Ile kWp fotowoltaiki na dom

Moc instalacji fotowoltaicznej wynika z dwóch liczb: ile prądu zużywasz w roku i ile energii słonecznej pada na metr kwadratowy w Twojej okolicy. Trzecia, sprawność całego układu, jest założeniem, które trzeba podać uczciwie jako założenie.

Dlaczego lokalizacja ma znaczenie

Napromieniowanie w Polsce różni się między regionami na tyle, że ta sama instalacja wyprodukuje w ciągu roku mierzalnie różne ilości energii w Suwałkach i we Wrocławiu. Dlatego kalkulator fotowoltaiki pyta o województwo i bierze miesięczne napromieniowanie z bazy PVGIS prowadzonej przez Joint Research Centre Komisji Europejskiej, a nie jedną średnią „dla Polski”.

Ten sam wybór województwa obsługuje kalkulator zapotrzebowania na ciepło, który używa normalnych temperatury ze stacji IMGW-PIB.

Sprawność układu: nasze założenie, nie pomiar

Między energią, która pada na panel, a kilowatogodziną na liczniku ginie część mocy: temperatura panelu, straty w falowniku i na przewodach, zabrudzenie, odchylenie od optymalnego azymutu i kąta, zacienienie. Sumę tych strat przyjmujemy jako jedną liczbę i wyraźnie oznaczamy ją jako konwencję obliczeniową: możesz ją zmienić, jeśli masz dane ze swojej oferty albo z symulacji wykonanej dla Twojego dachu.

Instalator, który podaje produkcję z dokładnością do kilowatogodziny bez obejrzenia dachu, podaje ją z tego samego rodzaju założenia, tylko go nie nazywa.

Autokonsumpcja, nie moc, decyduje o opłacalności

W Polsce prosument rozlicza się w systemie net-billing: energię wprowadzoną do sieci sprzedaje po cenie rynkowej, a pobraną kupuje po cenie ze swojej taryfy. Te dwie ceny się różnią, więc każda kilowatogodzina zużyta w chwili produkcji jest warta więcej niż ta oddana do sieci.

Praktyczny wniosek: przewymiarowanie instalacji „na zapas” nie skaluje się liniowo z oszczędnością. Zanim dodasz moc, sprawdź, czy da się przesunąć zużycie na godziny słoneczne (pralka, zmywarka, pompa ciepła, ładowanie auta) albo czy magazyn energii ma sens w Twoim rachunku.

Formalności

Prawo budowlane (art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c) zwalnia instalacje fotowoltaiczne o mocy do 150 kW z pozwolenia i zgłoszenia. Ale powyżej 6,5 kW projekt instalacji trzeba uzgodnić z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a o instalacji zawiadomić komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Większość domowych instalacji przekracza dziś ten próg, więc dotyczy to najprawdopodobniej właśnie Ciebie.

Osobno: przyłączenie mikroinstalacji zgłasza się operatorowi sieci dystrybucyjnej, a moc instalacji nie może przekraczać mocy przyłączeniowej: sprawdź ją w kalkulatorze mocy przyłącza.

Dofinansowanie

Program „Mój Prąd” prowadzony przez NFOŚiGW obejmuje mikroinstalacje, magazyny energii i ciepła; warunkiem jest rozliczanie się w systemie net-billing. Kwot ani limitów nie podajemy z pamięci: kolejne nabory mają różne budżety i warunki. Sprawdź aktualny nabór na stronie programu przed policzeniem okresu zwrotu.

Źródła

• PVGIS (Joint Research Centre, Komisja Europejska): miesięczne napromieniowanie dla lokalizacji w Polsce: https://re.jrc.ec.europa.eu/pvg_tools/en/
• Jednolity tekst Prawa budowlanego, art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. c: zwolnienia i obowiązki dla instalacji fotowoltaicznych: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2026/524/text.pdf
• Program „Mój Prąd” (NFOŚiGW): zakres, warunek net-billingu, aktualny nabór: https://mojprad.gov.pl/
• Taryfy na energię elektryczną zatwierdzone przez Prezesa URE, z których liczymy cenę pobranej energii: https://bip.ure.gov.pl/bip/taryfy-i-inne-decyzje-b/energia-elektryczna/4767,Taryfy-opublikowane-w-2025-r.html