Przejdź do treści
BasenBasen w ogrodzie
Metoda i źródła

Zasadowość przed pH: dlaczego pH w basenie skacze

Opublikowano

Jeśli pH w basenie zmienia się z dnia na dzień albo nie reaguje na pH minus, sprawdź zasadowość, zanim zmienisz preparat. Zasadowość to odporność wody na zmiany pH, czyli jej bufor. Instrukcja zestawu Intex z chlorinatorem mówi wprost, że od zasadowości zależy, jak szybko i jak łatwo zmienia się pH, dlatego koryguje się ją przed pH. Tę samą kolejność: zasadowość, pH, twardość: podaje podręcznik CPO organizacji PHTA.

Na tej kolejności opiera się asystent uzdatniania wody: wpisujesz wszystkie wyniki testu, a on ustawia korekty we właściwej kolejności i liczy dawki.

Co to jest zasadowość i jaki ma mieć zakres

Zasadowość (w instrukcjach i na paskach oznaczana też skrótem TA) mierzy się w mg/l w przeliczeniu na węglan wapnia (CaCO₃). Nie znaleźliśmy polskiego urzędowego zakresu dla basenów. Źródła, które przeczytaliśmy, podają:

  • służba sanitarna hrabstwa Cayuga (USA): 80–120 mg/l: ten zakres przyjmuje nasz kalkulator;
  • instrukcja zestawu Intex z chlorinatorem: 100–140 mg/l jako wartość idealna;
  • polska instrukcja jacuzzi Intex PureSpa: 60–120 mg/l.

Każde źródło podaje więc co innego. Jeśli instrukcja Twojego basenu albo urządzenia podaje własny zakres, wpisz go do kalkulatora jako wartość docelową.

Za niska zasadowość: pH skacze

Według Intex niska zasadowość sprawia, że pH jest niestabilne, a każdy preparat dodany do wody je zmienia. W praktyce łatwo wpaść w błędne koło, bo pH minus obniża nie tylko pH, ale i zasadowość.

Przykład z kalkulatora: basen stelażowy Intex 457 × 122 cm, według producenta 16 805 l. Obniżenie pH z 7,9 do 7,4 pH minusem w dawce 7,5 g/m³ na 0,1 pH (tyle podają Chemoform i Gotix) wymaga 630 g preparatu. Zasadowość spada przy tym o 15,6 mg/l. Jeśli przed korektą wynosiła 60 mg/l, po niej będzie ok. 44 mg/l, a każda kolejna dawka dowolnego preparatu zmieni pH jeszcze mocniej.

Działa to też w drugą stronę: pH plus (węglan sodu) zwiększa zasadowość. W tym samym basenie 252 g pH plus (korekta 7,0 → 7,3 przy 5 g/m³) podnosi ją o 14,2 mg/l. Jeśli co tydzień na zmianę sypiesz pH minus i pH plus, co tydzień przesuwasz też zasadowość.

Za wysoka zasadowość: pH nie chce spaść

Silny bufor „połyka” pH minus: dawka z etykiety daje mniejszy efekt, niż obiecuje producent. Intex wymienia też inne skutki zbyt wysokiej zasadowości: kamień, mętną wodę i słabsze działanie chloru.

Zasadowość obniża się tym samym kwaśnym preparatem co pH: pH minusem w proszku (wodorosiarczanem sodu) albo w płynie. Ze stechiometrii wynika, że obniżenie zasadowości ze 160 do 120 mg/l w basenie 16,8 m³ wymaga 1613 g wodorosiarczanu sodu. Taką ilość rozłóż na kilka porcji i mierz wodę po każdym pełnym obiegu. Policzysz to w kalkulatorze obniżania zasadowości.

Kolejność korekt krok po kroku

  1. Zmierz wszystkie parametry naraz: pH, zasadowość, twardość wapniową, chlor wolny i całkowity, stabilizator.
  2. Zasadowość. Za niską podnosisz wodorowęglanem sodu, za wysoką obniżasz pH minusem. Podniesienie z 60 do 100 mg/l w basenie 16,8 m³ wymaga 1128 g wodorowęglanu: to wynik czystej stechiometrii, a nie tabelki producenta (policzysz to w kalkulatorze podnoszenia zasadowości). Instrukcja jacuzzi Intex zaleca, by po korekcie zasadowości zbadać wodę ponownie po 24 godzinach.
  3. pH: dopiero teraz, do zakresu 7,2–7,6 zalecanego przez Sanepid (PSSE w Kamieniu Pomorskim). Szczegóły znajdziesz w poradniku jak obniżyć i podnieść pH.
  4. Twardość wapniowa: zakres zalecany przez służbę sanitarną hrabstwa Cayuga to 180–250 mg/l.
  5. Chlor: najpierw chlor związany, potem wolny.
  6. Stabilizator: nadmiar usuniesz tylko wymianą części wody.

Przykład z asystenta

Wynik testu: pH 7,9, zasadowość 60 mg/l, twardość wapniowa 200 mg/l, chlor wolny 0,5 i całkowity 0,6 mg/l, stabilizator 30 mg/l. Basen 16,8 m³, granulat chlorowy z dichloroizocyjanuranem (56% aktywnego chloru). Asystent odpowiada:

  1. Zasadowość: podnieś z 60 do 100 mg/l: 1128 g wodorowęglanu sodu.
  2. pH 7,9 przekracza 7,6: obniż pH minusem w dawce z etykiety, pamiętając, że pH minus obniży też zasadowość.
  3. Twardość 200 mg/l: w zakresie docelowym.
  4. Chlor wolny: z 0,5 do 1,5 mg/l: 30 g granulatu.
  5. Stabilizator 30 mg/l: pilnuj go, bo rośnie przy tabletkach i granulacie z di- i trichloroizocyjanuranem.

Do zrobienia są trzy korekty. Gdyby zacząć od pH, zasadowość spadłaby z 60 do ok. 44 mg/l, jak w przykładzie wyżej i woda byłaby jeszcze mniej stabilna niż przed korektą.

Jak mierzyć, żeby nie kręcić się w kółko

Zasadowość zmierzysz paskami wieloparametrowymi: te dołączane do zestawów Intex badają jednocześnie chlor wolny, pH i zasadowość. Każdy pomiar kontrolny rób po pełnym obiegu wody przez filtr, a nie godzinę po dosypaniu. Jak odczytać wynik, opisuje poradnik test paskowy krok po kroku.

Zasadowość wchodzi też do indeksu nasycenia Langeliera: razem z pH, twardością i temperaturą decyduje, czy woda odkłada kamień. Piszemy o tym w poradniku indeks Langeliera: po co go liczyć.

Kalkulator liczy dawki ze stechiometrii i na podstawie Twojej etykiety. Pomiar i decyzja należą do Ciebie.

Źródła

Policz to dla swojego basenu Asystent uzdatniania wody: wszystkie korekty w dobrej kolejności