Jak policzyć schody do domu
Schody policzysz z jednej liczby: wysokości kondygnacji mierzonej od gotowej podłogi do gotowej podłogi. Nie od stropu do stropu: wylewka i okładzina na dole i na górze zmieniają tę wysokość o kilka centymetrów, a to potrafi dodać albo odjąć jeden stopień.
Krok 1: liczba stopni
Podziel wysokość kondygnacji przez zakładaną wysokość stopnia i zaokrąglij. Rozporządzenie o warunkach technicznych ograniczało w domu jednorodzinnym wysokość stopnia do 0,19 m (§ 68 ust. 1, tabela), więc minimalna liczba stopni to wysokość kondygnacji podzielona przez 0,19 i zaokrąglona w górę.
Wysokość rzeczywista to wysokość kondygnacji podzielona przez tę liczbę i wszystkie stopnie muszą mieć tę samą wysokość. Różnica choćby kilku milimetrów w jednym stopniu to najczęstsza przyczyna potknięć na własnych schodach.
Krok 2: głębokość stopnia ze wzoru
Tu wchodzi wzór, który w Polsce jest wprost w przepisie: 2h + s, gdzie h to wysokość, a s głębokość stopnia. Rozporządzenie wymagało (§ 69 ust. 4), żeby wynik mieścił się w przedziale 0,60–0,65 m.
Ten wzór, reguła Blondela, opisuje naturalny krok człowieka. Przy h = 0,175 m wychodzi s od 0,25 do 0,30 m. Przy h = 0,19 m wychodzi s od 0,22 do 0,27 m i tu widać, dlaczego wysokie stopnie robią schody niewygodnymi: głębokość musi się zmniejszyć, a stopa nie.
Krok 3: sprawdź limity
Rozporządzenie ograniczało też (§ 68–69, dla domu jednorodzinnego):
- szerokość biegu, co najmniej 0,8 m,
- szerokość spocznika, co najmniej 0,8 m,
- liczbę stopni w jednym biegu: najwyżej 17,
- dla schodów zewnętrznych: najwyżej 10 stopni w biegu.
Jeśli wysokość kondygnacji wymaga więcej niż 17 stopni, potrzebny jest spocznik, a to zmienia geometrię klatki i długość rzutu schodów.
Stan prawny: to rozporządzenie utraciło moc 21 września 2026 r., a nowe nie zostało jeszcze ogłoszone. Podajemy jego ostatnie brzmienie, bo to jedyne konkretne wymagania, jakimi dysponujemy: przed złożeniem wniosku sprawdź aktualny stan prawny (szczegóły).
Krok 4: długość rzutu
Liczba stopni minus jeden, razy głębokość stopnia. Minus jeden, bo ostatni „stopień” to już podłoga górnej kondygnacji. Ta długość musi się zmieścić w klatce i to ona najczęściej wywraca pierwszy pomysł na schody.
Kalkulator schodów robi wszystkie cztery kroki naraz i mówi wprost, czy wynik mieści się we wzorze i w limitach.
Czego kalkulator nie zrobi
Nie zaprojektuje konstrukcji schodów (płyta żelbetowa, belka, policzki drewniane), nie dobierze zbrojenia i nie policzy schodów zabiegowych ani kręconych, w których głębokość stopnia zmienia się na szerokości biegu. To zadanie dla projektanta.
Jeśli zamiast schodów potrzebujesz pochylni: dla wózka, roweru albo do garażu: jej nachylenie też miało limity w tym samym rozporządzeniu: kalkulator pochylni.
Źródła
- Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (brzmienie obowiązujące do 20.09.2026): § 68 ust. 1 tabela (wysokość stopnia, szerokość biegu i spocznika), § 69 ust. 1–4 (liczba stopni w biegu, wzór 2h + s): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/1225/text.pdf
- Status aktu w API ELI Sejmu (utrata moc 21.09.2026): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/1225