Chemia wody
Uzdatniacz wody: dawka na litraż netto i chlor w kranówce
Dawka z etykiety przeliczona na wodę, którą naprawdę uzdatniasz, a obok teoretyczne minimum tiosiarczanu potrzebne na chlor z Twojej kranówki.
Kalkulator
Co oznacza wynik?
Pierwsza liczba to dawka z etykiety przeliczona na Twoją ilość wody: tej używasz. Dwie pozostałe to kontrola chemiczna: ile miligramów chloru jest w tej wodzie i ile czystego tiosiarczanu sodu wystarczyłoby w teorii, żeby go zneutralizować. Tiosiarczanu potrzeba bardzo mało. Uzdatniacze to roztwory i często mają dodatkowe składniki, więc ich dawki w ml nie porównasz wprost z tą liczbą.
Wzór
dawka [ml] = dawka z etykiety × litry ÷ litry z etykiety; tiosiarczan [g] = chlor [mg/l] × litry ÷ 1000 ÷ M(Cl₂) ÷ 4 × M(Na₂S₂O₃·5H₂O) Reakcja: Na₂S₂O₃ + 4 Cl₂ + 5 H₂O → 2 NaHSO₄ + 8 HCl: jeden mol tiosiarczanu redukuje cztery mole chloru. M(Cl₂) = 70,9 g/mol, M(Na₂S₂O₃·5H₂O) = 248,17 g/mol, z mas atomowych CIAAW/IUPAC.
Przykład
Podmiana 20 l, przykładowa etykieta: 5 ml na 50 l. Dawka: 5 × 20 ÷ 50 = 2 ml. Przy chlorze 0,3 mg/l w 20 l jest 6 mg chloru; w teorii zneutralizuje go 5,3 mg tiosiarczanu sodu. Pierwsze napełnienie akwarium 83 l netto: 8,3 ml.
Chlor do zneutralizowania przy 0,3 mg/l (najwyższa wartość dla wody pitnej) i teoretyczne minimum tiosiarczanu sodu
| Woda | Chlor wolny | Tiosiarczan sodu (Na₂S₂O₃·5H₂O), minimum |
|---|---|---|
| 10 l | 3 mg | 2,6 mg |
| 20 l | 6 mg | 5,3 mg |
| 50 l | 15 mg | 13,1 mg |
| 83 l | 24,9 mg | 21,8 mg |
| 200 l | 60 mg | 52,5 mg |
Tej tabeli nikt nie przepisywał ręcznie: każdą komórkę liczy ten sam silnik, który odpowiada w kalkulatorze powyżej. Dlatego tabela nie może się z nim nie zgadzać, a test przerywa budowę serwisu, jeśli ktoś spróbuje wpisać ją ręcznie.
Chlor, chloraminy i odstana woda
- Chlor wolny ulatnia się z wody, która stoi albo jest napowietrzana, ale nie wiesz, ile czasu wystarczy w Twoich warunkach. Uzdatniacz działa od razu.
- Chloraminy są trwalsze: nie ulatniają się z odstanej wody. Prawo dopuszcza w wodzie pitnej do 0,5 mg/l chloramin. Tiosiarczan rozbija chloraminy, ale uwalnia przy tym amon, dlatego produkty „na chloraminy” mają zwykle dodatkowy składnik wiążący amon. Sprawdź to na etykiecie.
- Nie każdy wodociąg chloruje. Część dezynfekuje dwutlenkiem chloru, ozonem albo lampami UV. Czym dezynfekuje Twój, sprawdzisz w raporcie jakości wody albo pytając dostawcę.
- Dawkuj na wodę, którą wlewasz. Przy podmianie liczy się nowa woda, nie cały zbiornik, chyba że etykieta mówi inaczej.
Raport o swojej wodzie znajdziesz u dostawcy: od 21.05.2026 musi on co najmniej raz w roku publikować wyniki monitoringu na stronie internetowej lub w aplikacji. Więcej w przeliczniku twardości wody.
Najczęstsze pytania
- Ile uzdatniacza na 100 litrów?
- Tyle, ile mówi etykieta Twojego produktu, przeliczone na 100 l wody. Nie podajemy dawki żadnego produktu: przepisz liczby z etykiety do kalkulatora.
- Czy mogę dać więcej na wszelki wypadek?
- Trzymaj się etykiety. Producent zna stężenie i skład swojego produktu; kalkulator: nie.
- Czy wystarczy, że woda postoi przez noc?
- Chlor wolny w dużej części się ulotni, chloraminy: nie. Jeśli Twój wodociąg używa chloramin albo nie wiesz, czym dezynfekuje, użyj uzdatniacza.
- Skąd wiem, ile chloru jest w mojej kranówce?
- Z raportu jakości wody swojego wodociągu albo z testu na chlor. 0,3 mg/l w polu to górna granica z rozporządzenia o wodzie pitnej: w kranie bywa mniej.
- Czy woda RO potrzebuje uzdatniacza?
- Membrana RO jest wrażliwa na chlor, dlatego filtry RO mają zwykle przed nią wkład węglowy, który go usuwa. Uzdatniaj tę część wody, która pochodzi prosto z kranu.
Skąd są liczby na tej stronie
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), załącznik 1; wdraża dyrektywę (UE) 2020/2184
: Instytucja publiczna, sprawdzone 27.09.2026.
Najwyższe stężenie chloru wolnego w wodzie z kranu: 0,3 mg/l · Najwyższe stężenie chloramin w wodzie z kranu: 0,5 mg/l - CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
: Fizyka, sprawdzone 27.09.2026.
Masa atomowa chloru: 35,45 g/mol · Masa atomowa sodu: 22,99 g/mol · Masa atomowa siarki: 32,06 g/mol · Masa atomowa tlenu: 15,999 g/mol · Masa atomowa wodoru: 1,008 g/mol
Wszystkie stałe, adresy i daty sprawdzeń: Źródła.
Ostatnia aktualizacja: · Wynik jest szacunkiem: przeczytaj zastrzeżenia.