Przejdź do treści
BudowaBudowa i remont
Podstawy

Wentylacja i światło w pokoju: dwie liczby z rozporządzenia

Opublikowano

Dwie rzeczy decydują o tym, czy w pokoju da się mieszkać: ile wchodzi do niego powietrza i ile światła. Rozporządzenie o warunkach technicznych podaje na to dwie liczby i tylko dwie.

Uwaga o stanie prawnym: to rozporządzenie utraciło moc 21 września 2026 r., a nowe nie zostało jeszcze ogłoszone. Podajemy ostatnie brzmienie, bo bez niego nie ma żadnego punktu odniesienia, ale przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny stan (szczegóły).

Powietrze: 20 m³/h na osobę

§ 149 ust. 1 mówi, że strumień powietrza zewnętrznego w mieszkaniu ma wynikać z wielkości powietrza wywiewanego, „lecz być nie mniejszy niż 20 m³/h na osobę przewidywaną na pobyt stały w projekcie budowlanym”.

Dla czterech osób to 80 m³/h. W domu o kubaturze 324 m³ oznacza to około 0,25 wymiany na godzinę: powietrze w całym domu wymienia się mniej więcej raz na cztery godziny. Policz to dla swojego domu.

Czego tu nie ma i dlaczego

Krąży po internecie zestaw liczb: 70 m³/h z kuchni, 50 z łazienki, 30 z WC, 15 z pomieszczenia bez okna. Nie znajdziesz ich w tym serwisie.

Te strumienie są w normie PN-B-03430:1983, do której rozporządzenie odsyła, a norma jest płatna i jej nie czytaliśmy. Publikowanie z niej wartości „bo wszyscy je znają” byłoby dokładnie tym, czego ten serwis nie robi (pełna lista tego, czego świadomie nie liczymy).

Szczelne okna zabrały to, co wchodziło samo

W starym budownictwie powietrze wchodziło nieszczelnościami stolarki, a wentylacja grawitacyjna działała, bo miała czym oddychać. Po wymianie okien bez nawiewników przestaje: pojawia się zapocona szyba, pleśń w narożniku i zapach, który nie schodzi.

Wentylacja grawitacyjna działa różnicą temperatur: latem prawie wcale. Mechaniczna wywiewna wyciąga stale. Rekuperacja odzyskuje ciepło z powietrza wywiewanego i jest jedyną, która przy tym strumieniu nie wyrzuca energii przez komin, ale wymaga kanałów zaplanowanych przed wykonaniem stropu.

To samo powietrze wraca potem w rachunku za ogrzewanie: zapotrzebowanie na ciepło liczy stratę na wentylację osobno od strat przez przegrody.

Światło: stosunek 1:8

§ 57 ust. 2: stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic, do powierzchni podłogi ma wynosić co najmniej 1:8 w pomieszczeniu na pobyt ludzi, a 1:12 w innym pomieszczeniu, w którym oświetlenie dzienne jest wymagane ze względu na przeznaczenie.

Pokój 20 m² potrzebuje więc 2,5 m² okien. Brzmi łatwo i tu jest pułapka.

Światło ościeżnicy to nie otwór w murze

Między otworem w murze a światłem ramy ginie ościeżnica i rama: przy typowym oknie kilkanaście centymetrów w każdym wymiarze. Okno „150 × 150” ma 2,25 m² po wymiarze zewnętrznym, a w świetle ościeżnicy wyraźnie mniej.

Dlatego projekt bywa odsyłany z uwagą o doświetleniu przy oknach, które „na oko” wyglądały na wystarczające. Sprawdź swój pokój: to jedna minuta, a zmiana wielkości okna po zamówieniu stolarki pociąga za sobą inne nadproże, inne ościeża i inne parapety.

Więcej szyby to więcej strat

Okno ma najgorszy współczynnik U w całej przegrodzie: rozporządzenie wymagało 0,9 W/(m²·K) dla okna pionowego i 1,1 dla połaciowego, przy 0,20 dla ściany. Dobór okien jest kompromisem między światłem a ciepłem, i rozstrzyga go projekt, a nie sam wymóg 1:8.

Dwie liczby, jedna zasada

Obie te wartości mają numer paragrafu i można je sprawdzić w tekście rozporządzenia. Wszystko, czego nie da się tak wskazać, jest w tym serwisie polem do wpisania albo nie istnieje.

Źródła

Policz to dla swoich liczb Wentylacja: ile powietrza potrzebuje Twój dom