Podgrzewanie i parowanie
Ile m² kolektora słonecznego do basenu w Twoim województwie
Kolektor ma oddawać co dzień tyle ciepła, ile basen traci. Nasłonecznienie dla Twojego województwa i miesiąca bierzemy z PVGIS (Komisja Europejska), a sprawność: z karty kolektora.
Kalkulator
zmienia nasłonecznienie (PVGIS) oraz temperaturę (IMGW) i wilgotność (NASA POWER) dla strat z parowania
Co oznacza wynik?
Powierzchnia kolektora, która w przeciętny dzień wybranego miesiąca odda basenowi tyle ciepła, ile on traci. W pochmurny tydzień będzie mniej: kolektor pomaga utrzymać temperaturę, ale jej nie gwarantuje.
Wzór
powierzchnia = straty na dobę × część pokrywana ÷ (nasłonecznienie × sprawność) Nasłonecznienie: PVGIS 5.3 (JRC), miesięczna suma na płaszczyznę poziomą, średnia 2005–2023, podzielona przez dni miesiąca. Kolektor nachylony w stronę słońca dostaje więcej energii.
Przykład
Woj. mazowieckie, lipiec: nasłonecznienie 5,49 kWh/m² na dzień; basen 8 × 4 m traci przez parowanie ok. 68,5 kWh na dobę. Przy sprawności 50% jeden m² daje 2,75 kWh: potrzeba 25 m² kolektora, czyli 78% lustra wody.
Powierzchnia kolektora dla basenu 8 × 4 m (woda 26 °C) w lipcu: województwo po województwie (PVGIS, sprawność 50%)
| Województwo | Nasłonecznienie (kWh/m²·dzień) | Straty z parowania (kWh/dzień) | Kolektor (m²) | % lustra wody |
|---|---|---|---|---|
| dolnośląskie | 5,55 | 70,4 | 25,4 | 79% |
| kujawsko-pomorskie | 5,27 | 68,6 | 26,1 | 81% |
| lubelskie | 5,61 | 73,2 | 26,1 | 82% |
| lubuskie | 5,44 | 70,6 | 25,9 | 81% |
| łódzkie | 5,41 | 72,2 | 26,7 | 83% |
| małopolskie | 5,54 | 68,2 | 24,6 | 77% |
| mazowieckie | 5,49 | 68,5 | 25 | 78% |
| opolskie | 5,58 | 70,8 | 25,4 | 79% |
| podkarpackie | 5,56 | 68 | 24,5 | 76% |
| podlaskie | 5,41 | 70,2 | 26 | 81% |
| pomorskie | 5,37 | 65,5 | 24,4 | 76% |
| śląskie | 5,46 | 71,7 | 26,3 | 82% |
| świętokrzyskie | 5,45 | 72,2 | 26,5 | 83% |
| warmińsko-mazurskie | 5,26 | 65,8 | 25 | 78% |
| wielkopolskie | 5,46 | 69,6 | 25,5 | 80% |
| zachodniopomorskie | 5,23 | 68,2 | 26,1 | 82% |
Tej tabeli nikt nie przepisywał ręcznie: każdą komórkę liczy ten sam silnik, który działa w kalkulatorze powyżej, więc tabela nie może się z nim rozminąć. Gdyby ktoś spróbował wpisać ją ręcznie, test przerwie budowę serwisu.
Jak to liczymy
Katalog polskiego dystrybutora kolektorów basenowych podaje regułę: „W Europie Środkowej powierzchnia kolektorów powinna odpowiadać mniej więcej powierzchni wody w basenie”, a z przykryciem: ok. 70%. To reguła katalogowa, nie pomiar; kalkulator pokazuje, ile wychodzi z fizyki dla Twojego województwa i miesiąca, a wynik „% lustra wody” pozwala porównać go z regułą (100% bez przykrycia).
Brazylijski pierwowzór tego kalkulatora korzystał z etykiety energetycznej kolektorów, której w Polsce nie ma. Zamiast niej łączymy dwie rzeczy, które da się sprawdzić: nasłonecznienie z PVGIS dla Twojego województwa i miesiąca oraz sprawność z karty Twojego kolektora lub maty.
Maj to nie lipiec
W maju słońca jest podobnie jak w lipcu, ale powietrze jest chłodniejsze i basen więcej paruje: potrzebna powierzchnia rośnie. Zmień miesiąc w polu powyżej i porównaj wyniki.
Straty: szacunek albo pomiar
Domyślna wartość strat pochodzi z modelu parowania dla lustra 32 m² i wody 26 °C. Model nie zna wiatru: w otwartym ogrodzie straty są większe. Lepiej zmierzyć spadek temperatury przez dobę i przeliczyć go w kalkulatorze mocy do utrzymania temperatury.
Najczęstsze pytania
- Ile m² kolektora do basenu 8 × 4 m?
- Lipiec, woj. mazowieckie, sprawność 50%: ok. 25 m²: 78% lustra wody. W innym województwie i miesiącu wynik się zmienia: patrz tabela.
- Skąd nasłonecznienie dla mojego województwa?
- Z PVGIS: narzędzia Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej, dane satelitarne 2005–2023, dla miasta wojewódzkiego.
- Czy kolektor wystarczy na maj?
- Zmień miesiąc na maj: straty są większe, a zysk podobny: potrzebna powierzchnia rośnie. W chłodne noce pomoże plandeka.
Skąd pochodzą liczby na tej stronie
- Basen Complex: katalog kolektorów basenowych (dystrybutor)
: Producent, sprawdzono 27.09.2026.
Powierzchnia kolektorów w Europie Środkowej: reguła katalogowa (bez przykrycia): 100 % lustra wody · Powierzchnia kolektorów: reguła katalogowa z przykryciem basenu: 70 % lustra wody - PVGIS 5.3: Joint Research Centre, Komisja Europejska (baza PVGIS-SARAH3, 2005–2023)
: Instytucja publiczna, sprawdzono 27.09.2026.
Nasłonecznienie (napromienienie) na płaszczyznę poziomą, średnia dobowa w miesiącu (kWh/(m²·dzień)) - IMGW-PIB, normy klimatyczne 1991–2020 (TSR_AVE)
: Instytucja publiczna, sprawdzono 27.09.2026.
Średnia dobowa temperatura powietrza, normy miesięczne (°C) - NASA POWER: klimatologia 2001–2020 (RH2M)
: Instytucja publiczna, sprawdzono 27.09.2026.
Wilgotność względna powietrza na wys. 2 m, średnia miesięczna (%)
Wszystkie stałe, adresy i daty sprawdzenia znajdziesz na stronie Źródła.
Ostatnia aktualizacja: · Wynik jest szacunkiem: przeczytaj zastrzeżenia.