skąd 62,5% i czy to Twoja liczba

Wartość w kalkulatorze pochodzi z przykładowego doboru pompy ciepła, który opublikował polski producent Hewalex. Przy temperaturze powietrza 15 °C, wilgotności 60%, wodzie o temperaturze 26 °C i wietrze 0,5 m/s producent przyjmuje straty 160 W/m² z odkrytego lustra wody i 60 W/m² z przykrytego. Stąd (160 − 60) ÷ 160 = 62,5%. To założenie projektowe jednego producenta, a nie test konkretnej plandeki.

Producenci folii obiecują więcej. Intex pisze na stronie swojej folii solarnej, że ogranicza ona parowanie o 95%, ale nie podaje metody pomiaru. Ta liczba dotyczy parowania, a nie wszystkich strat ciepła – przez ściany i dno oraz przez promieniowanie basen traci ciepło także pod przykryciem. Sklepy podają też, o ile stopni folia ma ogrzać wodę. Nie znaleźliśmy danych producenta z opisaną metodą pomiaru, więc tych liczb nie powtarzamy.

Jak zmienia się oszczędność w zależności od tego, ile strat zatrzymuje przykrycie (mazowieckie, lipiec, COP 4,7, 0,974 zł/kWh):

Przykrycie zatrzymujeCiepło w miesiącuPrąd w miesiącuOszczędność
30%637,4 kWh135,6 kWh132,10 zł
50%1062,4 kWh226 kWh220,16 zł
70%1487,3 kWh316,4 kWh308,22 zł
90%1912,3 kWh406,9 kWh396,29 zł

Podgrzewa czy tylko trzyma ciepło?

To pytanie często wraca na forach. Intex pisze, że pęcherzyki powietrza pochłaniają ciepło słoneczne i przekazują je wodzie – to opis producenta niepoparty pomiarem. Nasz kalkulator uwzględnia wyłącznie to, co da się policzyć: zatrzymane straty.

Swoją liczbę zmierzysz sam. Wybierz dwie noce o podobnej pogodzie. Na jedną noc przykryj basen, na drugą zostaw go odkryty i za każdym razem zapisz spadek temperatury wody od wieczora do rana. Różnicę spadków podziel przez spadek bez przykrycia – wynik to odsetek strat zatrzymywanych przez Twoją plandekę. Na przykład spadek o 1 °C bez przykrycia i o 0,4 °C z przykryciem daje 60%. Wpisz tę wartość do kalkulatora zamiast przykładowej.

Kiedy oszczędza złotówki, a kiedy nie

  • Z pompą ciepła. Przy COP 4,7 i przykryciu zatrzymującym 62,5% strat: w lipcu 262,79 zł w pomorskim, 275,20 zł w mazowieckim i 282,83 zł w dolnośląskim. W maju w mazowieckim – 331,25 zł, bo straty są większe.
  • Z grzałką elektryczną. Grzałka ma COP 1, więc każda zatrzymana kWh ciepła oznacza o kWh prądu mniej. Ten sam lipiec w mazowieckim: 1293,44 zł.
  • Bez grzania. Na prądzie nic nie oszczędzasz. Zyskujesz cieplejszą wodę rano i rzadziej dolewasz wody, bo mniej jej odparowuje. Ile wody paruje z Twojego basenu, sprawdzisz testem wiadra opisanym w poradniku ubytek wody: parowanie czy przeciek.

Po ilu miesiącach plandeka się zwróci, kalkulator pokaże, gdy wpiszesz jej cenę z paragonu. Sami cen nie podajemy.

Warunek: plandeka musi leżeć na wodzie

W przykładzie Hewalex lustro jest odkryte tylko 4 godziny na dobę, a przez 20 godzin leży na nim przykrycie. Jeśli przykrywasz basen tylko na noc, zatrzymasz mniej ciepła, niż zakłada kalkulator – i znowu najlepiej to zmierzyć. Bestway w instrukcji swojej pompy ciepła każe zakładać pokrywę zawsze, gdy podgrzewacz pracuje.

Przykrycie przydaje się też przy podgrzewaniu: skraca czas, po którym woda osiąga docelową temperaturę (patrz jak szybko nagrzewa się woda), i obniża rachunek za grzanie (patrz ile kosztuje podgrzewanie basenu).

Źródła

Policz to dla swojego basenu Czy plandeka solarna się opłaca? Oszczędność na podgrzewaniu