Piasek czy szkło filtracyjne: ile kilogramów i skąd
W tym samym filtrze może pracować piasek albo szkło filtracyjne: o ile pozwala na to instrukcja filtra. Piasek kupujesz we frakcji podanej przez producenta filtra. Szkła wsypujesz zwykle mniej kilogramów niż piasku, ale jednego przelicznika nie ma: producent szkła aktywowanego Dryden Aqua każe mnożyć masę piasku przez 0,85, z tabel Intex wychodzi ok. 0,70, a szkło w kulkach jest według producenta cięższe od piasku. Pokazujemy te rozbieżności, zamiast udawać, że istnieje jedna liczba.
Kilogramy dla swojego filtra policzysz w kalkulatorze piasku do filtra.
Jaki piasek: frakcja z instrukcji
Producenci filtrów podają frakcję, czyli wielkość ziaren:
- Intex (polska instrukcja pompy piaskowej SF90220-1): piasek krzemionkowy nr 20, ziarno od 0,45 do 0,85 mm, 12 kg na ten model.
- Bestway (polska instrukcja filtra 58497): krzemionka nr 20, 0,45–0,85 mm, około 9 kg, „bez kamieni lub iłu”.
- Fluidra/AstralPool (filtry Cantabric): piasek 0,5–0,7 mm, od 60 kg (filtr 400 mm) do 550 kg (filtr 900 mm).
Najpewniejszą liczbę kilogramów znajdziesz w instrukcji Twojego filtra. Jeśli jej nie masz, kalkulator policzy objętość złoża z wymiarów filtra, a kilogramy: z gęstości nasypowej podanej na worku.
Ile szkła zamiast piasku: trzy różne odpowiedzi
Dryden Aqua (szkło aktywowane AFM): masa piasku × 0,85, czyli zamiast 25 kg piasku ok. 21 kg szkła. Producent tłumaczy to mniejszą gęstością nasypową szkła.
Intex podaje w polskich instrukcjach pomp piaskowych dwie ilości obok siebie: 12 kg piasku albo 8,5 kg szkła, a w innych modelach 23 albo 16 kg, 35 albo 25 kg, 55 albo 38 kg. Proporcja wynosi więc od 0,69 do 0,71. Uwaga na tłumaczenie: polska instrukcja nazywa to drugie medium „piaskiem szklarskim”, ale amerykańska strona pompy Intex SX2800 przy tych samych ilościach (35 kg piasku albo 25 kg) pisze „glass media”, czyli szkło filtracyjne. Intex nie precyzuje, jakie szkło ma na myśli, więc nie wiemy, skąd bierze się różnica w porównaniu z Dryden Aqua.
Waterco podaje w broszurze gęstość nasypową trzech mediów: kulki szklane 1,61 g/cm³, piasek 1,47 g/cm³, szkło kruszone 1,33 g/cm³. Kulki są więc cięższe od piasku o ok. 10%, a szkło kruszone lżejsze o ok. 10%. Dla kulek przelicznik byłby więc większy od 1.
Przykład z silnika kalkulatora: filtr o średnicy 50 cm, złoże 40 cm, gęstość nasypowa piasku 1470 kg/m³ (wartość z broszury Waterco). Złoże ma 78,5 l, piasku potrzeba 115,5 kg, czyli 5 worków po 25 kg. Szkła według reguły Dryden Aqua: 98,1 kg, czyli 4 worki po 25 kg. Według proporcji z tabel Intex wyszłoby ok. 81 kg.
Przyjmujemy taką kolejność:
- Jeśli instrukcja filtra podaje ilość szkła, trzymasz się jej.
- Jeśli nie, stosujesz przelicznik producenta szkła, które kupujesz.
- Kalkulator liczy szkło według reguły Dryden Aqua (× 0,85). Jeśli Twój producent szkła podaje inny przelicznik, pomnóż przez niego kilogramy piasku z wyniku.
Czy Twój filtr w ogóle przyjmie szkło
Intex wprost dopuszcza szkło w polskich instrukcjach swoich pomp piaskowych. Polska instrukcja filtra piaskowego Bestway 58497 wymienia tylko piasek krzemionkowy albo wkład Flowclear Polysphere (28 g zastępuje 1 kg piasku): o szkle nie ma w niej ani słowa. Zanim wsypiesz coś, czego instrukcja nie wymienia, sprawdź warunki gwarancji.
Obietnice producentów szkła
Producenci szkła filtracyjnego obiecują czystszą wodę, dłuższą żywotność złoża i mniejsze zużycie wody przy płukaniu. Waterco pisze na przykład, że jego kulki zużywają do 20% mniej wody niż piasek, i podaje wynik własnego testu: 215 zamiast 266 litrów na płukanie filtra Waterco S600. To deklaracje producenta, a nie niezależne pomiary: nie weryfikowaliśmy ich i nie uwzględniamy w kalkulatorach. Własne zużycie wody policzysz na podstawie czasu płukania, który sam zmierzysz.
Wolne miejsce nad złożem
Niezależnie od medium nie zasypuj filtra pod korek. Model Aquatic Health Code wymaga, by zostawić miejsce na rozprężenie złoża o 35% podczas płukania wstecznego. Dla złoża 40 cm to 14 cm wolnej przestrzeni. Bez niej złoże nie ma się gdzie unieść i brud zostaje w środku. Jak płukać, piszemy w poradniku płukanie wsteczne filtra, a czym różni się filtr piaskowy od kartuszowego: w poradniku filtr piaskowy czy kartuszowy.
Źródła
- Intex, polska instrukcja pompy piaskowej SF90220-1: piasek nr 20, 0,45–0,85 mm, 12 kg piasku albo 8,5 kg szkła: https://intexdevelopment.pl/wp-content/uploads/2021/07/26644-2.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- Intex, polska instrukcja pomp piaskowych SF80220-2 / SF70220-2 / SF60220-2: 23/16, 35/25 i 55/38 kg piasku albo szkła: https://www.intexdevelopment.pl/wp-content/uploads/2019/07/26646.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- Intex, strona pompy piaskowej Krystal Clear SX2800 (USA): „Sand capacity: 77lb (35kg)” i „Glass media capacity: 55lb (25kg)”: https://intexcorp.com/products/above-ground-pools/krystal-clear-filtration-sanitation/sand-filter-pumps/14in-krystal-clear-sand-filter-pump-2800-gal-pump-flow-rate/ (dostęp: 27.09.2026)
- Bestway, polska instrukcja filtra piaskowego 58497: piasek nr 20, 0,45–0,85 mm, ok. 9 kg, Flowclear Polysphere: https://s3-eu-west-1.amazonaws.com/p360fileupload/Manuals/S-S-006171_PL.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- Fluidra/AstralPool, instrukcja filtrów Cantabric, tabela techniczna: piasek 60–550 kg, frakcja 0,5–0,7 mm: https://fluidra.bynder.com/m/4b73ef4553aa276e/original/15782_0301_14_172483_DE_EN_ES_FR_IT_PT_172483.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- Dryden Aqua, instrukcja AFM dla basenów: masa piasku × 0,85 = masa AFM, 25 kg piasku = 21 kg AFM: https://www.drydenaqua.com/downloads/files/AFM-installation-manual-EN.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- Waterco, broszura Glass Pearls: gęstość nasypowa 1,61 / 1,47 / 1,33 g/cm³, deklaracja „do 20% mniej wody na płukanie”: https://www.waterco.com.au/waterco/brochures/pool-spa/media/glasspearl-media_brochure_dec18_zzb1469.pdf (dostęp: 27.09.2026)
- CDC Model Aquatic Health Code, sekcja 4.7.2.2.4: miejsce na 35% rozprężenia złoża: https://cmahc.org/mahc_sections/647 (dostęp: 27.09.2026)