Przepływ filtra: ile razy na godzinę i dlaczego deklaracja to nie wszystko

Ile razy na godzinę filtr przepuszcza całą wodę z akwarium, liczysz tak: realny przepływ w litrach na godzinę dzielisz przez litraż netto. Filtr o deklarowanym przepływie 800 l/h w akwarium 80 × 35 × 40 cm (83,3 l wody netto) daje na papierze 9,6 obiegu na godzinę. Jeśli po podłączeniu węży i wkładów zmierzysz 600 l/h, zostaje 7,2 obiegu: o jedną czwartą mniej.

Ta różnica to nie wada filtra, tylko fizyka: każdy wkład, wąż i kolanko stawiają wodzie opór. Kalkulator przepływu filtra przyjmuje przepływ z pudełka i procentową stratę na wkładach albo, lepiej, przepływ, który sam zmierzysz.

Co opisuje liczba na pudełku

Deklarowany przepływ opisuje pompę w warunkach producenta, zwykle bez wkładów i bez oporu węży. W instrukcji powinno być napisane, jak go zmierzono. W Twojej szafce woda przechodzi przez kosz ssący, wąż, gąbki, ceramikę, drugi wąż i wylot albo deszczownię. Każdy z tych elementów zabiera część przepływu, a z czasem brud we wkładach zabiera kolejną.

Dlatego stratę na wkładach i wężach wpisujesz w kalkulatorze sam: to nie jest stała serwisu. Domyślne 30% to tylko przykład. Nie ma źródła, które podałoby jeden procent dla wszystkich filtrów: wynik zależy od modelu, długości węży i tego, kiedy filtr był ostatnio czyszczony. Najpewniejszą liczbę da pomiar.

Jak zmierzyć przepływ wiadrem i stoperem

W filtrze kubełkowym najwygodniej zrobić to przy podmianie wody, bo i tak jej wtedy ubywa:

1. Przygotuj pojemnik z podziałką, na przykład 5-litrowy.
2. Wyłącz filtr, wyjmij wylot z akwarium i skieruj go do pojemnika. Trzymaj koniec węża mniej więcej na wysokości lustra wody w akwarium. Jeśli opuścisz go niżej, woda popłynie szybciej niż w normalnej pracy i wynik będzie zawyżony.
3. Włącz filtr i zmierz stoperem, ile sekund trwa napełnienie pojemnika. Powtórz pomiar dwa lub trzy razy.
4. Przelicz: litry podziel przez sekundy i pomnóż przez 3600, a dostaniesz litry na godzinę. 5 litrów w 30 sekund daje 600 l/h.
5. Wpisz w kalkulatorze zmierzony przepływ zamiast tego z pudełka, a stratę ustaw na zero: pomiar już ją uwzględnia.

Potem uzupełnij akwarium przygotowaną wodą, tak jak przy każdej podmianie. W filtrze wewnętrznym taki pomiar jest trudniejszy, bo nie ma węża, który można skierować do pojemnika. Różnice między oboma typami opisujemy w poradniku filtr kubełkowy czy wewnętrzny.

Licz na litraż netto, nie na liczbę z pudełka

Krotność obiegu liczysz na wodę, która naprawdę jest w akwarium. Gdyby podzielić te same 800 l/h przez „112 l” z pudełka, wyszłoby 7,1 obiegu na godzinę zamiast 9,6. Tu błąd działa odwrotnie niż przy dawkowaniu leków: zaniża wynik, zamiast go zawyżać. W obu przypadkach liczba jest po prostu nieprawdziwa. Skąd bierze się różnica między litrażem brutto i netto, wyjaśniamy w poradniku litraż netto a brutto.

Pamiętaj też, co ta liczba oznacza. 9,6 obiegu na godzinę nie oznacza, że każdy litr przeszedł przez filtr prawie dziesięć razy. Woda się miesza: część wraca do filtra kilka razy, a część długo krąży z dala od niego. Krotność to miara do porównań, a nie gwarancja czystej wody.

Ile obiegów na godzinę to „dobrze”

Tu nie podamy jednej liczby. Na forach i w sklepach krążą różne krotności, osobne dla akwarium roślinnego, dla pielęgnic czy dla krewetek. To praktyczne reguły społeczności akwarystów, a nie wynik pomiaru, i nie zgadzają się ze sobą. Zamiast gonić za liczbą, sprawdź w swoim akwarium:

• czy woda porusza się w całym zbiorniku: drobinki i liście roślin pokażą martwe strefy;
• czy ryby, które lubią spokojną wodę, mają gdzie odpocząć od nurtu;
• czy lustro wody choć lekko się porusza;
• czy litraż akwarium mieści się w zakresie podanym przez producenta filtra i czy porównujesz ten zakres z litrażem netto, a nie z liczbą z pudełka akwarium.

Krotność z kalkulatora najbardziej przydaje się do porównań: przed czyszczeniem i po nim, między dwoma filtrami, po wymianie węży. Jak brud stopniowo zmniejsza przepływ, pokazujemy w poradniku zapchany filtr.

Policz swój przypadek w kalkulatorze przepływu filtra: wpisz litraż netto i przepływ zmierzony wiadrem.