Przejdź do treści
BasenBasen w ogrodzie
Metoda i źródła

Basen bez chloru: aktywny tlen, sól i jonizacja

Opublikowano

W instrukcjach i na etykietach, które przeczytaliśmy, każda metoda dezynfekcji basenu opiera się na środku utleniającym. Najbliżej „basenu bez chloru” jest aktywny tlen: płyn z nadtlenkiem wodoru albo granulat z monopersiarczanem potasu. Basen „na sól” wcale nie obywa się bez chloru: elektrolizer wytwarza chlor z soli. Jonizacja, UV i ozon pojawiają się w źródłach jako uzupełnienie środka utleniającego, a nie jego zamiennik.

Kalkulator aktywnego tlenu przeliczy dawkę z etykiety na Twój basen i sprawdzi, czy stężenie nadtlenku wodoru w płynie nie przekracza 12%.

Dwa różne „aktywne tleny”

Pod tą samą nazwą sprzedawane są dwa różne rodzaje produktów:

  • Płyn: roztwór nadtlenku wodoru z dodatkami. Przykład: Bayrol BayroSoft Light, 11,8% nadtlenku wodoru, w Wykazie Produktów Biobójczych oznaczony jako produkt do powszechnego stosowania. Dawka z etykiety: 3 l na 10 m³ przy świeżo napełnionym basenie, potem 1,5 l na 10 m³ co tydzień.
  • Granulat lub tabletki: monopersiarczan potasu. Przykład: Chemoform Aquablanc O2, 100 g na 10 m³ co tydzień. Na start producent łączy granulat z płynnym aktywatorem (200 g granulatu i 300 ml aktywatora na 10 m³). Sprawdź więc, czy Twój system wymaga aktywatora albo okresowego chlorowania.

Przykład z kalkulatora: basen stelażowy Intex 366 × 76 cm, według producenta 6503 l. Płyn 11,8%: 1951 ml na start i 975 ml co tydzień. Granulat: 65 g co tydzień. Dawki różnych produktów potrafią różnić się wielokrotnie, więc przepisuj liczby z własnego opakowania.

Limit 12%: kiedy płyn nie jest dla Ciebie

Rozporządzenie (UE) 2019/1148 w sprawie prekursorów materiałów wybuchowych zakazuje udostępniania osobom prywatnym nadtlenku wodoru o stężeniu powyżej 12%. Państwa członkowskie mogą wprowadzić system pozwoleń, ale Polska tego nie zrobiła, a krajowa ustawa o prekursorach przewiduje kary za udostępnienie takiej substancji przeciętnemu użytkownikowi.

Widać to w Wykazie Produktów Biobójczych URPL: płynne „aktywne tleny” powyżej 12%: np. produkt z 19% nadtlenku wodoru: mają adnotację „nie jest przeznaczony do powszechnego stosowania”. Jeśli wpiszesz w kalkulatorze stężenie 19%, dostaniesz odpowiedź „ponad limit: produkt profesjonalny”. Granulatu z monopersiarczanem ten limit nie dotyczy.

A perhydrol z apteki?

To pytanie wraca na forach. Odpowiedź brzmi: nie. Perhydrol to nazwa stężonego roztworu nadtlenku wodoru, a do dezynfekcji wody w basenie wolno używać wyłącznie produktów biobójczych dopuszczonych do obrotu. Tak stanowi ustawa o produktach biobójczych: w Polsce udostępnia się i stosuje produkty, na które wydano pozwolenie (art. 5), a każdy z nich musi być wpisany do Wykazu Produktów Biobójczych (art. 7 ust. 1). Sanepid, Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna (WSSE) w Poznaniu, przypomina, że produkt do dezynfekcji wody musi przede wszystkim mieć pozwolenie na obrót, a jego numer powinien widnieć na etykiecie.

Dlaczego ma to znaczenie w praktyce:

  • produkt basenowy przeszedł ocenę dla tego zastosowania i ma na etykiecie dawkę na m³ wody oraz zasady bezpieczeństwa;
  • środek kupiony do innego celu takiej dawki nie ma: każda liczba byłaby zgadywaniem;
  • jeśli stężenie przekracza 12%, dochodzi zakaz z rozporządzenia 2019/1148.

Sprawdź etykietę: jeśli nie ma na niej numeru pozwolenia na obrót ani dawki dla basenu, to nie jest środek do basenu. Nie próbuj też samodzielnie wzmacniać ani rozcieńczać żadnych preparatów: dawkuj gotowy produkt basenowy zgodnie z etykietą.

Basen na sól to basen z chlorem

Instrukcja elektrolizera Intex mówi to wprost: urządzenie wytwarza z soli podchloryn sodu, czyli chlor. Robocze zasolenie podane w tej instrukcji to 3000 mg/l. Sól bez elektrolizera niczego nie dezynfekuje: daje tylko słoną wodę. Na forach powraca pytanie, czy dosypanie soli pomoże na zieloną wodę. Samo dosypanie soli nie pomoże. Jak działa elektrolizer i ile soli potrzeba, opisuje poradnik chlorowanie solą.

Jonizacja, UV, ozon

Na forach pojawiają się pytania o jonizację jako sposób na dezynfekcję „bez chloru”. W jedynej przeczytanej przez nas instrukcji z jonizacją miedzią, do zestawu Intex z elektrolizerem i elektrodą miedzianą, jony miedzi (0,1–0,2 ppm) działają razem z chlorem wolnym utrzymywanym na poziomie 0,4–1,5 ppm, a nie zamiast niego. Polska instrukcja jacuzzi Intex zaznacza, że przy ozonie lub promieniowaniu UV trzeba stosować także środek dezynfekujący z biocydem utleniającym, np. chlor lub brom.

Nie znaleźliśmy źródła, które przedstawiałoby jonizację jako samodzielny sposób dezynfekcji basenu. Jeśli rozważasz takie urządzenie, poproś producenta o instrukcję i sprawdź, czego wymaga oprócz samych jonów.

O czym pamiętać przy aktywnym tlenie

  • Pomiar. Aktywny tlen też trzeba mierzyć: testem przeznaczonym do tego systemu. Zakres pH podaje producent Twojego preparatu.
  • Osobno od innych preparatów. Karta charakterystyki tabletek chlorowych ostrzega przed stosowaniem ich razem z innymi produktami. Przechowuj aktywny tlen z dala od chloru i pH minus, w miejscu niedostępnym dla dzieci (tak radzi Główny Inspektorat Sanitarny): więcej w poradniku o bezpiecznym przechowywaniu chemii.
  • Woda ze studni. Aktywny tlen, tak jak chlor, utlenia żelazo. Na forum ktoś opisał, jak po tabletkach tlenowych woda znów zrobiła się brązowa. Przyczynę i rozwiązania opisuje poradnik woda ze studni: żelazo i mangan.

Kalkulator przelicza dawkę z etykiety na pojemność Twojego basenu. Wybór metody i pomiary należą do Ciebie.

Źródła

Policz to dla swojego basenu Aktywny tlen do basenu: dawka z etykiety na Twój basen