Pompa powrotna: wysokość podnoszenia i realny przepływ
Pompa powrotna podaje najwięcej wody wtedy, gdy nie musi jej nigdzie podnosić. Przepływ maksymalny z pudełka to punkt krzywej przy zerowej wysokości podnoszenia, a w akwarium z sumpem pompa nigdy w tym punkcie nie pracuje. Im wyżej musi wypchnąć wodę, tym mniej jej podaje.
Przykład: pompa, której krzywa pokazuje 3000 l/h przy 0 m i 2100 l/h przy 1,5 m, podnosi wodę na wysokość 1,3 m w systemie, w którym jest 310 l wody (250 l netto w akwarium i 60 l w sumpie). Poda około 2220 l/h, czyli 7,2 obiegu na godzinę, a nie 9,7, które wyszłyby z liczby na pudełku. To wartości przykładowe, a nie dane konkretnego modelu. Swoją pompę policzysz w kalkulatorze pompy powrotnej.
Co to jest wysokość podnoszenia
To różnica poziomów między lustrem wody w komorze pompy w sumpie a miejscem, w którym woda wypływa do akwarium. Liczy się ją od lustra wody, a nie od dna sumpa: pompa leży na dnie, ale pracuje przeciwko różnicy poziomów.
Do tego dochodzą opory przepływu: rury, kolanka, zawór zwrotny, zwężki, długość przewodu. Każdy z tych elementów działa jak dodatkowa wysokość: im więcej kolanek i im dłuższa rura, tym mniej wody dociera do akwarium. Dlatego zmierzony przepływ bywa niższy od wyniku kalkulatora. Jeśli instalacja na to pozwala, sprawdź go pojemnikiem z podziałką i stoperem, tak jak przy filtrze kubełkowym: opisujemy to w poradniku przepływ filtra: ile razy na godzinę.
Poziom wody w komorze pompy też się zmienia. Gdy woda paruje, poziom spada, a wysokość podnoszenia rośnie. Automatyczna dolewka utrzymuje go na stałym poziomie. Piszemy o niej w poradniku automatyczna dolewka (ATO).
Krzywa producenta zamiast liczby z pudełka
Krzywa wydajności jest w instrukcji albo w karcie produktu. Pokazuje, ile litrów na godzinę pompa podaje przy kolejnych wysokościach, aż do wysokości maksymalnej, przy której przepływ spada do zera.
Najprostszy sposób: odczytaj z krzywej przepływ dokładnie dla swojej wysokości, wpisz go w kalkulatorze jako przepływ pompy, a spadek przepływu na metr wysokości ustaw na zero. Dla przykładowej pompy i 1,5 m to 2100 l/h, czyli 6,8 obiegu na godzinę w systemie 310 l.
Gdy masz dwa punkty: procent na metr
Kalkulator przybliża krzywą linią prostą: każdy metr wysokości zabiera ten sam procent przepływu z pudełka. Ten procent policzysz z dwóch punktów krzywej. Podziel przepływ przy danej wysokości przez przepływ przy 0 m, odejmij wynik od jedności, podziel przez tę wysokość w metrach i pomnóż przez 100. Dla przykładowej pompy (2100 l/h przy 1,5 m i 3000 l/h przy 0 m) wychodzi 20% na metr.
| Wysokość podnoszenia | Przepływ | Obiegi na godzinę (310 l) |
|---|---|---|
| 0 m | 3000 l/h | 9,7 |
| 0,5 m | 2700 l/h | 8,7 |
| 1 m | 2400 l/h | 7,7 |
| 1,5 m | 2100 l/h | 6,8 |
| 2 m | 1800 l/h | 5,8 |
Między odczytanymi punktami wynik jest przybliżeniem. Wiersz dla 2 m to już ekstrapolacja: prawdziwa krzywa nie musi być linią prostą, a blisko wysokości maksymalnej przepływ może spadać szybciej. Jeśli Twoja wysokość leży poza odczytanymi punktami, odczytaj z krzywej kolejny punkt, zamiast przedłużać prostą.
O czym jeszcze pamiętać przy sumpie
- Litraż systemu. Krotność liczysz na całą wodę: litraż netto akwarium plus woda w sumpie. Ile wody jest w samym akwarium, policzysz w kalkulatorze litrażu netto.
- Woda, która spłynie przy zaniku prądu. Gdy pompa staje, do sumpa spływa wszystko, co było nad krawędzią przelewu i w rurze powrotnej. Każdy milimetr wody nad krawędzią przelewu na każdym metrze kwadratowym lustra to litr. Sump musi to pomieścić i się nie przelać.
- Zawór na powrocie. Przymknięty zawór dokłada opór: przepływ spada tak, jakby wysokość wzrosła. Po każdej zmianie ustawienia sprawdź przepływ jeszcze raz.
- Docelowa cyrkulacja. Kalkulator porówna realny przepływ z liczbą, którą wpiszesz w pole „Docelowa cyrkulacja”. Nie podajemy jednej „właściwej” wartości. To decyzja projektowa, a nie stała fizyczna, i na forach krążą różne liczby. Jeśli w sumpie pracuje odpieniacz, sprawdź w jego instrukcji, jakiego przepływu przez sump oczekuje producent. O samym odpieniaczu piszemy w poradniku odpieniacz: jak czytać deklarowaną pojemność.
Policz swój przypadek w kalkulatorze pompy powrotnej: wpisz litraż całego systemu, wysokość podnoszenia i przepływ odczytany z krzywej dla tej wysokości.