Nadproże nad okno: jak dobrać typ z tabeli

Nad każdym oknem i każdymi drzwiami w ścianie nośnej musi być element, który przeniesie obciążenie z góry na mur po bokach. W polskim domu jednorodzinnym najczęściej jest to prefabrykowana belka L19.

Dobiera się do otworu, kupuje w module

Tabela producenta ma trzy kolumny i wszystkie trzy są potrzebne:

Zauważ, że maksymalny otwór plus dwa oparcia daje długość belki. To nie przypadek: to definicja. Belka musi przykryć otwór i wejść na mur z obu stron.

Praktyczna konsekwencja: okno 150 cm nie dostaje belki L19 D150. Dostaje D180, bo D150 przykrywa otwór tylko do 127 cm. Kalkulator wybiera najmniejszy typ, który naprawdę pasuje.

Belek jest dwie albo trzy, nie jedna

Karta podaje liczbę belek w nadprożu: odmiana D (drzwiowa) i N (okienna): dwie sztuki, odmiana S: trzy. To wynik obliczeń nośności producenta, a nie miejsce na oszczędność.

Ile belek stanie obok siebie w przekroju ściany, zależy od jej grubości: L19/9E ma stopkę 9 cm, L19/12E: 12 cm. W ścianie 24 cm z ociepleniem zwykle zostawia się miejsce na wkładkę izolacyjną od zewnątrz, bo nadproże jest jednym z najpoważniejszych mostków termicznych w domu (dlaczego to ma znaczenie).

Nadproża nie wolno docinać

To element prefabrykowany, w którym zbrojenie jest policzone na całą długość. Skrócenie belki przecina pręty i unieważnia nośność, a wygląda niewinnie, bo beton po przecięciu wygląda tak samo.

Dobiera się typ, nie długość.

Wolne przestrzenie trzeba wypełnić

Karta mówi wprost: przestrzenie między prefabrykatami wypełnia się betonem albo zaprawą cementową. Bez tego belki pracują osobno i całe obciążenie przejmuje ta, która akurat jest sztywniejsza.

Masa: to nie jest element na jedną osobę

L19/9E waży 33,3 kg na metr, L19/12E: 37,8 kg/m. Belka 240 cm to około 80 kg. Dwie takie nad jednym oknem, na wysokości muru: to robota na dwie osoby i na podnośnik, nie na drabinę.

Otwór szerszy niż 273 cm

Tabela L19 kończy się na S300. Szerszy otwór, na przykład pod przesuwne drzwi tarasowe, to nadproże żelbetowe wylewane na budowie albo belka stalowa. Jedno i drugie wynika z projektu konstrukcyjnego, i jedno i drugie jest osobną pozycją w harmonogramie.

Kolejność na budowie

Otwór w murze → nadproże z oparciem po obu stronach → wypełnienie przestrzeni między belkami → wieniec → strop. Jeżeli w ścianie ma być strop Teriva, to nadproża i wieniec robi się w jednym etapie i wtedy okazuje się, ile naprawdę ważą materiały, które muszą się tam znaleźć.

Źródła

• Karta belek nadprożowych L19 (Stropex): tabela minimalnych długości oparcia i maksymalnych szerokości przykrywanych otworów, liczba belek w nadprożu dla odmian D, N i S, masa L19/9E 33,3 kg/m i L19/12E 37,8 kg/m, wymóg wypełnienia przestrzeni między prefabrykatami: https://stropex.com.pl/belki-nadprozowe-l19/