Lambda na etykiecie styropianu, co ta liczba naprawdę zmienia
Na paczce styropianu jest liczba w rodzaju „EPS 70-040” albo „λ = 0,031 W/(m·K)”. To najważniejsza liczba na tej paczce i jedyna, która wchodzi do rachunku grubości ocieplenia.
Ta sama ściana, dwie różne grubości
Weź ścianę, która dziś ma U = 0,94 W/(m²·K): typową nieocieplona ścianę z pustaka. Żeby zejść do 0,20 W/(m²·K), potrzeba około 3,9 (m²·K)/W dodatkowego oporu. Pomnóż to przez lambdę:
- styropian grafitowy λ 0,031 → około 12,2 cm, czyli handlowo 13 cm;
- styropian biały λ 0,040 → około 15,8 cm, czyli handlowo 16 cm;
- wełna fasadowa λ 0,035 → około 13,8 cm, czyli handlowo 14 cm.
Trzy centymetry różnicy między grafitem a białym brzmią niewinnie. Na budowie oznaczają: inną długość kołków, inne poszerzenie ościeży, inne parapety, inne obróbki blacharskie i inne podbitki. Zmiana materiału po zamówieniu okien to nie zmiana jednej pozycji.
Policz to dla swojej ściany w kalkulatorze grubości ocieplenia: bierze Twoje U wyjściowe, Twoje U docelowe i lambdę z Twojej etykiety, a grubość zaokrągla w górę do handlowego skoku 10 mm.
Skąd brać lambdę
Z deklaracji właściwości użytkowych albo z karty technicznej produktu, nie z pamięci sprzedawcy. Karta systemu ociepleń Termonium (Termo Organika) podaje λ deklarowaną 0,031 W/(m·K) dla styropianu grafitowego, a karta Silver Fundament: 0,036 W/(m·K) dla odmiany fundamentowej. Dwa produkty tego samego producenta, dwie różne liczby, bo to dwa różne materiały do dwóch różnych zadań.
Uwaga na oznaczenia: „EPS 70”, „EPS 100” mówią o wytrzymałości, nie o cieple. Liczba po myślniku („-040”) to setne części lambdy. Dwie paczki mogą mieć to samo „EPS 70” i inną lambdę.
Grafitowy: jedna pułapka montażowa
Styropian grafitowy jest ciemny i mocno nagrzewa się w słońcu. Rozgrzana płyta pracuje, a przyklejona do ściany w pełnym słońcu potrafi się odspoić albo pofalować. Producenci wymagają montażu w cieniu: siatki na rusztowaniu albo pracy po stronie zacienionej. To realne ograniczenie harmonogramu w czerwcu, a nie drobny zapis w instrukcji.
Fundament i podłoga to inne materiały
Pod płytę fundamentową i na ściany fundamentowe idzie styropian o podwyższonej odporności na wodę i nacisk (odmiany fundamentowe, XPS). Zwykły fasadowy tam nie wchodzi, bo pracuje pod ciężarem i w wodzie gruntowej. Karty tych odmian podają zarówno lambdę, jak i tabelę deklarowanego oporu R dla kolejnych grubości: warto ją sprawdzić, bo pozwala pominąć jedno mnożenie.
Czego lambda nie załatwia
Lambda opisuje materiał, nie ścianę. Nawet doskonała lambda nie pomoże, jeśli:
- klej jest nałożony punktowo zamiast pasmowo-punktowo i pod płytą jest pustka,
- kołki przebijają izolację bez zaślepek,
- wieniec i nadproża zostały pominięte,
- ościeża nie zostały poszerzone i okno „siedzi” w mostku.
O tym jest poradnik mostki termiczne, które psują ocieplenie. A ile kleju zejdzie w obu warstwach systemu, policzysz w kalkulatorze kleju do ocieplenia.
Źródła
- System ociepleń Termonium (Termo Organika): deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła styropianu grafitowego: https://termoorganika.pl/produkt/system-ocieplen-termonium
- Silver Fundament (Termo Organika): λ deklarowana dla odmiany fundamentowej oraz tabela deklarowanego oporu cieplnego R dla grubości od 10 do 180 mm: https://termoorganika.pl/produkt/silver-fundament
- Wartości U max, do których liczymy grubość (załącznik nr 2 do rozporządzenia o warunkach technicznych, brzmienie obowiązujące do 20.09.2026): https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2022/1225/text.pdf