Azotany w kranówce: do 50 mg/l i co to znaczy dla akwarium
Woda z wodociągu w Polsce może zawierać najwyżej 50 mg/l azotanów i 0,50 mg/l azotynów. Tak stanowi rozporządzenie Ministra Zdrowia z 22.05.2026 w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U. 2026 poz. 748), obowiązujące od 24.06.2026 i wdrażające dyrektywę (UE) 2020/2184. To górna granica, a nie typowa zawartość. Twoja kranówka może mieć znacznie mniej, a ile dokładnie: sprawdzisz w wynikach swojego wodociągu albo testem.
Dla akwarium ta liczba ma jedno konkretne znaczenie: azotany z kranu to próg, poniżej którego podmianą nie zejdziesz. Ile to kosztuje w litrach, policzysz w kalkulatorze podmiany wody.
Co dokładnie mówią przepisy
Rozporządzenie wymienia wartości parametryczne dla wody pitnej. Dla akwarysty najważniejsze są:
- azotany: 50 mg/l,
- azotyny: 0,50 mg/l u konsumenta (na wyjściu ze stacji uzdatniania 0,10 mg/l),
- chlor wolny: 0,3 mg/l i chloraminy: 0,5 mg/l: to one decydują o dawce uzdatniacza,
- twardość: 60–500 mg/l CaCO₃, ale to wartość zalecana, a nie wymóg.
Te liczby dotyczą wody pitnej dla ludzi. Przepisy nic nie mówią o rybach, krewetkach ani roślinach. Nie traktuj więc 50 mg/l ani jako granicy bezpiecznej dla akwarium, ani jako sygnału alarmowego. To po prostu górny limit tego, co może płynąć z kranu.
Zwróć uwagę na jednostkę. Przepisy podają azotany jako NO₃⁻. Część testów akwarystycznych podaje wynik jako azot (N-NO₃). 50 mg/l azotanów to 11,3 mg/l w przeliczeniu na azot: ta sama woda, inna liczba. Zanim porównasz wynik testu z raportem wodociągu, sprawdź, w jakiej formie podano każdą z liczb.
Gdzie znaleźć wyniki dla swojej sieci
Od 21.05.2026 dostawca wody musi co najmniej raz w roku udostępnić najnowsze wyniki monitoringu jakości wody na swojej stronie internetowej albo w aplikacji. Tak stanowi ustawa z 13.03.2026 zmieniająca ustawę o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (Dz.U. 2026 poz. 605, art. 4q). Drugim źródłem są oceny jakości wody publikowane przez powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne na stronach gov.pl.
W takim raporcie szukaj wiersza „azotany”, sprawdź jednostkę i punkt poboru próbki. Wyniki mogą się różnić między punktami sieci i między terminami badań, więc wybierz punkt najbliższy Twojemu budynkowi i spójrz na kilka pomiarów, a nie na jeden. Jak czytać resztę raportu, w tym twardość w mg/l CaCO₃, wyjaśniamy w tekście Jak odczytać wyniki badań wody z wodociągów.
Jeśli masz własną studnię, raportu wodociągu nie masz. Zostaje test.
Raport mówi o wodzie w sieci. Dla Twojego akwarium liczy się woda z Twojego kranu, więc i tak warto ją zmierzyć tym samym testem, którym mierzysz akwarium. Wtedy obie liczby są porównywalne.
Jak azotany z kranu wpływają na podmianę
Podmiana tylko rozcieńcza. Im więcej azotanów w nowej wodzie, tym więcej trzeba wymienić, żeby zejść do docelowego poziomu. Przykład dla akwarium 80 × 35 × 40 cm z 83,3 l wody netto, w którym test pokazuje 40 mg/l, a chcesz zejść do 25 mg/l:
| Azotany w kranówce | Podmiana | Litry |
|---|---|---|
| 0 mg/l | 37,5% | 31,2 l |
| 5 mg/l | 42,9% | 35,7 l |
| 10 mg/l | 50% | 41,7 l |
| 20 mg/l | 75% | 62,5 l |
Przy kranówce z 20 mg/l zejście do 15 mg/l jest niemożliwe, nawet gdybyś wymienił całą wodę. Kalkulator oznaczy taki cel jako nieosiągalny, zamiast podawać procent, który nic nie da. Więcej o samym wzorze przeczytasz w tekście Podmiana wody: ile procent.
Jeśli azotany w kranówce są dla Ciebie za wysokie, możesz rozcieńczyć samą nową wodę wodą RO. Przy kranówce z 20 mg/l i wodzie RO bez azotanów wystarczy zmieszać je pół na pół: 10 l kranówki i 10 l wody RO dają 20 l wody z 10 mg/l azotanów. Membrana RO nie zawsze usuwa azotany całkowicie, więc zmierz także wodę z RO. Proporcję policzysz w kalkulatorze mieszania wody RO z kranówką, a o samym mieszaniu piszemy w tekście Woda RO z kranówką.
Czego z tych przepisów nie wyczytasz
- Zaleceń dla akwarium. Ile azotanów znosi dany gatunek, to pytanie do literatury o tym gatunku, nie do rozporządzenia o wodzie pitnej. My takiej granicy nie podajemy, bo nie mamy dla niej pierwotnego źródła.
- Zawartości w Twoim kranie dziś. 50 mg/l to limit, a raport to wyniki z określonych dni i punktów sieci.
- Źródła azotynów w akwarium. Limit dla kranówki jest niski. Jeśli test pokazuje azotyny w akwarium, zwykle powstają w nim samym, w cyklu azotowym. Gdy masz wątpliwości, zmierz osobno kranówkę.
Pełne dane aktów prawnych i daty, w których je sprawdziliśmy, są na stronie Źródła.
Policz swój przypadek w kalkulatorze podmiany wody: wpisz litraż netto, obecny poziom azotanów, cel i wynik testu dla swojej kranówki.