Ocieplenie, ciepło i instalacje
Zapotrzebowanie na ciepło i koszt ogrzewania: pompa ciepła, gaz czy pellet
Strata ciepła razy stopniodni Twojego województwa. Stopniodni liczymy z normalnych IMGW i dlatego ten sam dom w warmińsko-mazurskim potrzebuje o kilkanaście procent więcej energii niż w dolnośląskim.
Kalkulator
zmienia stopniodni grzania liczone z normalnych IMGW
założenie przyjęte do obliczeń, a nie wynik pomiaru ani wymóg przepisu
założenie przyjęte do obliczeń, a nie wynik pomiaru ani wymóg przepisu
Temperatura bazowa stopniodni grzania: TO NIE JEST POMIAR ani wymóg przepisu: to założenie. Poniżej tej temperatury średniej dobowej przyjmujemy, że dom trzeba grzać: zyski od słońca, ludzi i sprzętu pokrywają resztę. Kto chce policzyć „na bogato”, wpisuje 20 °C; wtedy stopniodni i rachunek rosną o ok. 50%.
Wartość pochodzi z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które utraciło moc 21 września 2026 r. Nowe rozporządzenie nie zostało dotąd ogłoszone w Dzienniku Ustaw (stan na 30.09.2026). Podajemy ostatnie brzmienie obowiązujące do 20 września 2026 r. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny stan prawny.
To oszacowanie GÓRNE, nie projekt. Model liczy stratę przez przegrody i przez wentylację, a pomija zyski od słońca, ludzi i sprzętu: te obniżają realne zużycie. Nie zastępuje ani projektowego obliczenia obciążenia cieplnego, ani świadectwa charakterystyki energetycznej.
Co oznacza wynik?
Ile energii dom traci przez sezon i ile to kosztuje przy Twoim źródle ciepła. Przykładowy dom (150 m² ścian, 140 m² dachu, 25 m² okien, wszystko na granicy wymagań) ma stratę 114,7 W/K przez przegrody i 55,1 W/K przez wentylację. Przy 2534 stopniodniach dla Warszawa daje to 10 326 kWh energii użytecznej rocznie.
Pompa ciepła o sprawności sezonowej 350% zużyje 2951 kWh prądu: przy taryfie 0,974 zł/kWh to 2873,40 zł rocznie. Kocioł gazowy o sprawności 90% potrzebowałby 11 473 kWh gazu.
Wzór
Q = (Σ U×A + 0,34 × kubatura × krotność wymian) × stopniodni × 24 ÷ 1000 Q w kWh energii użytecznej rocznie. 0,34 Wh/(m³·K) to ciepło właściwe powietrza przeliczone na godziny: fizyka, nie współczynnik rynkowy. Energię końcową dostajemy, dzieląc przez sprawność źródła.
Przykład
Suma U×A 114,7 W/K, kubatura 324 m³, wymiany 0,5 1/h, stopniodni 2534 (Warszawa): energia użyteczna 10 326 kWh. Pompa ciepła 350%: 2951 kWh prądu, 2873,40 zł rocznie, 239,45 zł miesięcznie.
Stopniodni grzania w 16 województwach, liczone z normalnych IMGW przy temperaturze bazowej 15 °C
| Województwo | Stacja | Średnia roczna | Styczeń | Stopniodni |
|---|---|---|---|---|
| dolnośląskie | Wrocław | 9,7 °C | 0 °C | 2286 |
| kujawsko-pomorskie | Toruń | 8,9 °C | -1,1 °C | 2522 |
| lubelskie | Lublin | 8,2 °C | -2,5 °C | 2737 |
| lubuskie | Gorzów Wlkp. | 9,4 °C | -0,1 °C | 2350 |
| łódzkie | Łódź | 8,8 °C | -1,5 °C | 2561 |
| małopolskie | Kraków | 8,9 °C | -1,6 °C | 2540 |
| mazowieckie | Warszawa | 9 °C | -1,5 °C | 2534 |
| opolskie | Opole | 9,6 °C | -0,5 °C | 2328 |
| podkarpackie | Rzeszów | 8,9 °C | -1,9 °C | 2561 |
| podlaskie | Białystok | 7,7 °C | -2,8 °C | 2888 |
| pomorskie | Lębork | 8,5 °C | -0,2 °C | 2553 |
| śląskie | Katowice | 9 °C | -1,2 °C | 2498 |
| świętokrzyskie | Kielce | 8,2 °C | -2,2 °C | 2731 |
| warmińsko-mazurskie | Olsztyn | 8 °C | -2 °C | 2752 |
| wielkopolskie | Poznań | 9,4 °C | -0,4 °C | 2383 |
| zachodniopomorskie | Szczecin | 9,5 °C | 0,6 °C | 2277 |
Tej tabeli nikt nie przepisywał ręcznie: każdą komórkę liczy ten sam silnik, który odpowiada w kalkulatorze powyżej. Dlatego tabela nie może się z nim nie zgadzać, a test przerywa budowę serwisu, jeśli ktoś spróbuje wpisać ją ręcznie.
Jak to liczymy i czego ten rachunek nie obejmuje
Strata ciepła budynku to suma dwóch części. Pierwsza idzie przez przegrody i liczy się jako suma iloczynów U razy powierzchnia, dlatego pierwsza zakładka pyta o pięć przegród osobno. Druga idzie z powietrzem wentylacyjnym i zależy od kubatury oraz od tego, ile razy na godzinę wymienia się powietrze.
Stopniodni i temperatura bazowa
Stopniodni sumują, jak bardzo i jak długo na zewnątrz było zimniej od temperatury bazowej. Przyjmujemy 15 °C: założenie przyjęte do obliczeń, nie wymóg przepisu: poniżej tej średniej dobowej uznajemy, że dom trzeba grzać, bo wyżej wystarczają zyski od słońca, ludzi i sprzętu. Kto chce policzyć ostrożniej, wpisuje 20 °C i dostaje wynik większy o około połowę.
Sprawność większa od 100%
Pompa ciepła nie „produkuje” energii: przenosi ciepło z zewnątrz do środka, zużywając prąd tylko na tę przeprowadzkę. Dlatego z 1 kWh prądu robi 3 do 4 kWh ciepła i wpisuje się 300–400%.
Co pomijamy i w którą stronę
Pomijamy zyski słoneczne przez okna, ciepło od ludzi i sprzętu oraz akumulację w masie budynku. Wszystkie działają na korzyść, więc realne zużycie jest NIŻSZE od naszego wyniku, zwykle o 10–25%. Pomijamy też mostki termiczne, które działają w drugą stronę. Wynik jest szacunkiem, nie bilansem.
Porównanie źródeł
Żeby porównać pompę ciepła z gazem i pelletem, zmień dwa pola: sprawność i cenę jednostki. Dla pelletu wpisz cenę za kilogram i w polu „jednostek na 1 kWh” podaj odwrotność wartości opałowej (pellet o 4,8 kWh/kg to 0,208). Ceny gazu i pelletu nie publikujemy: nie ma dla nich jednego urzędowego źródła, a różnice między dostawcami są duże.
Najczęstsze pytania
- Ile kosztuje ogrzewanie domu 120 m² pompą ciepła?
- Dla domu na granicy wymagań U, w Warszawa (2534 stopniodni), z pompą o sprawności sezonowej 350% i taryfą 0,974 zł/kWh: około 2873,40 zł rocznie, czyli 239,45 zł miesięcznie w rozłożeniu na cały rok. Wpisz swoje dane: to oszacowanie górne.
- Co to są stopniodni?
- Suma różnic między temperaturą bazową i średnią dobową, po wszystkich dniach chłodniejszych od bazy. Liczymy je z normalnych IMGW 1991–2020 przy bazie 15 °C. Dla Warszawa wychodzi 2534; najniżej w Polsce jest w zachodniopomorskie, najwyżej w podlaskie.
- Pompa ciepła czy gaz?
- Przy tych samych stratach pompa o sprawności 350% zużywa 2951 kWh prądu, a kocioł gazowy o sprawności 90%: 11 473 kWh gazu. Który wyjdzie taniej, decyduje relacja cen: wpisz swoje i porównaj. Nie podajemy ceny gazu, bo nie ma dla niej jednego źródła.
- Dlaczego wentylacja to tak duża część?
- W tym przykładzie 32% całej straty. W dobrze ocieplonym domu powietrze wynosi więcej ciepła niż ściany i dlatego rekuperacja daje w takich domach największy efekt.
- Czy to zastępuje audyt energetyczny?
- Nie. Audyt i świadectwo charakterystyki energetycznej liczą się według metodologii z rozporządzenia, z zyskami, mostkami i sprawnościami rozbitymi na podsystemy. To narzędzie do oszacowania rzędu wielkości i do porównania wariantów.
Skąd są liczby na tej stronie
- Konwencja obliczeniowa serwisu, opisana na stronie: nie pochodzi z przepisu ani z pomiaru
: Konwencja obliczeniowa, sprawdzone 30.09.2026.
Temperatura bazowa stopniodni grzania: 15 °C · Stopniodni grzania (HDD) liczone z normalnych miesięcznych IMGW (K·dzień/rok) · Średnia dobowa temperatura powietrza, normy miesięczne (°C) - Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225): brzmienie obowiązujące do 20.09.2026
: Instytucja publiczna, sprawdzone 30.09.2026.
Maksymalny współczynnik przenikania ciepła ściany zewnętrznej (ti ≥ 16 °C): 0,2 W/(m²·K) · Maksymalny współczynnik przenikania ciepła dachu i stropodachu (ti ≥ 16 °C): 0,15 W/(m²·K) · Maksymalny współczynnik przenikania ciepła podłogi na gruncie (ti ≥ 16 °C): 0,3 W/(m²·K) · Maksymalny współczynnik przenikania ciepła okna (ti ≥ 16 °C): 0,9 W/(m²·K) · Maksymalny współczynnik przenikania ciepła drzwi zewnętrznych: 1,3 W/(m²·K) - Taryfy sprzedawców i operatorów zatwierdzone przez Prezesa URE (BIP URE, taryfy na 2026 r.): składnik zmienny z opłatami i akcyzą, z VAT
: Instytucja publiczna, sprawdzone 30.09.2026.
Cena zmienna prądu G11 (energia + dystrybucja zmienna + opłaty + akcyza, z VAT): 0,974 zł/kWh
Wszystkie stałe, adresy i daty sprawdzeń: Źródła.
Stan prawny liczb na tej stronie
- Maksymalny współczynnik przenikania ciepła ściany zewnętrznej (ti ≥ 16 °C): 0.2 W/(m²·K)przepis uchylony Załącznik nr 2 pkt 1.1 lp. 1 lit. a, kolumna „od 31 grudnia 2020 r.”. Rozporządzenie utraciło moc 21.09.2026; nowe nie zostało ogłoszone do 30.09.2026.
- Maksymalny współczynnik przenikania ciepła dachu i stropodachu (ti ≥ 16 °C): 0.15 W/(m²·K)przepis uchylony Załącznik nr 2 pkt 1.1 lp. 5 lit. a. Dotyczy też stropu pod nieogrzewanym poddaszem. Rozporządzenie utraciło moc 21.09.2026; nowe nie zostało ogłoszone do 30.09.2026.
- Maksymalny współczynnik przenikania ciepła podłogi na gruncie (ti ≥ 16 °C): 0.3 W/(m²·K)przepis uchylony Załącznik nr 2 pkt 1.1 lp. 6 lit. a. Rozporządzenie utraciło moc 21.09.2026; nowe nie zostało ogłoszone do 30.09.2026.
- Maksymalny współczynnik przenikania ciepła okna (ti ≥ 16 °C): 0.9 W/(m²·K)przepis uchylony Załącznik nr 2 pkt 1.2 lp. 1 lit. a. Rozporządzenie utraciło moc 21.09.2026; nowe nie zostało ogłoszone do 30.09.2026.
- Maksymalny współczynnik przenikania ciepła drzwi zewnętrznych: 1.3 W/(m²·K)przepis uchylony Załącznik nr 2 pkt 1.2 lp. 4. Rozporządzenie utraciło moc 21.09.2026; nowe nie zostało ogłoszone do 30.09.2026.
Pełna lista aktów z wersją i datą sprawdzenia: Przepisy.
Ostatnia aktualizacja: · Wynik jest szacunkiem: przeczytaj zastrzeżenia.