Przejdź do treści
BasenBasen w ogrodzie
Metoda i źródła

Jak liczymy: źródła, daty i metoda kalkulatorów

Opublikowano

Każda liczba w kalkulatorach basenowych serwisu Porachuj wynika albo z samego rachunku: geometrii, przeliczenia jednostek, stechiometrii albo ze stałej. Przy każdej stałej zapisaliśmy źródło, adres, datę sprawdzenia, częstotliwość zmian i charakter: czy to fizyka, przepis, zalecenie urzędu, czy etykieta producenta. Ceny prądu i wody oraz dawki z etykiet to pola z wartością przykładową, którą nadpisujesz własnymi danymi; pozostałe ceny wpisujesz sam. Pełny rejestr stałych znajdziesz na stronie źródła. Poniżej wyjaśniamy zasady na przykładzie kalkulatora „ile chloru do basenu”.

Przykład: skąd bierze się wynik

Basen 10 m³, chlor wolny 0 mg/l, cel 1 mg/l, tabletki z kwasem trichloroizocyjanurowym. Kalkulator podaje 11,1 g. Skąd ta liczba? Po kolei:

  1. Przeliczenie jednostek. 1 mg/l to 1 g na 1 m³ wody. Podniesienie o 1 mg/l w 10 m³ wymaga więc 10 g aktywnego chloru. To definicja, a nie założenie.
  2. Etykieta. Chemoform podaje, że tabletki Chemochlor T zawierają ok. 90% aktywnego chloru. 10 g ÷ 0,9 = 11,1 g produktu.
  3. Granica fizyczna. Silnik liczy z mas atomowych IUPAC teoretyczne maksimum dla czystego związku: 91,52%. Wartość z etykiety jest niższa. W wyniku widać to maksimum i odpowiedź na pytanie „Etykieta powyżej maksimum?”, jeśli wpiszesz zawartość, której ten związek nie może mieć, od razu to zobaczysz.
  4. Cel. 1 mg/l to dolna granica zakresu 1–3 mg/l, który PSSE w Kamieniu Pomorskim (Sanepid) zaleca dla basenów ogrodowych. To zalecenie, a nie przepis i tak je opisujemy.

Masz inny produkt? Wpisz zawartość chloru z jego etykiety, a wynik się zmieni. Dawkę zawsze bierzemy z etykiety, a kalkulator tylko przelicza ją na Twój basen. Więcej o tym rachunku piszemy w poradniku ile chloru na m³ basenu.

Siedem pól każdej stałej

Każda stała w kodzie ma te same pola: wartość, jednostkę, źródło, adres URL, datę sprawdzenia, zmienność (niezmienna, zmienia się rzadko, co rok, co miesiąc) i charakter. Charakter to jedna z kategorii: fizyka, literatura techniczna, instytucja publiczna, producent albo reguła praktyczna.

Adres źródła musi się znaleźć na liście adresów, które sprawdziliśmy, pobierając stronę: wraz z kodem odpowiedzi serwera, datą i notatką, co pod tym adresem przeczytaliśmy. Kod 200 dowodzi tylko, że strona istnieje. Dlatego w notatce zapisujemy, czy liczba rzeczywiście tam jest.

Tego nie pilnuje dobra wola, tylko testy uruchamiane przed każdą publikacją serwisu. Stała bez źródła, adres spoza listy, liczba techniczna wpisana na sztywno do silnika obliczeń albo tabela przepisana ręcznie zamiast wyliczonej: każdy z tych błędów zatrzymuje budowanie strony.

Reguły praktyczne są podpisane

Część zasad, którymi kierują się właściciele basenów, nigdy nie została sprawdzona pomiarem. Jeśli używamy takiej reguły, ma ona dopisek „reguła praktyczna właścicieli basenów, a nie wynik pomiaru” i informację, skąd pochodzi. Tak samo traktujemy reguły z instrukcji i poradników producentów: „temperatura wody podzielona przez 2 to godziny filtracji na dobę” to reguła Bayrol, a „minimum 8 godzin filtracji dziennie”: zalecenie z instrukcji pomp Bestway. Obie są regułami praktycznymi, a nie wynikiem pomiaru.

Jeśli nie znaleźliśmy polskiego źródła, piszemy to wprost. Zakresy zasadowości (80–120 mg/l) i twardości wapniowej (180–250 mg/l) pochodzą od amerykańskiej służby sanitarnej hrabstwa Cayuga i tak są podpisane.

Ceny: tylko przykład z datą

Cen chemii, sprzętu i usług nie podajemy wcale: te pola są puste, a Ty wpisujesz kwotę z paragonu albo oferty. Wartości przykładowe mają tylko prąd i woda, bo ich ceny publikują urzędy i wodociągi:

  • Prąd: mediana dla pięciu obszarów (PGE, Tauron, Enea, Energa oraz E.ON ze Stoen Operator w Warszawie) według taryf na 2026 r., czyli decyzji Prezesa URE i taryfy E.ON. Liczymy tylko część zmienną: energię, zmienną stawkę dystrybucji, opłaty jakościową, OZE i kogeneracyjną oraz akcyzę, a wszystko powiększamy o VAT 23%. Opłat stałych nie uwzględniamy, bo basen ich nie zmienia. Dla G11 wychodzi 0,974 zł/kWh. Jak wybrać taryfę, piszemy w poradniku G12 i G12w a basen.
  • Woda i ścieki: przykładem jest Kraków (taryfa od 01.02.2026 do 31.01.2027), a tabele pokazują pięć miast. Warszawy nie ma, bo nie udało nam się otworzyć taryfy tamtejszego przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Każda cena przykładowa ma w kodzie region i datę sprawdzenia. Jeśli od sprawdzenia minie więcej niż 12 miesięcy, testy wstrzymują publikację, dopóki ponownie nie sprawdzimy taryfy.

Klimat: województwo i miesiąc

Część kalkulatorów: m.in. parowania, dolewki wody, plandeki solarnej, kolektora słonecznego i zimowania: korzysta z danych dla 16 województw (dla miasta wojewódzkiego), miesiąc po miesiącu. Domyślnie ustawione są województwo mazowieckie i lipiec; sezon liczymy od maja do września.

  • Temperatura: normy klimatyczne IMGW-PIB 1991–2020. Dla pomorskiego używamy stacji Lębork (norma dla Gdańska ma w IMGW status „NA”), a dla kujawsko-pomorskiego: stacji Toruń.
  • Wilgotność i wiatr: NASA POWER, klimatologia 2001–2020.
  • Nasłonecznienie: PVGIS 5.3 Komisji Europejskiej (baza SARAH3, lata 2005–2023), a NASA POWER służy do kontroli; od maja do września obie bazy różnią się o 0–7%.

Źródłem pochodzenia danych jest IMGW-PIB; dane zostały przetworzone.

Prawo: artykuł przy każdej liczbie

Próg 50 m² dla basenu przydomowego podajemy na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 13 Prawa budowlanego (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524), a limit 5 m³ na dobę: na podstawie art. 33 ust. 4 Prawa wodnego. Tam, gdzie ustawa milczy, piszemy o tym wprost: nie wiadomo, czy basen stelażowy jest obiektem budowlanym, ani czy woda z basenu to ściek bytowy. Płatnych norm, których nie czytaliśmy (PN-EN 16713, PN-EN 16582, PN-EN 17125, DIN 19643, PN-HD 60364-7-702), nie cytujemy: podajemy tylko ich nazwę i zakres.

Czego nie wiemy

Lista luk w naszej wiedzy też jest częścią metody. Nie ma oficjalnej statystyki utonięć w basenach przydomowych. Urzędy nie rozstrzygnęły, czy napełnienie basenu ze studni to „potrzeba gospodarstwa domowego”. Ustawa nie mówi, jak mierzyć 50 m². W takich miejscach kalkulator liczy to, co da się policzyć, i odsyła do urzędu. Pojęcia, których używamy, wyjaśnia słownik, a dlaczego litraż z pudełka różni się od wyniku rachunku, opisujemy w poradniku pojemność z pudełka a realna.

Źródła

Policz to dla swojego basenu Ile chloru do basenu? Gramy granulatu i liczba tabletek