Pompa do oczka: przepływ, wysokość i długość węża

Potrzebny przepływ to pojemność oczka podzielona przez czas, w jakim cała woda ma raz przejść przez filtr. Ten czas wybierasz sam: nie ma jednej normy, a w instrukcjach filtrów i na forach spotkasz różne wartości. Ważniejsze jest co innego. Liczba z pudełka pompy to przepływ przy zerowej wysokości podnoszenia. Każdy metr w górę, każdy metr węża i każde kolano go zmniejszają.

Dla oczka o pojemności 4316 l i jednego pełnego obiegu na 2 godziny potrzeba 2158 l/h, i to dostarczonych do wylotu, a nie deklarowanych na pudełku. Policzysz to w kalkulatorze pompy do oczka.

Potrzebny przepływ: pojemność podzielona przez czas obiegu

Wzór jest prosty: przepływ [l/h] = pojemność [l] ÷ czas jednego obiegu [h]. Dla tego samego oczka o pojemności 4316 l:

obieg w 1 h wymaga 4316 l/h,
obieg w 2 h wymaga 2158 l/h,
obieg w 3 h wymaga 1439 l/h.

Czas obiegu to decyzja projektowa. Zależy od obsady, od filtra i od tego, czy pompa zasila też kaskadę. W kalkulatorze wpisujesz go sam, bo nie znaleźliśmy źródła, które ustalałoby jedną wartość z uzasadnieniem. Filtr przepływowy ma własny zakres przepływu podany w instrukcji. Nie przekraczaj go.

Wszystko zaczyna się od pojemności, więc policz ją porządnie, a nie z najgłębszego punktu: Jak policzyć pojemność oczka o nieregularnym kształcie.

Wysokość podnoszenia zjada przepływ

Producent podaje dwie skrajne liczby: maksymalny przepływ, osiągany przy zerowej wysokości, i maksymalną wysokość podnoszenia, przy której przepływ spada do zera. Pomiędzy nimi jest charakterystyka pompy, czyli wykres albo tabela w instrukcji. Z niej odczytasz przepływ przy swojej wysokości podnoszenia.

Wysokość liczysz od lustra wody w oczku do wylotu, na przykład do szczytu kaskady albo do wlotu filtra ustawionego wyżej. Nie liczysz jej od miejsca, w którym leży pompa.

Kalkulator upraszcza charakterystykę do straty w procentach na każdy metr wysokości. Tę wartość odczytujesz z wykresu swojej pompy. Przykład (stratę na metr przyjęliśmy tylko na potrzeby rachunku): pompa 4000 l/h, wylot 1,5 m nad lustrem wody, strata 10% na metr. Łączna strata wynosi 15%, zostaje 3400 l/h, a pełny obieg 4316 l zajmie 1,27 h. Taka pompa wystarczy do obiegu w 2 godziny, ale nie w 1 godzinę.

Nie dobieraj pompy do jej maksymalnej wysokości podnoszenia. Przy tej wysokości przepływ spada do zera, a blisko niej zostaje z niego niewielka część. Rozsądniej jest wybrać model, dla którego Twoja wysokość wypada w środkowej części charakterystyki. Jeśli jedna pompa zasila przez trójnik filtr i kaskadę, przepływ dzieli się między nie. Do obiegu przez filtr licz tylko tę część, która faktycznie przez filtr płynie.

Wąż, kolana, filtr i lampa UV

Do wysokości dochodzą opory przepływu: długość węża, jego średnica wewnętrzna, kolana, szybkozłączki, filtr ciśnieniowy i lampa UV po drodze. Kalkulator ich nie liczy, bo bez danych o Twojej instalacji nie da się tego zrobić uczciwie. Kierunek zmian jest jednak pewny:

dłuższy wąż oznacza mniejszy przepływ,
węższy wąż oznacza wyraźnie mniejszy przepływ, więc nie zwężaj wylotu pompy redukcją, jeśli nie musisz,
każde ostre kolano dokłada oporu, a łagodne łuki dokładają go mniej,
zapychająca się gąbka filtra dławi przepływ z tygodnia na tydzień.

Przepływ ma znaczenie także dla lampy UV-C: im szybciej woda przez nią płynie, tym mniejszą dawkę promieniowania dostaje. Piszemy o tym w poradniku Lampa UV-C do oczka.

Zmierz realny przepływ wiadrem

Najlepsza liczba to ta zmierzona. Weź wiadro o znanej pojemności, na przykład 10 l, podstaw je pod wylot w docelowym miejscu, czyli na szczycie kaskady albo na wylocie z filtra, i zmierz stoperem czas napełnienia. Przepływ w l/h to pojemność wiadra pomnożona przez 3600 i podzielona przez liczbę sekund:

10 l w 12 s to 3000 l/h,
10 l w 15 s to 2400 l/h.

Taki wynik zawiera już wysokość, wąż i wszystkie opory. Wpisz go do kalkulatora jako przepływ, a wysokość ustaw na zero, żeby nie odjąć strat drugi raz. Dla naszego oczka 3000 l/h daje pełny obieg w 1,44 h, a 2400 l/h: w 1,8 h. Pomiar powtórz przed czyszczeniem filtra i po nim, a zobaczysz, ile przepływu zabiera brud.

Pompa pracuje całą dobę

Pompa w oczku z rybami zwykle pracuje bez przerwy, więc jej moc zobaczysz na każdym rachunku za prąd. Zanim kupisz większą pompę „na zapas”, sprawdź w poradniku Ile kosztuje prąd do oczka wodnego, ile kosztuje każdy dodatkowy wat pracujący przez 24 godziny.

Policz swój przepływ w kalkulatorze pompy do oczka: wpisz pojemność, wybrany czas obiegu i wysokość albo przepływ zmierzony wiadrem.