Akwarium morskie
Metoda Ballinga: kalkulator dawki wapnia, KH i magnezu
Ile gramów chlorku wapnia, wodorowęglanu sodu i siarczanu magnezu podnosi wapń, KH i magnez o tyle, ile chcesz. Czysta stechiometria z mas atomowych IUPAC: bez współczynników producenta.
Kalkulator
Korale, przydacznie i koniki morskie są objęte CITES. Twarde korale (Scleractinia), przydacznie (Tridacnidae), koniki morskie (Hippocampus) i kilka innych grup znajdują się w załączniku B do rozporządzenia (WE) nr 338/97; aktualną listę gatunków ustala rozporządzenie (UE) 2026/1383, obowiązujące od 29.06.2026. „Żywa skała” nie jest wyłączona: w CITES rejestruje się ją jako Scleractinia. W obrocie wewnątrz UE takie okazy nie wymagają świadectwa, ale musisz umieć wykazać, że nabyłeś je legalnie: zachowaj faktury i dokumenty zakupu. Więcej: korale a CITES: jakie dokumenty trzymać.
Co oznacza wynik?
Tyle gramów suchej soli podniesie wybrany parametr w całej wodzie systemu: jednorazowo, z wartości zmierzonej do docelowej. To nie jest dawka dzienna: tę ustalasz z tego, ile parametr spada w ciągu doby (patrz niżej). Wynik dotyczy soli w postaci podanej w nazwie, razem z wodą krystalizacyjną. Chlorek wapnia bezwodny (CaCl₂) ma mniejszą masę molową: jego dawka wyjdzie o 25% mniejsza.
Wzór
wapń, magnez: sól [g] = Δ × litry × M(sól) ÷ M(jon) ÷ 1000; KH: NaHCO₃ [g] = ΔKH × 0,3566 × litry × 84,01 ÷ 1000 Δ: o ile podnosisz (mg/l albo °dKH). M: masa molowa z mas atomowych CIAAW/IUPAC: CaCl₂·2H₂O 147,01 g/mol, MgSO₄·7H₂O 246,47 g/mol, Ca 40,078, Mg 24,305. 1 °dKH = 0,3566 mval/l (MEBAK, DIN 38409-6); 1 mol NaHCO₃ daje 1 mval zasadowości.
Przykład
83 l wody netto, wapń 400 → 420 mg/l. Trzeba dodać 20 mg/l × 83 l = 1660 mg Ca²⁺. Chlorek wapnia dwuwodny ma masę molową 147,01 g/mol, z czego 40,078 to wapń, więc 6,09 g soli. W tej samej wodzie podniesienie KH o 1 °dKH to 2,49 g NaHCO₃, a magnezu o 10 mg/l: 8,42 g MgSO₄·7H₂O.
Ile gramów soli podnosi parametr o jeden krok
| Parametr | Sól | Podniesienie | 100 l wody | 300 l wody |
|---|---|---|---|---|
| Wapń (Ca²⁺, mg/l) | chlorek wapnia dwuwodny (CaCl₂·2H₂O) | +10 mg/l | 3,67 g | 11 g |
| Alkaliczność (°dKH) | wodorowęglan sodu (NaHCO₃) | +1 °dKH | 3 g | 8,99 g |
| Magnez (Mg²⁺, mg/l) | siarczan magnezu siedmiowodny (MgSO₄·7H₂O) | +10 mg/l | 10,14 g | 30,42 g |
Tej tabeli nikt nie przepisywał ręcznie: każdą komórkę liczy ten sam silnik, który odpowiada w kalkulatorze powyżej. Dlatego tabela nie może się z nim nie zgadzać, a test przerywa budowę serwisu, jeśli ktoś spróbuje wpisać ją ręcznie.
Metoda Ballinga po kolei i czego kalkulator nie liczy
- Roztwory dozowane osobno. Wapń i wodorowęglan nie mogą stać w jednej butelce ani trafiać do wody w tym samym miejscu i czasie: w stężonej postaci wytrącają się jako węglan wapnia. Stąd osobne pojemniki i osobne kanały pompy dozującej.
- Magnez w klasycznej metodzie Ballinga to zwykle mieszanka soli, chlorku i siarczanu magnezu, a obok dwóch roztworów podstawowych dozuje się sól bez NaCl, która uzupełnia pozostałe jony. Kalkulator liczy magnez wyłącznie jako siarczan (MgSO₄·7H₂O). Jeśli dozujesz mieszankę, przelicz dawkę dla jej składu; sam siarczan przy długim stosowaniu podnosi poziom siarczanów.
- Dawka dzienna z pomiarów. Zmierz parametr dwa razy w odstępie doby, bez dozowania. Wpisz dzisiejszy wynik jako „teraz”, a wczorajszy jako „docelowy”: dostaniesz gramy, które system zużywa na dobę.
- Soda kalcynowana to inna sól. Część akwarystów podnosi KH węglanem sodu (Na₂CO₃) zamiast wodorowęglanu: daje więcej zasadowości z grama i mocniej podnosi pH. Kalkulator liczy tylko NaHCO₃. Przeliczenie °dKH na mval/l znajdziesz w przeliczniku twardości.
- Duże korekty dziel na raty. Jednorazowy duży dodatek sprzyja wytrącaniu i skokom pH.
Najczęstsze pytania
- Ile wodorowęglanu sodu podnosi KH o 1 °dKH w 100 l?
- 3 g NaHCO₃: z definicji stopnia niemieckiego (0,3566 mval/l) i masy molowej 84,01 g/mol.
- Czy mogę zmieszać roztwór wapnia z roztworem KH?
- Nie. W stężonej postaci wytrącają węglan wapnia i tracisz oba. Dozuj je osobno, w różnych miejscach albo z odstępem czasu.
- Dlaczego dawka magnezu wychodzi tak duża?
- Bo magnez to tylko 9,9% masy siarczanu magnezu siedmiowodnego: reszta to siarczan i woda krystalizacyjna. Dla porównania wapń stanowi 27,3% chlorku wapnia dwuwodnego.
- Jakie wartości wapnia, KH i magnezu ustawić?
- Tego kalkulator nie podpowiada: liczby w polach to przykład rachunku. Cel zależy od obsady i od tego, co mierzysz od tygodni. Trzymaj się jednego testu i patrz na trend, nie na pojedynczy odczyt.
- Wapń nie rośnie mimo dozowania. Co sprawdzić?
- Magnez, test i miejsce dozowania. Przy niskim magnezie wapń i KH łatwiej się wytrącają, stary test może zaniżać wynik, a roztwory podawane w jednym miejscu reagują ze sobą, zanim się rozejdą.
Skąd są liczby na tej stronie
- CIAAW/IUPAC: skrócone standardowe masy atomowe (tabela 2024)
: Fizyka, sprawdzone 27.09.2026.
Masa atomowa wapnia: 40,078 g/mol · Masa atomowa magnezu: 24,305 g/mol · Masa atomowa sodu: 22,99 g/mol · Masa atomowa chloru: 35,45 g/mol · Masa atomowa siarki: 32,06 g/mol · Masa atomowa tlenu: 15,999 g/mol · Masa atomowa wodoru: 1,008 g/mol · Masa atomowa węgla: 12,011 g/mol - MEBAK, metoda W-000.11.900: Definition der Härte von Wasser (za DIN 38409 część 6)
: Fizyka, sprawdzone 27.09.2026.
Miliwale (meq) na stopień niemiecki: 0,3566 meq/l na °d
Wszystkie stałe, adresy i daty sprawdzeń: Źródła.
Ostatnia aktualizacja: · Wynik jest szacunkiem: przeczytaj zastrzeżenia.